Bộ Công thương đang lấy ý kiến Dự thảo quy chuẩn quốc gia về trụ sạc, trạm sạc xe điện.

Cần thiết ban hành Quy chuẩn kỹ thuật

Bộ Công thương vừa công bố dự thảo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trụ sạc, trạm sạc xe điện để lấy ý kiến nhằm thực hiện theo chỉ đạo của Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc.

Dự thảo QCVN quy định yêu cầu kỹ thuật và quản lý đối với trụ sạc và trạm sạc xe điện, bao gồm thiết bị sạc; hệ thống cấp điện, phân phối điện và đấu nối; bố trí, lắp đặt; an toàn điện; hệ thống điều khiển; quản lý vận hành và khai thác.

Quy chuẩn dự kiến áp dụng đối với trạm sạc tại khu vực công cộng, nơi trông giữ xe tập trung, trạm dừng nghỉ và khu vực tương tự; áp dụng đối với trụ sạc, trạm sạc dùng cho phương tiện giao thông đường bộ chạy điện, có điện áp cấp danh định đến 1.000 V xoay chiều hoặc 1.500 V một chiều và điện áp ra trong cùng giới hạn.

Theo Bộ Công thương, thị trường xe điện và hạ tầng sạc đang phát triển nhanh, mà quy định kỹ thuật bắt buộc chưa theo kịp về phạm vi và mức độ tích hợp. Nếu không có yêu cầu thống nhất, nguy cơ xuất hiện thiết bị chất lượng không đồng đều, lắp đặt không phù hợp, ảnh hưởng đến người sử dụng, tài sản và hệ thống điện sẽ gia tăng. 

Do vậy, cần thiết phải ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trụ sạc, trạm sạc xe…

Cụ thể, thị trường phương tiện điện tại Việt Nam có sự tham gia của đông đảo doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp trong nước và doanh nghiệp nhập khẩu. Số liệu tổng hợp trong quá trình xây dựng hồ sơ cho thấy, năm 2023 có 15.676 xe ô tô điện thuần được tiêu thụ, trong đó 15.486 xe được sản xuất, lắp ráp trong nước và 190 xe nhập khẩu.

6 tháng đầu năm 2024, số lượng xe ô tô điện thuần được tiêu thụ đạt 17.536 xe, trong đó 17.482 xe được sản xuất, lắp ráp trong nước và 54 xe nhập khẩu. Các số liệu này cho thấy tốc độ tăng trưởng đáng kể của phương tiện điện và nhu cầu tương ứng đối với hạ tầng sạc.

Hệ thống trụ sạc điện có độ bao phủ cao nhất hiện nay tại Việt Nam là hệ thống của Vinfast với 150.000 cổng sạc phủ khắp 34 tỉnh thành, công suất đa dạng lên đến 360 kW.

Ngoài ra, các công ty cung cấp trụ sạc xe điện tại Việt Nam đang chia thành một số nhóm phát triển trụ sạc. Đầu tiên là trụ sạc chính hãng. Nhóm này chủ yếu là trụ sạc tại đại lý và bán sạc tại nhà cho khách hàng sở hữu xe. Nhóm trụ sạc công cộng có thể kể đến EV One, EverCharge. Tiếp đến là nhóm cung cấp sạc tại nhà, công ty như EverEV, GreenCharge, StarCharge, Autel,...

Trong khi đó, các doanh nghiệp đang áp dụng tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn nước ngoài, tiêu chuẩn quốc gia hoặc tiêu chuẩn doanh nghiệp với phạm vi và mức độ khác nhau. Việc tự công bố tiêu chuẩn áp dụng chưa thay thế được yêu cầu kỹ thuật tối thiểu bắt buộc nhằm bảo vệ tính mạng, sức khỏe, tài sản, quyền lợi người tiêu dùng và an toàn hệ thống điện

"Các số liệu nêu trên phản ánh quy mô và tốc độ phát triển đáng kể của thị trường, đồng thời cho thấy yêu cầu quản lý đã chuyển từ quản lý một sản phẩm điện đơn lẻ sang quản lý một hệ thống hạ tầng có quan hệ trực tiếp với lưới điện, công trình, phòng cháy và chữa cháy, đo lường, thanh toán, dữ liệu và quyền lợi người tiêu dùng", Bộ Công thương khẳng định.

Cũng theo số liệu được tổng hợp trong hồ sơ ban đầu, một mạng lưới lớn đã phát triển khoảng 150.000 cổng sạc với công suất đến 360 kW trên phạm vi toàn quốc. Bên cạnh đó, nhiều nhà cung cấp trong và ngoài nước tham gia thị trường thiết bị, phần mềm, thanh toán, vận hành và bảo trì.

Việc ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trụ sạc và trạm sạc xe điện nhằm thiết lập mức yêu cầu kỹ thuật tối thiểu, bắt buộc đối với sản phẩm trụ sạc trước khi đưa ra thị trường; Kiểm soát rủi ro trong thiết kế, thi công, lắp đặt, nghiệm thu, vận hành, bảo trì và cải tạo trạm sạc đồng thời tạo căn cứ thống nhất cho quản lý nhà nước, kiểm tra, hậu kiểm và xử lý sản phẩm, thiết bị hoặc trạm có nguy cơ mất an toàn...

Theo dự thảo, việc đầu tư trạm sạc phải bảo đảm an toàn trong toàn bộ quá trình thiết kế, thi công, nghiệm thu, vận hành, bảo trì, cải tạo và chấm dứt khai thác. Thiết kế phải đồng bộ hệ thống điện, trụ sạc, bảo vệ, nối đất, chống sét, điều khiển, giám sát, PCCC, chiếu sáng, biển báo và giao thông. Thiết bị phải phù hợp điều kiện nhiệt độ, độ ẩm, mưa nắng, bụi, ăn mòn, rung và nguy cơ va chạm.

Vị trí trạm phải phù hợp công năng khu vực, tổ chức giao thông và không cản trở lối ra vào, lối thoát nạn hoặc tuyến chữa cháy

Đối với trạm trong khuôn viên cửa hàng xăng dầu, trạm tiếp nhiên liệu, trạm dừng nghỉ hoặc khu vực có nguy cơ cháy, nổ, yêu cầu của QCVN được áp dụng đồng thời với quy định chuyên ngành về khoảng cách an toàn, phân khu và PCCC.

Vị trí bố trí trạm sạc phải phù hợp mục đích sử dụng đất, công năng khu vực và tổ chức giao thông nội bộ; không làm cản trở lối ra vào công trình, lối thoát nạn, tuyến chữa cháy, khu vực thao tác của phương tiện khác và hoạt động vận hành của công trình lân cận.

Đối với trụ sạc xe điện phải phù hợp với thiết kế tổng thể của trạm sạc, bảo đảm khả năng kết nối an toàn, ổn định với hệ thống phân phối điện của trạm, được lắp đặt tại vị trí phù hợp trong trạm sạc; Khoảng cách an toàn giữa các trụ sạc; Thuận tiện cho việc sử dụng, vận hành và bảo trì...