Trong bản báo cáo về các nội dung chính của Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm, Hà Nội đã công bố nhiều định hướng quan trọng cho không gian phát triển đô thị. Đáng chú ý, trong danh mục các dự án chiến lược giai đoạn 2026 - 2035, Thành phố dự kiến hình thành 5 khu đô thị mới quy mô lớn, với tổng mức đầu tư khoảng 4 triệu tỷ đồng, tổng diện tích khoảng 49.700 ha.

Đầu tiên là khu đô thị hai bên Vành đai 4 (phía Nam), có quy mô 10.000 ha và tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 1 triệu tỷ đồng. Khu đô thị này được phát triển theo mô hình đô thị tích hợp, trong đó đất ở chiếm khoảng 55%, phần còn lại dành cho cây xanh, hạ tầng xã hội, công trình công cộng và hạ tầng kỹ thuật. Cơ cấu nhà ở được tổ chức với 80% là nhà thấp tầng và 20% là chung cư cao từ 21 - 30 tầng.

Những khu đô thị mới sẽ giải quyết bài toán giãn dân tại khu vực nội thành Ảnh: Thanh Vũ

Tiếp theo là khu đô thị hai bên Vành đai 4 (phía Tây), cũng có diện tích 10.000 ha và tổng mức đầu tư khoảng 1 triệu tỷ đồng. So với phía Nam, khu vực này có tỷ lệ nhà ở cao tầng cao hơn, chiếm khoảng 40%, phần còn lại là nhà ở thấp tầng.

Khu đô thị thứ ba nằm tại phía Bắc Hà Nội (Mê Linh – Đông Anh), với quy mô khoảng 9.000 ha và tổng vốn đầu tư khoảng 800.000 tỷ đồng. Tỷ lệ phân bổ giữa nhà ở cao tầng và thấp tầng tại đây tương tự khu đô thị hai bên Vành đai 4 phía Tây.

Tiếp đó là khu đô thị phía Đông (Gia Lâm), có quy mô khoảng 8.000 ha và tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 800.000 tỷ đồng. Khu vực này cũng được tổ chức theo tỷ lệ 40% nhà ở cao tầng và 60% nhà ở thấp tầng.

Cuối cùng là khu đô thị phía Tây (Hòa Lạc) - dự án có quy mô nhỏ nhất trong 5 khu, với 4.700 ha và tổng mức đầu tư khoảng 470.000 tỷ đồng. Cơ cấu nhà ở tại đây tiếp tục duy trì tỷ lệ 40% cao tầng - 60% thấp tầng.

Hà Nội sẽ lựa chọn và phát triển các khu vực đô thị mở rộng theo hướng xanh, thông minh, hiện đại và có bản sắc, nhằm tạo dựng môi trường sống chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu tăng trưởng và nâng cao chất lượng dân số đô thị. Đồng thời, đây cũng là cơ sở để dịch chuyển dân cư từ khu vực nội đô và các khu dân cư nông thôn tập trung ra các khu đô thị mới, qua đó hình thành nguồn nhân lực đô thị hiện đại.

Trong quá trình này, người dân thuộc diện giải tỏa, di dời sẽ được bố trí tái định cư một phần tại chỗ, một phần tại các khu đô thị mới ở các cực tăng trưởng như Đông Anh, Gia Lâm, Hòa Lạc… Đây đều là những nơi được đầu tư đồng bộ, hiện đại, đầy đủ tiện ích như trường học, bệnh viện, công viên, nhằm bảo đảm điều kiện sống tốt hơn nơi ở cũ. Ngoài ra, Hà Nội sẽ khuyến khích người dân di dời ra các khu đô thị mới thông qua các cơ chế hỗ trợ hấp dẫn, với hệ số đền bù K từ 1 - 2 lần.

Theo kế hoạch, trong toàn bộ giai đoạn 2026 - 2045, Hà Nội đề xuất di dời hơn 860.000 người dân để phục vụ mục tiêu tái cấu trúc đô thị. 

Phạm vi tái cấu trúc đô thị dự kiến từ Vành đai 3 trở vào, trong đó ưu tiên khu vực Vành đai 1 và Vành đai 2. Các khu vực được xác định tái cấu trúc gắn với bảo tồn, tôn tạo gồm: Trung tâm chính trị – hành chính Ba Đình; khu vực hồ Gươm và phụ cận; khu phố cổ, phố cũ; khu vực hồ Tây và vùng phụ cận; khu vực hai bên sông Hồng gắn với trục cảnh quan.