Bổ sung các cơ chế vượt trội nhằm thúc đẩy phát triển khu thương mại tự do, thu hút nhà đầu tư chiến lược, triển khai dự án đường sắt đô thị và hình thành đô thị lấn biển... là các điểm nhấn của Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 136/2024/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Thành phố Đà Nẵng.

Trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết trước khi Quốc hội biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng khẳng định, các cơ chế, chính sách đột phá mới được bổ sung được kỳ vọng tạo nên một hệ sinh thái phát triển có tính tương hỗ, đan cài giữa hạ tầng hiện đại, dịch vụ tài chính - thương mại chất lượng cao và mô hình đô thị mới, góp phần tạo sức hút đối với dòng vốn quốc tế và nâng cao vai trò của Đà Nẵng trong mạng lưới các trung tâm tài chính - thương mại trong khu vực.

Đối với nội dung phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh việc cho phép kết hợp công trình nhà ở, bến tàu, nhà ga trong cùng không gian quy hoạch là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất, tránh lãng phí quỹ đất công.  

Trong nội dung về thu hút nhà đầu tư chiến lược, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng khẳng định việc bổ sung cơ chế linh hoạt cho Thành phố Đà Nẵng trong lựa chọn các nhà đầu tư có năng lực tài chính và công nghệ hiện đại là cần thiết để thúc đẩy các ngành kinh tế mũi nhọn. 

Dự thảo Nghị quyết đã được chỉnh lý để bảo đảm tính đầy đủ, minh bạch của các ưu đãi, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho Đà Nẵng tiếp cận các tập đoàn đa quốc gia, thu hút dòng vốn chất lượng cao và phát triển các ngành dịch vụ có giá trị gia tăng lớn. Đây được xem là động lực quan trọng giúp Thành phố nâng cao năng lực cạnh tranh trong khu vực.

Bên cạnh đó, dự thảo Nghị quyết cũng giải quyết rõ ràng vấn đề thu hồi đất cho các dự án trọng điểm, coi đây là yêu cầu cần thiết để thực hiện các mục tiêu phát triển đô thị và hạ tầng chiến lược. Riêng trường hợp thu hồi đất để khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, Chính phủ đánh giá đây là biện pháp cấp thiết nhằm tháo gỡ vướng mắc trong công tác cấp phép khai thác, đồng thời bảo đảm nguồn cung vật liệu phục vụ các dự án lớn, trọng điểm của thành phố. Nội dung này được chỉnh lý để phù hợp với pháp luật đất đai và yêu cầu thực tiễn của địa phương.

Liên quan chính sách đối với khu thương mại tự do, Bộ trưởng nêu rõ dự thảo Nghị quyết được hoàn thiện theo hướng bảo đảm tính tương đồng giữa cơ chế của Đà Nẵng với hai địa phương đang được thí điểm mô hình này là TP.HCM và Hải Phòng. Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 12/12/2025, thời gian thực hiện thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù áp dụng cho Khu thương mại tự do Đà Nẵng là 10 năm kể từ ngày Nghị quyết này có hiệu lực thi hành. Nghị quyết đưa ra hàng loạt ưu đãi về chính sách đất đai, ưu đãi đầu tư, ưu đãi thuế... với Khu thương mại tự do Đà Nẵng.   

Mức ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp trong Khu thương mại tự do Đà Nẵng được áp dụng cho các dự án đầu tư mới thuộc các lĩnh vực công nghệ cao, R&D, công nghiệp hỗ trợ, xe cơ giới năng lượng sạch, thiết bị hàng không/đường sắt, và trung tâm logistics là 10% trong 30 năm, miễn thuế 4 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong 9 năm tiếp theo. Đây là mức thuế rất hấp dẫn so với mức thuế suất phổ thông cơ bản (20%).

