Đến nay, 34 tỉnh, thành phố đã hoàn thành sắp xếp thôn, tổ dân phố theo yêu cầu của Bộ Chính trị và Chính phủ.

Sau sắp xếp, tổng số thôn, tổ dân phố trên cả nước giảm từ 89.589 xuống còn 48.078, tương ứng giảm 41.511 đơn vị. Quá trình tổ chức lại được triển khai theo hướng công khai, dân chủ, lấy ý kiến người dân, thông qua nghị quyết của HĐND cấp xã trước khi kiện toàn tổ chức mới.

Theo Bộ Nội vụ, các thôn, tổ dân phố sau sắp xếp cơ bản đã đi vào hoạt động ổn định, đồng thời nhân sự tại cơ sở được rà soát, bố trí lại phù hợp với mô hình mới.

Sau tổ chức lại, các địa phương tiếp tục bố trí 121.932 người hoạt động không chuyên trách tại thôn, tổ dân phố. So với trước thời điểm sắp xếp, số lượng này giảm 103.146 người.

34 tỉnh, thành phố đã hoàn thành việc sắp xếp thôn, tổ dân phố theo đúng yêu cầu của Bộ Chính trị và Chính phủ.

Đối với những trường hợp nghỉ công tác, 78.347 người đã được giải quyết chế độ theo Nghị định số 154/2025/NĐ-CP về tinh giản biên chế. Ngoài ra, 9.732 người được hưởng chính sách hỗ trợ do địa phương ban hành.

Bộ Nội vụ trước đó đã có hai văn bản hướng dẫn UBND các tỉnh, thành phố xử lý chế độ đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố nghỉ công tác do tác động của phương án sắp xếp. Căn cứ pháp lý để triển khai gồm khoản 4 Điều 16 Nghị định số 185/2026/NĐ-CP và các quy định về chính sách tinh giản biên chế tại Nghị định số 154/2025/NĐ-CP.

Trước khi triển khai trên toàn quốc, Bộ Nội vụ đã tham mưu Đảng ủy Chính phủ trình Bộ Chính trị ban hành Kết luận số 34-KL/TW ngày 18/5/2026 về sắp xếp thôn, tổ dân phố và phương án bố trí, sử dụng, giải quyết chế độ với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn, tổ dân phố.

Trên cơ sở đó, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 21/CT-TTg ngày 20/5/2026. Chính phủ tiếp tục ban hành Nghị định số 185/2026/NĐ-CP ngày 26/5/2026, quy định cụ thể tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố cùng chế độ dành cho lực lượng không chuyên trách tại cơ sở.

Song song với giải quyết chế độ nghỉ công tác, nhiều người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã được tiếp nhận hoặc bố trí sang vị trí phù hợp.

Tính đến ngày 15/7, có 4.012 người được tiếp nhận vào công chức, 395 người vào viên chức và 2.206 người được ký hợp đồng lao động. Các địa phương cũng bố trí 7.587 người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã tiếp tục đảm nhiệm công tác tại thôn, tổ dân phố; 1.541 người được sắp xếp sang những vị trí công tác khác.

Theo Nghị định số 185/2026/NĐ-CP, ba chức danh hoạt động không chuyên trách tại thôn, tổ dân phố gồm trưởng thôn hoặc tổ trưởng tổ dân phố, bí thư chi bộ và trưởng ban công tác mặt trận. Cơ chế phụ cấp với các chức danh này được xác định theo quy mô và tính chất địa bàn.

Đối với thôn có từ 700 hộ gia đình trở lên; tổ dân phố có từ 1.000 hộ gia đình trở lên; thôn, tổ dân phố thuộc đơn vị hành chính cấp xã trọng điểm về quốc phòng theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền; thôn, tổ dân phố thuộc đơn vị hành chính cấp xã ở khu vực biên giới, hải đảo, thôn đặc biệt khó khăn được khoán quỹ phụ cấp bằng 8,0 lần mức lương cơ sở.

Các thôn, tổ dân phố còn lại được khoán quỹ phụ cấp bằng 6,5 lần lương cơ sở.

Trên cơ sở mức khoán và điều kiện thực tế tại địa phương, UBND cấp tỉnh trình HĐND cùng cấp quyết định mức phụ cấp cụ thể đối với từng chức danh.

Việc giảm hơn 41.500 thôn, tổ dân phố đồng thời kéo theo yêu cầu xử lý số lượng lớn nhân sự dôi dư. Vì vậy, các địa phương phải kết hợp giữa bố trí lại người đáp ứng yêu cầu công tác với giải quyết đầy đủ chế độ đối với người nghỉ. Theo Bộ Nội vụ, quá trình triển khai phải bảo đảm quyền lợi của người hoạt động không chuyên trách, đồng thời duy trì hoạt động ổn định của thôn, tổ dân phố sau tổ chức lại.

Sau khi hệ thống đơn vị mới được kiện toàn, trọng tâm tiếp theo là ổn định đội ngũ, xác định mức phụ cấp phù hợp và nâng chất lượng hoạt động của lực lượng không chuyên trách ở cơ sở, nơi trực tiếp kết nối chính quyền với người dân.