Kiến trúc không chỉ là câu chuyện của nghề nghiệp

Phát biểu chỉ đạo tại Đại hội, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đánh giá kiến trúc là một lĩnh vực có tính đặc thù cao với nội hàm tổng hòa của sáng tạo nghệ thuật và khoa học, kỹ thuật.

Theo Phó Thủ tướng, mỗi công trình không chỉ đáp ứng nhu cầu sử dụng mà còn góp phần làm nên diện mạo, bản sắc và chất lượng sống của một vùng đất. Có những công trình tồn tại hàng trăm năm và hơn thế nữa, trở thành dấu ấn của một thời kỳ, một đô thị, một địa phương và được trao truyền cho các thế hệ muôn đời sau.

"Bởi vậy, mỗi sáng tạo của kiến trúc không chỉ là câu chuyện của nghề nghiệp mà còn là trách nhiệm với cộng đồng và sự phát triển của văn hóa, tương lai của đất nước, của dân tộc Việt Nam chúng ta", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà tặng hoa chúc mừng Đại hội Đại biểu toàn quốc Hội Kiến trúc sư Việt Nam khóa XI, nhiệm kỳ 2026-2031 - Ảnh: chinhphu.vn

Đánh giá nhiệm kỳ vừa qua, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà ghi nhận Hội Kiến trúc sư Việt Nam đã cơ bản hoàn thành các mục tiêu, nhiệm vụ đề ra; vai trò, uy tín và tiếng nói nghề nghiệp ngày càng được khẳng định.

Bước vào nhiệm kỳ mới, yêu cầu đặt ra đối với Hội và giới kiến trúc sư Việt Nam lớn hơn, trong bối cảnh đất nước phát triển nhanh, tốc độ đô thị hóa cao, không gian phát triển được tổ chức lại, trong khi yêu cầu về chất lượng sống, bản sắc văn hóa, phát triển xanh và bền vững ngày càng cao.

"Kiến trúc không chỉ là giải quyết những công trình riêng lẻ mà phải góp phần kiến tạo không gian phát triển chất lượng, hài hòa và có giá trị trường tồn", Phó Thủ tướng nêu rõ.

Kiến tạo không gian phát triển chất lượng, hài hòa

Trên tinh thần đó, Phó Thủ tướng đề nghị Hội Kiến trúc sư Việt Nam tập trung vào 5 nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, xây dựng Hội Kiến trúc sư Việt Nam thực sự trở thành một tổ chức trí thức nghề nghiệp mạnh, có uy tín, có năng lực tập hợp, dẫn dắt và phát huy trí tuệ của giới kiến trúc sư Việt Nam.

Là hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ, trực thuộc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Hội cần tiếp tục đổi mới thực chất, tinh gọn tổ chức, nâng cao năng lực chuyên môn và sức tập hợp đội ngũ; chú trọng phát triển đội ngũ trẻ, đạo đức nghề nghiệp và năng lực hội nhập.

Phó Thủ tướng lưu ý nâng tầm vai trò tư vấn, phản biện xã hội của Hội, bảo đảm tính khoa học, kịp thời, có chính kiến và bản lĩnh nghề nghiệp, lấy lợi ích quốc gia, dân tộc, cộng đồng và giá trị phát triển bền vững, chiến lược lâu dài của đất nước làm chuẩn mực.

Thứ hai, góp phần kiến tạo nền kiến trúc Việt Nam hiện đại, giàu bản sắc, gắn với phát triển văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Theo Phó Thủ tướng, kiến trúc cần được đặt trong tổng thể phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, môi trường và con người; chuyển mạnh từ tư duy "quản lý xây dựng" sang "kiến tạo không gian phát triển".