Các dự án đầu tư mới khác trong Khu thương mại tự do cũng được hưởng mức thu nhập doanh nghiệp 10% trong 15 năm, miễn thuế 4 năm và giảm 50% trong 9 năm tiếp theo.

Để thu hút nhân lực chất lượng cao, Quốc hội quyết nghị giảm 50% thuế thu nhập cá nhân trong 10 năm cho chuyên gia, nhà khoa học, người có tài năng, nhà quản lý, và lao động có trình độ cao làm việc trong Khu thương mại tự do. 

Hàng hóa, dịch vụ mua bán, trao đổi giữa các khu chức năng thuộc Khu thương mại tự do Đà Nẵng đáp ứng điều kiện khu phi thuế quan với nhau, với nước ngoài, với khu phi thuế quan hoặc với các khu chức năng thuộc Khu thương mại tự do khác đáp ứng điều kiện khu phi thuế quan được áp dụng chính sách thuế như khu phi thuế quan theo quy định của Luật Thuế xuất khẩu, nhập khẩu, Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt, Luật Thuế giá trị gia tăng. Quan hệ mua bán, trao đổi hàng hóa, dịch vụ giữa khu chức năng với khu vực bên ngoài là quan hệ xuất khẩu, nhập khẩu theo quy định của pháp luật về hải quan, thuế và xuất khẩu, nhập khẩu, trừ các khu chức năng thuộc Khu thương mại tự do khác đáp ứng điều kiện khu phi thuế quan.

Hàng hoá trung chuyển, kinh doanh tạm nhập tái xuất được lưu giữ trong Khu thương mại tự do trong thời hạn tối đa 90 ngày kể từ ngày hoàn thành thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập và không quá 2 lần gia hạn cho mỗi lô hàng, thời hạn gia hạn mỗi lần không quá 60 ngày, trừ hàng hóa trung chuyển bị hư hỏng, tổn thất cần thêm thời gian khắc phục thực hiện theo quy định hiện hành. Hàng hóa trung chuyển lưu giữ trong Khu thương mại tự do được đưa ra nước ngoài từ chính cửa khẩu nhập hoặc cửa khẩu khác của Việt Nam.

Nhà đầu tư nước ngoài được sở hữu đến 49% vốn điều lệ của các doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực: kinh doanh cảng hàng không; cung cấp dịch vụ khai thác nhà ga hàng hóa, dịch vụ xăng dầu hàng không, dịch vụ phục vụ kỹ thuật thương mại mặt đất, dịch vụ khai thác khu bay; cung cấp dịch vụ suất ăn trên máy bay. Riêng doanh nghiệp thực hiện dự án đầu tư trung tâm logistics trung chuyển hàng hóa quốc tế tại cảng hàng không, nhà đầu tư nước ngoài được sở hữu đến 51% vốn điều lệ.

Ngoài các ưu đãi đầu tư quy định tại khoản này, dự án đầu tư tại các khu chức năng thuộc Khu thương mại tự do Đà Nẵng còn được hưởng ưu đãi như ưu đãi đầu tư đối với dự án đầu tư tại khu kinh tế theo quy định của pháp luật về thuế, pháp luật về đất đai, pháp luật về tín dụng, pháp luật về kế toán và quy định khác của pháp luật có liên quan.

Nghị quyết cũng quy định, doanh nghiệp có trụ sở và hoạt động trong các khu chức năng thuộc Khu thương mại tự do Đà Nẵng được công nhận áp dụng chế độ ưu tiên theo quy định của pháp luật hải quan khi đáp ứng đủ các điều kiện sau: thực hiện thủ tục hải quan điện tử, thủ tục thuế điện tử; có phần mềm hoặc hệ thống công nghệ thông tin quản lý hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu của doanh nghiệp kết nối hoặc chia sẻ với cơ quan hải quan; thực hiện thanh toán qua ngân hàng; có hệ thống kiểm soát nội bộ; chấp hành tốt quy định của pháp luật về kế toán, pháp luật về kiểm toán.