Ảnh: Lê Toàn

1.

Sau gần 2 năm xảy ra vụ thảm họa, cướp đi sinh mạng của 13 người và khiến trên 90 người bị thương, Chung cư Carina Plaza (quận 8, TP.HCM) đã được khắc phục và hiện có hơn 700 hộ gia đình với khoảng 3.000 người trở về ổn định cuộc sống ở đây.

Với những cư dân ở chung cư này mà nói, hình ảnh tang thương trong vụ hỏa hoạn xảy ra cách đây 2 năm vẫn không thể khiến họ nguôi ngoai được, song điều khiến họ luôn cảm thấy ấm áp trong lòng là tình người. Đây chính là điều khiến họ trở nên gắn bó, gần gũi với nhau hơn.

Trở lại Chung cư Carina Plaza vào những ngày cuối năm, cảm nhận đầu tiên của tôi là sự hồi sinh mạnh mẽ, chẳng còn những vết thương bầm tím, chẳng còn những suất cơm, nước uống, nhu yếu phẩm giăng đầy hành lang để cứu trợ nạn nhân... Thay vào đó, cuộc sống trong chung cư đã đổi thay, người dân ngày càng ý thức hơn trong lối sống, nghiêm túc hơn trong việc giữ gìn vệ sinh, an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy, các cư dân giúp đỡ lẫn nhau, làm cho tình làng nghĩa xóm ngày càng thêm bền chặt.

Còn nhớ, khi vụ cháy vừa xảy ra, cũng như bao đồng nghiệp khác, tôi có mặt tại hiện trường thật sớm để ghi nhận tình hình thiệt hại. Ngoài việc phản ánh về diễn biến của vụ cháy trên, tôi còn nghe được không ít câu chuyện về tình người, về sự đoàn kết của những nạn nhân cùng nhau vượt qua hoạn nạn.

Gặp lại chúng tôi ngay giữa sảnh A, chị Lợi, một cư dân ở chung cư vẫn chưa thể quên giây phút mình bế đứa trẻ của một cư dân trong chung cư chạy từ tầng trệt lên tầng 11. Chị kể rằng, khi phát hiện đám cháy, chị cùng người thân chạy xuống tầng trệt thì phát hiện khói mù mịt từ dưới bốc lên và có rất nhiều người ngất xỉu ở cầu thang. Trong đó, chị ám ảnh nhất với hình ảnh người mẹ bế hai đứa con bị ngất xỉu ở cầu thang.

"Chị ấy bị lạc chồng trong đám cháy và một mình ẵm hai đứa con. Đứa nhỏ mới mấy tháng tuổi. Trong lúc chạy thì chị ấy ngất giữa đường. Nên tôi ẵm đứa nhỏ, che chắn cho nó. Được một lúc, khói nhiều quá nên nó bắt đầu ói và lịm dần. Tôi cũng thấy chóng mặt và muốn ngất đi, nhưng không muốn đứa nhỏ chết trên tay mình, nên phải đưa lại cho một người khác bế", chị Lợi nhớ lại.

“Tội nhất vẫn là anh An, nhân viên bảo vệ xấu số của chung cư. Khi phát hiện ra đám cháy, anh đã bỏ cả dép chạy đi gõ cửa từng nhà người dân để thông báo cháy vì hệ thống báo bị hỏng. Không chỉ vậy, anh còn quên mình cứu gần 40 người dân trong đám cháy, nhưng bản thân mình thì lại không được may mắn vì lo cứu người dân”, chị Ngọc nhớ lại.

Giờ đây, Chung cư Cariana Plaza đã đón nhiều người mới đến và nhiều người cũng vì hoàn cảnh đã phải chuyển đi nơi khác. Nhiều người đã tìm và thực hiện các giải pháp đảm bảo an toàn cho gia đình và cộng đồng chung cư, trong đó có việc lập một group (nhóm) Facebook cư dân Carina Plaza để chia sẻ những thông tin liên quan đến đời sống xã hội, vệ sinh môi trường, an ninh trật tự, cung cấp các loại hình dịch vụ phục vụ cộng đồng…

Nhiều thông tin từ chủ đầu tư, ban quản lý, đội bảo vệ, hay sự việc nắp cống vỡ, vách tường bong tróc, đậu xe không ngay ngắn hoặc vứt rác không đúng nơi quy định, nuôi động vật không giữ vệ sinh…, đều được đăng tải trên trang Facebook để cư dân biết, cùng thực hiện và giám sát.