Mỗi đô thị, làng quê, vùng đất phải vừa hiện đại, văn minh, vừa có bản sắc riêng, kết nối hài hòa giữa quy hoạch, kiến trúc, cảnh quan và di sản để phát triển không làm phai nhạt bản sắc và tiếp nối, làm giàu thêm những giá trị văn hóa Việt Nam, góp phần làm sâu sắc, lan tỏa các giá trị văn hóa và sức mạnh mềm của dân tộc Việt Nam trên trường quốc tế.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà phát biểu chỉ đạo Đại hội - Ảnh: chinhphu.vn

Thứ ba, lấy con người làm trung tâm, chất lượng cuộc sống và hạnh phúc của nhân dân và lợi ích cộng đồng làm thước đo của kiến trúc.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh mục tiêu cao nhất của quy hoạch, kiến trúc là kiến tạo môi trường sống chất lượng, an toàn, nhân văn và bền vững cho con người.

Đội ngũ kiến trúc sư cần cụ thể hóa sâu sắc quan điểm lấy nhân dân làm trung tâm, chất lượng cuộc sống làm thước đo; quan tâm nhiều hơn đến nhà ở xã hội, trường học, bệnh viện, không gian công cộng và các thiết chế thiết yếu, nhất là nhu cầu của những nhóm yếu thế.

"Kiến trúc không chỉ tạo nên những công trình có giá trị, mà phải góp phần tạo dựng những cộng đồng đáng sống, bảo đảm mọi người dân đều được thụ hưởng thành quả của phát triển", Phó Thủ tướng nêu rõ.

Thứ tư, tiên phong thúc đẩy kiến trúc xanh, thông minh, thích ứng với biến đổi khí hậu và đẩy mạnh chuyển đổi số, khoa học công nghệ, dữ liệu lớn, AI.

Trong điều kiện Việt Nam chịu tác động ngày càng lớn của biến đổi khí hậu và thiên tai, kiến trúc không chỉ cần đẹp mà phải xanh hơn, an toàn hơn, tiết kiệm hơn và có khả năng chống chịu tốt hơn.

Phó Thủ tướng đề nghị chuyển mạnh từ tư duy "ứng phó" sang "chủ động thích ứng", đưa yêu cầu về khí hậu, sinh thái, năng lượng, vật liệu và khả năng chống chịu vào ngay từ khâu quy hoạch, thiết kế.

Cùng với đó, cần chủ động ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và các công nghệ thiết kế mới, để công nghệ thực sự nâng cao năng lực sáng tạo, chất lượng và hiệu quả của kiến trúc Việt Nam.

Thứ năm, xây dựng đội ngũ kiến trúc sư Việt Nam tài năng, bản lĩnh, đạo đức nghề nghiệp và khát vọng cống hiến.

Theo Phó Thủ tướng, kiến trúc sư là trí thức, là người nghệ sĩ, là người sáng tạo và kết nối trong việc tạo dựng hình hài mỗi đô thị, mỗi làng quê. Vì vậy, mỗi kiến trúc sư không chỉ cần giỏi nghề, giàu sáng tạo mà còn phải có đạo đức nghề nghiệp, trách nhiệm xã hội và ý thức sâu sắc về lợi ích quốc gia, cộng đồng.

Hội cần đặc biệt quan tâm phát hiện, bồi dưỡng kiến trúc sư trẻ; tạo môi trường cho sáng tạo, nghiên cứu, lý luận, phê bình và hội nhập quốc tế, xây dựng thế hệ kiến trúc sư vừa có năng lực sáng tạo ở tầm quốc tế, vừa hiểu sâu và có trách nhiệm với đất nước, văn hóa và con người Việt Nam.

Khẳng định Đảng, Nhà nước và Chính phủ sẽ luôn quan tâm đồng hành với Hội Kiến trúc sư Việt Nam, Phó Thủ tướng mong muốn Hội và toàn thể giới kiến trúc sư lan tỏa mạnh mẽ tinh thần: "Kiến trúc vì một Việt Nam phát triển xanh, bền vững, thịnh vượng, hạnh phúc trong kỷ nguyên mới".