Bộ Nội vụ vừa trả lời kiến nghị của cử tri tỉnh Lâm Đồng liên quan đến đề xuất tiếp tục nghiên cứu sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã và nâng chế độ phụ cấp cho người hoạt động không chuyên trách ở thôn, buôn, bon.

Theo phản ánh của cử tri, khối lượng công việc tại cơ sở ngày càng tăng, yêu cầu trách nhiệm cao hơn nhưng tiền lương, phụ cấp dành cho đội ngũ trực tiếp bám địa bàn vẫn còn thấp. Từ thực tế này, cử tri đề nghị có cơ chế để địa phương nâng mức phụ cấp, qua đó tạo động lực cho người hoạt động không chuyên trách yên tâm công tác và tham gia hiệu quả các nhiệm vụ tại cộng đồng.

Cùng với vấn đề chế độ, chính sách, cử tri cũng kiến nghị tiếp tục nghiên cứu điều chỉnh quy mô đơn vị hành chính cấp xã cho phù hợp hơn với thực tiễn.

Trả lời nội dung này, Bộ Nội vụ dẫn Kết luận 76 của Ban Chấp hành Trung ương về tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp.

Trung ương không đặt vấn đề sắp xếp địa giới hành chính cấp xã.

Theo đó, các tỉnh ủy, thành ủy trực thuộc Trung ương được chủ động rà soát những đơn vị hành chính chưa đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn, điều kiện hoặc phát sinh bất hợp lý trong quá trình vận hành. Nếu thấy thật sự cần thiết, địa phương có thể xây dựng phương án điều chỉnh trên cơ sở các tiêu chí, nguyên tắc, điều kiện và quy trình do Trung ương quy định, sau đó báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét.

Tuy nhiên, Bộ Nội vụ nhấn mạnh ở thời điểm hiện tại, Trung ương chưa đặt vấn đề tiếp tục sắp xếp địa giới hành chính cấp xã do hệ thống đang được vận hành ổn định, hiệu quả.

Điều này đồng nghĩa với việc không triển khai một đợt sắp xếp đồng loạt mới trên phạm vi cả nước. Thay vào đó, nếu trong quá trình vận hành xuất hiện những bất cập thực sự cần xử lý, địa phương có thể chủ động nghiên cứu phương án điều chỉnh phù hợp.

Bộ Nội vụ yêu cầu các đề xuất như vậy phải căn cứ vào chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước, quy hoạch, yêu cầu quản trị thực tế và nguyện vọng chính đáng của người dân. Phương án điều chỉnh địa giới cũng phải bảo đảm tính khoa học, thận trọng, khả thi, tạo được đồng thuận xã hội và hạn chế tối đa những xáo trộn không cần thiết.

Mục tiêu cuối cùng của điều chỉnh, nếu có, phải hướng tới nâng hiệu quả quản lý, tạo thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội và phục vụ người dân tốt hơn.

Đồng thời, Ban Thường vụ và Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, thành phố phải chịu trách nhiệm đối với đề xuất điều chỉnh địa giới hành chính do địa phương mình xây dựng.

Bên cạnh vấn đề đơn vị hành chính cấp xã, Bộ Nội vụ cũng làm rõ chính sách đối với thôn, tổ dân phố và người hoạt động không chuyên trách tại cơ sở. 

 Theo Bộ Nội vụ, căn cứ kết luận của Bộ Chính trị, Chính phủ đã ban hành Nghị định 185/2026 quy định về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố và chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố. Nghị định đã quy định cụ thể nguyên tắc, thẩm quyền, trình tự, thủ tục, hồ sơ đối với việc thành lập, sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố, đồng thời xác định tiêu chuẩn áp dụng trong các trường hợp đặc biệt.

Mức khoán quỹ phụ cấp dành cho người hoạt động không chuyên trách cũng được điều chỉnh tăng so với trước. Theo quy định mới, ngân sách nhà nước khoán quỹ phụ cấp, trong đó có cả phần hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội, để chi trả hằng tháng cho người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố.

Đối với thôn có từ 700 hộ gia đình trở lên, tổ dân phố có từ 1.000 hộ gia đình trở lên, cùng các thôn, tổ dân phố thuộc địa bàn trọng điểm về quốc phòng, khu vực biên giới, hải đảo hoặc thôn đặc biệt khó khăn, mức khoán quỹ phụ cấp được nâng lên bằng 8 lần mức lương cơ sở. Trước đây, mức này là 6 lần mức lương cơ sở.

Với các thôn, tổ dân phố không thuộc nhóm trên, mức khoán quỹ phụ cấp tăng từ 4,5 lần lên 6,5 lần mức lương cơ sở.

Nghị định cũng trao thêm quyền chủ động cho địa phương trong bố trí nguồn lực. Trường hợp tỉnh, thành phố sử dụng ngân sách địa phương để quy định mức khoán quỹ phụ cấp cao hơn mức ngân sách nhà nước quy định, HĐND cấp tỉnh được quyền quyết định mức cụ thể phù hợp với khả năng cân đối ngân sách mà không phải xin ý kiến các bộ, cơ quan Trung ương.

Như vậy, định hướng hiện nay không phải tiếp tục triển khai sắp xếp diện rộng đối với cấp xã, mà tập trung ổn định mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Những điều chỉnh phát sinh sẽ được xem xét theo từng trường hợp cụ thể, trên cơ sở yêu cầu quản trị thực tế và trách nhiệm của địa phương.