Theo phương án phát triển cụm công nghiệp trong điều chỉnh quy hoạch thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050, Quảng Ninh đặt mục tiêu có 62 cụm công nghiệp vào năm 2030, với tổng diện tích khoảng 3.200 ha. Hiện địa phương có 23 cụm đã được thành lập; như vậy, để đạt mục tiêu về số lượng, cần thành lập thêm 39 cụm trong thời gian còn lại của kỳ quy hoạch.

Tuy nhiên, số cụm đã được thành lập không đồng nghĩa với số cụm đã hoàn thành hạ tầng và có thể tiếp nhận doanh nghiệp. Một số dự án còn gặp khó khăn trong giải phóng mặt bằng, bàn giao đất, kết nối giao thông và đầu tư các hạng mục thiết yếu. Khi quỹ đất đủ điều kiện đưa vào sử dụng chưa sẵn sàng, khả năng thu hút dự án mới và bố trí cơ sở sản xuất di dời cũng bị ảnh hưởng.

Đẩy nhanh tiến độ nhưng phải bảo đảm điều kiện tiếp nhận

Trước yêu cầu đó, UBND thành phố Quảng Ninh ban hành Chỉ thị số 13/CT-UBND ngày 28/10/2026 về tăng cường quản lý, phát triển cụm công nghiệp và di dời cơ sở sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp vào cụm công nghiệp trên địa bàn.

Chỉ thị yêu cầu các sở, ngành, địa phương và chủ đầu tư hạ tầng phân định rõ trách nhiệm, nhiệm vụ, tiến độ và kết quả thực hiện. Đối với những cụm đang triển khai, trọng tâm là xử lý vướng mắc về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giải phóng mặt bằng; đồng thời đẩy nhanh các công trình giao thông, cấp thoát nước, xử lý nước thải và phòng cháy, chữa cháy.

Quảng Ninh sẽ phát triển cụm công nghiệp gắn với nhu cầu thực tế, ưu tiên công nghiệp hỗ trợ, công nghệ cao. Ảnh Tiến Dũng

Các chủ đầu tư hạ tầng phải bảo đảm nguồn vốn, nhân lực và thiết bị để tổ chức thi công theo tiến độ. Việc lựa chọn chủ đầu tư có năng lực, rà soát dự án chậm triển khai và xử lý những trường hợp sử dụng đất không hiệu quả cũng được đặt ra nhằm hạn chế tình trạng đất quy hoạch cho công nghiệp nhưng chậm đưa vào khai thác.

Theo định hướng của thành phố, phát triển cụm công nghiệp cần gắn với nhu cầu thực tế, ưu tiên công nghiệp hỗ trợ, công nghệ cao, công nghệ sạch và các dự án có khả năng liên kết với doanh nghiệp trong nước. Mục tiêu không chỉ là tăng số lượng cụm mà còn tạo được hạ tầng sản xuất đồng bộ, phù hợp yêu cầu chuyển đổi xanh và sử dụng đất hiệu quả.

Gắn phát triển cụm công nghiệp với di dời cơ sở sản xuất

Cùng với phát triển quỹ đất, các địa phương được yêu cầu rà soát cơ sở sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp thuộc diện di dời; xác định địa điểm tiếp nhận, thời điểm thực hiện và nhu cầu hỗ trợ. Phương án di dời phải phù hợp với năng lực hạ tầng của từng cụm, tránh chuyển cơ sở sản xuất đến nơi chưa đáp ứng điều kiện hoạt động và bảo vệ môi trường.

Trong trường hợp địa bàn chưa có cụm công nghiệp đủ điều kiện, chính quyền địa phương cần phối hợp với Sở Công Thương và các địa phương lân cận tìm vị trí tiếp nhận phù hợp. Việc di dời cũng cần tính đến yêu cầu ổn định sản xuất, việc làm và khả năng đầu tư đổi mới thiết bị của doanh nghiệp.

Quảng Ninh yêu cầu tăng cường kiểm tra việc chấp hành quy hoạch, trật tự xây dựng và quy định về môi trường đối với các cụm công nghiệp đang hoạt động. Ảnh Tiến Dũng

Để doanh nghiệp chủ động lựa chọn địa điểm, thông tin về diện tích đất sẵn sàng cho thuê, giá và điều kiện thuê, hạ tầng xử lý chất thải, thời điểm tiếp nhận cần được công khai, cập nhật. Đây cũng là cơ sở để đánh giá thực chất hiệu quả phát triển cụm công nghiệp, thay vì chỉ dựa trên số quyết định thành lập.

Đối với các cụm đang hoạt động, thành phố yêu cầu tăng cường kiểm tra việc chấp hành quy hoạch, trật tự xây dựng và quy định về môi trường; rà soát các tồn tại liên quan đến nước thải, chất thải nguy hại, khí thải, bụi và tiếng ồn để yêu cầu khắc phục.

Sở Công Thương được giao làm đầu mối theo dõi tiến độ từng cụm, phối hợp tháo gỡ khó khăn, kết nối cơ sở thuộc diện di dời với địa điểm tiếp nhận đủ điều kiện. Khả năng chuyển mục tiêu quy hoạch thành quỹ đất công nghiệp có thể khai thác sẽ là thước đo quan trọng đối với hiệu quả triển khai trong những năm tới.