Ngày 22/5/2026, Bộ Y tế tổ chức cuộc họp trực tuyến về công tác giám sát, phòng chống bệnh do vi rút Ebola với sự tham gia của các đơn vị dự phòng trực thuộc Bộ cùng Sở Y tế các địa phương trên cả nước. PGS-TS.Nguyễn Thị Liên Hương, Thứ trưởng Bộ Y tế chủ trì cuộc họp.

PGS-TS.Nguyễn Thị Liên Hương, Thứ trưởng Bộ Y tế chủ trì cuộc họp.

Theo cập nhật của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Việt Nam, dịch Ebola hiện đang diễn biến phức tạp tại Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda, khiến nguy cơ lây lan trong khu vực tiếp tục gia tăng.

Tại Cộng hòa Dân chủ Congo, ngày 5/5 ghi nhận 4 nhân viên y tế tại tỉnh Ituri tử vong do nhiễm Ebola chủng Bundibugyo. Đến ngày 16/5, quốc gia này ghi nhận 8 trường hợp xác định tại phòng xét nghiệm, 246 trường hợp nghi ngờ và 80 ca tử vong nghi liên quan Ebola tại tỉnh Ituri.

Đến ngày 18/5, số ca nghi nhiễm tại Congo đã tăng lên 516 trường hợp, trong đó có 131 ca tử vong tại các tỉnh Ituri và Bắc Kivu.

Trong khi đó, Uganda cũng xác nhận các ca bệnh nhập cảnh từ Congo. Một người đàn ông lớn tuổi được đưa vào bệnh viện tư trong tình trạng nặng và tử vong ngày 14/5. Hai ngày sau, quốc gia này tiếp tục xác nhận thêm một trường hợp nhiễm bệnh khác cũng nhập cảnh từ Congo.

WHO đánh giá nguy cơ lây lan dịch Ebola ở mức cao đối với các quốc gia đang bị ảnh hưởng và trong khu vực, song ở mức thấp với phạm vi toàn cầu, trong đó có Việt Nam. Tuy nhiên, tổ chức này nhấn mạnh các quốc gia không được chủ quan và cần chủ động triển khai các biện pháp phòng chống dịch.

Theo Tiến sĩ Hoàng Minh Đức, Cục trưởng Cục Phòng bệnh, Ebola là bệnh truyền nhiễm nhóm A đặc biệt nguy hiểm với khả năng lây lan nhanh và tỷ lệ tử vong có thể lên tới 90%.

Vi rút Ebola lây từ động vật hoang dã sang người như dơi ăn quả, nhím và các loài linh trưởng, sau đó tiếp tục lây giữa người với người thông qua tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch tiết, dịch cơ thể hoặc các vật dụng nhiễm mầm bệnh.

Hiện Ebola có 6 chủng thuộc chi Orthoebolavirus, trong đó 3 chủng thường gây dịch gồm Ebola, Sudan và Bundibugyo. Đợt dịch hiện nay tại Congo và Uganda được xác định do chủng Bundibugyo gây ra.

Theo ông Đức, hiện mới chỉ có vắc xin và thuốc điều trị đặc hiệu đối với chủng Ebola, trong khi chưa có vắc xin hay thuốc điều trị đặc hiệu cho chủng Sudan và Bundibugyo.

Cục Phòng bệnh cho biết đến nay Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc Ebola. Nguy cơ dịch xâm nhập vào nước ta hiện chưa ở mức cao nhưng không loại trừ khả năng bệnh xâm nhập thông qua hành khách nhập cảnh từ vùng có dịch.

Ngay sau cảnh báo của WHO, Bộ Y tế đã yêu cầu các địa phương tăng cường giám sát người nhập cảnh, đặc biệt với người trở về từ khu vực có dịch; đồng thời chuẩn bị sẵn sàng các đội phản ứng nhanh và kịch bản ứng phó nếu xuất hiện ca bệnh.

Hiện Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương và Viện Pasteur TP Hồ Chí Minh đã có đủ năng lực xét nghiệm vi rút Ebola bằng kỹ thuật Realtime PCR và giải trình tự gene trong điều kiện an toàn sinh học cấp III.

Sinh phẩm chẩn đoán đặc hiệu cũng đang được đặt mua theo hướng dẫn của WHO và dự kiến sẽ được chuyển về Việt Nam trong vòng 7 đến 10 ngày tới.

Bộ Y tế đồng thời tiếp tục phối hợp với WHO và các tổ chức quốc tế nhằm cập nhật diễn biến dịch bệnh, tăng cường tập huấn cho các địa phương về giám sát, lấy mẫu, xét nghiệm và phòng chống lây nhiễm trong bệnh viện.

Theo Cục Phòng bệnh, các dấu hiệu thường gặp khi nhiễm Ebola gồm sốt, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ, đau họng, nôn, tiêu chảy, đau bụng và phát ban. Một số trường hợp có thể xuất hiện tình trạng xuất huyết. Thời gian ủ bệnh thường kéo dài từ 2 đến 21 ngày.

Ngành y tế khuyến cáo người dân theo dõi sức khỏe chặt chẽ và chủ động trình báo cơ sở y tế nếu trở về từ vùng có dịch hoặc xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ.

Tại cuộc họp, các đơn vị chuyên môn cũng trình bày phương án giám sát dịch, truyền thông nguy cơ và nâng cao nhận thức cộng đồng nhằm hạn chế tâm lý chủ quan trước nguy cơ dịch bệnh nguy hiểm từ bên ngoài.

Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương yêu cầu Cục Phòng bệnh chủ động phối hợp với WHO tại Việt Nam rà soát toàn bộ thông tin, xây dựng kịch bản ứng phó liên quan dịch bệnh, nhóm nguy cơ và các hướng dẫn chuyên môn về phòng chống, điều trị, xử lý ca bệnh nhằm chủ động ứng phó nếu xuất hiện dịch.

Thứ trưởng cũng yêu cầu các cơ quan chuyên môn khẩn trương rà soát năng lực đáp ứng dịch bệnh; Cục Quản lý Khám chữa bệnh sớm ban hành văn bản chỉ đạo các bệnh viện triển khai phương án thu dung, điều trị và kiểm soát lây nhiễm.

Tại các cửa khẩu, Bộ Y tế yêu cầu tăng cường rà soát hành khách trở về từ vùng nguy cơ. Với các trường hợp đang trong thời gian ủ bệnh cần có khuyến cáo cụ thể để địa phương theo dõi, giám sát và tổ chức sẵn sàng các đội phản ứng nhanh đáp ứng chống dịch kịp thời nếu phát hiện ca bệnh xâm nhập.

Bộ Y tế cũng giao Cục Phòng bệnh xây dựng công văn để lãnh đạo Bộ ký gửi UBND các tỉnh, thành phố; đồng thời tổng hợp báo cáo chuyên ngành trình Chính phủ và Thủ tướng nhằm chỉ đạo triển khai các biện pháp phòng chống dịch phù hợp, hiệu quả.

Theo chỉ đạo của Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương, các viện đầu ngành cần tổ chức đoàn kiểm tra tại các cửa khẩu, cập nhật hướng dẫn mới nhất của WHO và chủ động tập huấn chuyên môn để sẵn sàng ứng phó với mọi tình huống dịch bệnh có thể xảy ra.