2. 

Ở chung cư nói riêng, ở bất kỳ không gian sống nào khác nói chung, cũng đều có sự tương tác, giao tiếp, thậm chí va chạm giữa các thành viên. Tuy nhiên, việc ứng xử sao cho có cái lý, cái tình, vẹn cả đôi bề vẫn đang là câu chuyện thường nhật mà mỗi cư dân sẽ gặp phải.

Người Việt ta thường có câu: “Bán anh em xa, mua láng giềng gần”, câu nói này không phải là mới, song nếu áp dụng vào cuộc sống thực tế cũng phần nào giúp ích cho các mối quan hệ láng giềng.

So với nhà đất, cuộc sống ở chung cư còn đòi hỏi nhiều hơn ở mỗi cư dân sự cảm thông, thấu hiểu, hỗ trợ và giúp đỡ nhau. Có lẽ, không chỉ giữa các cư dân, mà cả với các đơn vị quản lý, vận hành, việc ứng xử sao cho văn minh, văn hóa, hợp tình, hợp lý vẫn là điều nên được coi trọng, cần được xem là tiêu chí trong tất cả các mối quan hệ, với tất cả mọi người.

Còn nhớ lúc mới vào TP.HCM làm việc, tôi đã rất may mắn khi được sống trong một chung cơ ở quận 7 cùng với chị gái. Thoạt đầu, tôi cũng ngại, ngại vì nghĩ về những bất tiện khi ở chung cư. Thế rồi, thời gian trôi qua, tôi mới thực sự cảm nhận được rằng, chung cư nơi tôi từng sống thực sự là một cộng đồng văn minh.

Còn nhớ hồi đó, tôi có tham gia vào Ban sự kiện của chung cư do Ban quản trị lập, ban này ra đời nhằm xây dựng các chương trình kết nối cư dân với mong muốn tạo không khí vui vẻ, ấm áp. Hoạt động của ban luôn hướng đến cộng đồng, đặc biệt là những em nhỏ trong chung cư. Nhiều sự kiện tập thể đã được tổ chức nhân các ngày lễ tết, ngày quốc tế thiếu nhi... cùng các giải đấu bóng đá, bóng bàn đã tạo thêm sự gắn kết cho cộng đồng cư dân ở chung cư.

Nghĩa tình, nhân văn, tương thân, tương ái luôn được nhiều cư dân trong chung cư lấy đó làm lẽ sống. Những cư dân tích cực đã lập thành một đội bảo vệ, kết hợp với ban quản lý để phân công tuần tra ở chung cư. Rồi khi nhà cư dân thiếu vật dụng gì đó, có thể hỏi mượn trong group cộng đồng cư dân và những người có thể chưa quen biết sẵn sàng giúp đỡ ngay...

Tôi vẫn nhớ cách đây không lâu, có một chị trong chung cư tôi ở phản ảnh phòng nghỉ ngơi của các anh chị lao công không tốt. Chị đưa vấn đề này lên group cộng đồng của chung cư, đề xuất tìm cho các nhân viên vệ sinh chỗ nghỉ ngơi lịch sự, thoải mái hơn. Và tất nhiên, chia sẻ của chị đã được đông đảo cư dân ủng hộ.

Giờ đây, vì yêu cầu công việc, tôi không còn sống ở chung cư nữa, tôi chọn thuê một căn phòng trọ ở gần cơ quan để tiết kiệm chi phí, nhưng hàng ngày, vẫn theo dõi những dòng thông báo trong group chung cư cũ. Chẳng phải nhớ nhung, mà để tự dặn lòng rằng, sau này có tiền mua chung cư, tôi cũng sẽ cố gắng góp phần xây dựng một cộng đồng văn minh như thế.