Tỷ lệ trẻ em suy dinh dưỡng tại Việt Nam vẫn đang ở mức cao so với thế giới, đặc biệt là tình trạng suy dinh dưỡng thể thấp còi. Song song đó, số lượng trẻ em và người lớn béo phì ở cả khu vực thành thị và nông thôn ngày càng trở nên phổ biến. Gánh nặng kép về dinh dưỡng này vẫn đang là một câu hỏi lớn không chỉ dành cho các chuyên gia dinh dưỡng, bậc phụ huynh mà còn là các trường tiểu học bán trú.

Việc cung cấp một chế độ dinh dưỡng hợp lý cho trẻ ở thời điểm này đóng vai trò quan trọng, là nền tảng để trẻ phát huy tối đa tiềm năng về thể chất và trí tuệ. Đây là giai đoạn cơ thể trẻ bắt đầu tích lũy dưỡng chất cho giai đoạn phát triển vượt trội của tuổi dậy thì. Bên cạnh đó, hiểu rõ lợi ích và giá trị dinh dưỡng của thực phẩm ngay từ khi ngồi trên ghế nhà trường sẽ giúp trẻ xây dựng thói quen ăn uống đa dạng, khoa học và lạnh mạnh – thói quen này sẽ theo trẻ đến khi trưởng thành. Tuy vậy, các trường tiểu học bán trú hiện nay vẫn còn gặp nhiều khó khăn trong công tác bán trú. Đội ngũ cán bộ phụ trách lên thực đơn và nấu ăn vẫn chưa qua đào tạo chuyên môn về dinh dưỡng, chủ yếu dựa vào kinh nghiệm và thu chi hằng tháng.

Chất lượng bữa ăn học đường là vấn đề được phụ huynh và nhà trường quan tâm.

Phần mềm xây dựng thực đơn cân bằng dinh dưỡng thuộc Dự án Bữa ăn học đường là một giải pháp chuẩn hóa thực đơn bán trú dành cho các trường tiểu học. Được Công ty Ajinomoto Việt Nam khởi xướng và phát triển từ năm 2012, Dự án nhận được sự hỗ trợ về chuyên môn từ Viện dinh dưỡng Quốc gia – Bộ Y tế cũng như sự phối hợp từ Bộ Giáo dục và Đào tạo trong công tác triển khai áp dụng Dự án đến các trường.

Tính đến tháng 5/2019, Dự án đã được triển khai rộng rãi đến hơn 3.100 trường tiểu học tại 50 tỉnh thành toàn quốc. Tại Bình Dương, Dự án được triển khai thông qua Hội nghị Triển khai phần mềm xây dựng thực đơn cân bằng dinh dưỡng, do Công ty Ajinomoto Việt Nam phối hợp cùng Sở Giáo dục và Đào tạo Bình Dương tổ chức vào tháng 6/2017. Sau 2 năm triển khai, trường tiểu học Đông Hòa B, tỉnh Bình Dương -  đơn vị đi đầu trong áp dụng dự án, đã gặt hái được những thành công bước đầu nhờ xây dựng lộ trình áp dụng phù hợp.

Bữa ăn bán trú phải đảm bảo cân bằng dinh dưỡng, an toàn vệ sinh thực phẩm và ngon miệng

Ngày từ những ngày đầu, ban lãnh đạo nhà trường đã thể hiện quyết tâm áp dụng Dự án và chia sẻ những nội dung này đến đội ngũ cán bộ và giáo viên. Đặc biệt, nhà trường làm việc chặc chẽ với tổ bếp về thực đơn.

Cô Lê Thị Nga, Phó Hiệu trưởng nhà trường cho hay: “Ngay từ tháng đầu tiên chúng tôi đã triển khai áp dụng thực đơn mới, một tuần chúng tôi chỉ áp dụng một ngày, sau đó dần dần tăng lên là hai ngày trong tuần. Và đến tháng thứ tư thì thực đơn thực hiện là năm ngày trong tuần. Sở dĩ chúng tôi thay đổi như vậy là do chúng tôi muốn các em học sinh làm quen với các món ăn mới và đồng thời cũng giúp cho bộ phận bán trú như là phục vụ, cấp dưỡng có thể sắp xếp công việc cho phù hợp”.

Việc áp dụng Dự án còn được nhà trường chia sẻ đến quý phụ huynh thông qua các buổi hợp thường niên, các trang mạng xã hội như Facebook, Zalo để phụ huynh hiểu hơn về Dự án cũng như dễ dàng theo dõi thực đơn hằng ngày của trẻ.

Thầy và trò Trường Tiểu học Đông Hòa B cùng trao đổi kiến thức dinh dưỡng

Nhà trường cũng đẩy mạnh áp dụng bộ áp phích “3 phút thay đổi nhận thức” – một nội dung quan trọng khác thuộc Dự án.

Trước mỗi giờ ăn, các thầy cô giáo phụ trách chia sẻ cho học sinh những thông tin dinh dưỡng và thực phẩm trong thực đơn bữa trưa. Những thông tin dinh dưỡng được minh họa bằng hình ảnh sinh động giúp các học sinh chủ động tìm hiểu về dinh dưỡng và thực phẩm, từ đó tạo cho các em sự yêu thích đối với thực phẩm và hình thành thói quen ăn uống khoa học, lành mạnh. Vì thế, nhà trường đã cho in và treo nhiều áp phích khổ lớn tại các hành lang và nhà ăn để tạo điều kiện thuận lợi cho các em tiếp thu và học tập kiến thức dinh dưỡng.

Không chỉ xây dựng lộ trình phù hợp với thực tế, Trường Tiểu học Đông Hòa B còn không ngừng tiếp thu ý kiến từ cán bộ, nhân viên, giáo viên và nhất là các em học sinh – đối tượng trực tiếp thụ hưởng những lợi ích của Dự án. Cụ thể, nhà trường phát động phong trào “Điều em muốn nói” để chủ động lắng nghe nguyện vọng của các em, từ đó điều chỉnh thực đơn cho phù hợp với sở thích của các em nhưng vẫn đảm bảo cân bằng dinh dưỡng.

Dù gặp một số khó khăn bước đầu, Trường Tiểu học Đông Hòa B vẫn cố gắng để áp dụng thành công Dự án, góp phần cải thiện tầm vóc cho thế hệ tương lai tỉnh nhà, cũng như nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo.