Hải Phòng hiện nay có 4.170 căn hộ tại 12 chung cư được xây dựng theo chương trình cải tạo chung cư cũ theo quy định của pháp luật về nhà ở, xây dựng qua các thời kỳ hình thành trong giai đoạn từ sau năm 1994 đến 2025.

Trong đó có 6 chung cư phục vụ tạm cư và tái định cư, được xây dựng giai đoạn từ 2005 - 2015 và 6 chung cư mới xây dựng, đưa vào sử dụng từ 2017 đến nay. Các chung cư này phục vụ mục đích tái định cư cho các hộ dân di dời từ chung cư cũ, xuống cấp, không đảm bảo an toàn trên địa bàn, hoặc hộ dân thuộc diện di dời để thực hiện dự án phát triển kinh tế xã hội.

Chung cư Đồng Quốc Bình, thành phố Hải Phòng. Ảnh: VP Đông Bắc

Xuất phát từ nhu cầu ổn định cuộc sống lâu dài, nhiều hộ dân đang được bố trí cho thuê nhà có nguyện vọng được mua lại. Tuy nhiên, pháp luật về nhà ở hiện nay chỉ quy định việc bán nhà ở cũ thuộc tài sản hình thành từ năm 1994 trở về trước và chưa có cơ chế cho phép bán nhà ở thuộc tài sản công hình thành sau thời điểm này.

Nhằm tạo điều kiện cho các hộ dân đang thuê nhà tại các chung cư này được sở hữu nhà ở, ổn định cuộc sống lâu dài, đồng thời tạo nguồn thu đáng kể từ việc bán nhà ở, góp phần vào nguồn lực tài chính để tái đầu tư phát triển kinh tế - xã hội, cải thiện hạ tầng và dịch vụ công, cũng như giảm chi phí quản lý, vận hành, bảo trì, sửa chữa các chung cư này cho ngân sách Thành phố, UBND TP. Hải Phòng đề xuất được thực hiện bán nhà ở cho các hộ dân có tên trong hợp đồng thuê nhà ở chung cư thuộc tài sản công hình thành từ sau năm 1994 đến năm 2025.

Việc chuyển đổi hình thức quản lý từ cho thuê sang sở hữu như đề xuất cũng giúp tăng cường trách nhiệm của người dân trong việc bảo vệ, giữ gìn tài sản.

Theo đề xuất, trình tự, thủ tục bán nhà ở sẽ được thực hiện như trình tự, thủ tục bán nhà ở cũ thuộc tài sản công theo quy định của pháp luật về nhà ở. 

Theo đề án, các chung cư thuộc tài sản công được đề xuất áp dụng chính sách này gồm: U19 Lam Sơn, 5 tầng Khúc Thừa Dụ, 5 tầng Kênh Dương, 7 tầng Vĩnh Niệm (quận Lê Chân); 5 tầng Cát Bi (quận Hải An); N1-N2 Lê Lợi, Đ2 Đồng Quốc Bình, HH1-HH2 và HH3-HH4 Đồng Quốc Bình, 9 tầng Đông Khê, Lô 27 Lê Hồng Phong (quận Ngô Quyền); 75 Lý Thánh Tông (quận Đồ Sơn).

Đối tượng được mua nhà ở là các hộ dân có tên trong hợp đồng thuê nhà ở ký với cơ quan có thẩm quyền và đang thực tế sử dụng nhà ở tại các chung cư thuộc tài sản công.

HH1-HH2 và HH3-HH4 Đồng Quốc Bình được đề xuất áp dụng chính sách này. Ảnh: VP Đông Bắc

Theo số liệu thống kê sơ bộ, tổng số căn chung cư thuộc tài sản công hình thành sau năm 1994 tại thành phố Hải Phòng là 4.170 căn. Tổng số tiền thu được từ việc bán nhà dự kiến khoảng 4.500 tỷ đồng. Việc thực hiện chính sách này sẽ giúp giải quyết tình trạng nhà ở cho các hộ dân, mang lại cơ hội sở hữu nhà ở lâu dài cho họ, thay vì chỉ thuê nhà. Đây là một cơ hội lớn để các hộ gia đình không chỉ ổn định cuộc sống mà còn có thể tích lũy tài sản. Đồng thời, số tiền thu được từ việc bán nhà sẽ tạo ra một nguồn thu lớn cho ngân sách địa phương, giúp chính quyền thành phố tái đầu tư vào các lĩnh vực hạ tầng, giáo dục, y tế và các dịch vụ công cộng, qua đó thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội.

Bên cạnh đó, chính sách này cũng có thể giúp giảm bớt chi phí duy trì tài sản công cho chính quyền và tạo ra sự công bằng xã hội khi các hộ dân được tiếp cận cơ hội sở hữu nhà ở, góp phần làm giảm bất bình đẳng về nhà ở.

Tại đề án xây dựng nghị quyết về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Hải Phòng, UBND Thành phố đề xuất được thực hiện bán nhà ở cho các hộ dân có tên trong hợp đồng thuê nhà ở chung cư thuộc tài sản công hình thành từ sau năm 1994 đến năm 2025.

Đề án đang được Bộ Tư pháp thẩm định, dự kiến được Chính phủ trình Quốc hội tại kỳ họp tháng 5/2025 và thông qua theo quy trình một kỳ họp.