Ngày 21/11, Hội nghị Quốc tế về Mua bán và Sáp nhập trong ngành Y tế năm 2025 (HIMA 2025) lần thứ nhất được tổ chức tại Việt Nam do Công ty TNHH Tư vấn Pháp lý Y tế Việt Nam (Medicallaw) chủ trì.

PGS-TS.Đặng Đức Nhu, Cố vấn cấp cao của Medicallaw phát biểu tại sự kiện.

Sự kiện đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc xây dựng diễn đàn đối thoại giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và nhà đầu tư trong bối cảnh hoạt động M&A y tế trên thế giới và tại Việt Nam đang có nhiều chuyển biến tích cực.

Trên phạm vi toàn cầu, thị trường M&A trong y tế từng chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ vào giai đoạn 2020-2021 với giá trị giao dịch nửa đầu năm 2021 đạt tới 330-340 tỷ USD, chủ yếu nhờ sự xuất hiện dày đặc của các thương vụ trên 1 tỷ USD.

Tuy nhiên, từ năm 2022 đến nửa đầu 2024, thị trường chững lại do thiếu vắng thương vụ lớn, khiến tổng giá trị giao dịch giảm sâu về mức nền.

Bước sang nửa cuối năm 2024 và nửa đầu 2025, giá trị M&A toàn cầu bắt đầu phục hồi, tăng trở lại lên khoảng 115-120 tỷ USD.

Trong lĩnh vực dược phẩm và khoa học sự sống, số lượng thương vụ giảm 19% từ đầu 2024 đến đầu 2025, còn tổng giá trị giao dịch giảm 33%, từ 60 tỷ USD xuống còn 40 tỷ USD.

Ngược lại, mảng dịch vụ y tế dù giảm 25% số lượng thương vụ nhưng tổng giá trị lại tăng 50%, từ 40 tỷ USD lên 60 tỷ USD, phản ánh xu hướng tập trung vào các thương vụ quy mô lớn.

Việt Nam nổi lên như một thị trường giàu tiềm năng trong xu thế này. Trong 8 tháng đầu năm 2025, tổng giá trị M&A đạt 4,8 tỷ USD, tăng 21% so với năm 2024, với quy mô thương vụ trung bình đạt 42 triệu USD, tăng 15% so với giai đoạn 2022-2023.

Sức hấp dẫn của thị trường đến từ những nền tảng vững chắc như tốc độ già hóa dân số nhanh khi người cao tuổi chiếm khoảng 20% dân số, tầng lớp trung lưu được dự báo đạt hơn 23,3 triệu người vào năm 2030, cùng nhu cầu ngày càng lớn đối với các dịch vụ y tế chất lượng cao.

Bên cạnh đó, lĩnh vực y tế tư nhân tăng trưởng mạnh mẽ và các chính sách mở cửa của Nhà nước tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi cho dòng vốn ngoại.

Nhiều thương vụ lớn trong thời gian qua đã góp phần đưa Việt Nam vào bản đồ M&A y tế khu vực. Tiêu biểu có thương vụ Thomson Medical Group mua lại Bệnh viện FV với giá 381,4 triệu USD. Đây là một trong những thương vụ y tế có giá trị lớn nhất Đông Nam Á trong năm 2023.

Trong lĩnh vực dược phẩm, Tập đoàn Livzon (Trung Quốc) dự chi khoảng 240 triệu USD để sở hữu gần 65% cổ phần Imexpharm, còn Dongwha Pharm (Hàn Quốc) đầu tư khoảng 30 triệu USD để mua lại 51% chuỗi nhà thuốc Trung Sơn, hệ thống phân phối dược phẩm lớn tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Dù nhiều cơ hội mở ra, hoạt động M&A trong ngành y tế tại Việt Nam vẫn đối mặt với những thách thức đáng kể về pháp lý. Theo đó, do hành lang pháp lý chưa đồng bộ, thủ tục hành chính còn phức tạp, cùng các yêu cầu đặc thù của lĩnh vực y tế khiến quá trình thẩm định và chuyển giao tài sản trở nên khó khăn.

PGS-TS.Đặng Đức Nhu, Cố vấn cấp cao của Medicallaw (với nhiều năm kinh nghiệm công tác tại Cục Quản lý Khám, chữa bệnh - Bộ Y tế) cho rằng, việc thẩm định M&A trong ngành y tế phức tạp hơn nhiều lĩnh vực khác vì liên quan đến hàng loạt yếu tố như giấy phép hành nghề, giấy phép hoạt động chuyên môn, tiêu chuẩn phòng cháy chữa cháy, môi trường, nhân sự chủ chốt, danh mục thuốc và các quy định về bảo hiểm y tế.

Trong bối cảnh đó, HIMA 2025 được tổ chức nhằm tạo một diễn đàn cởi mở để các cơ quan quản lý và doanh nghiệp cùng trao đổi, tháo gỡ vướng mắc và thúc đẩy hoàn thiện khung pháp lý cho hoạt động M&A y tế

Ông Nguyễn Toàn Thắng, Phó chánh Văn phòng Bộ Y tế cho biết, mục tiêu của ngành Y tế Việt Nam đến năm 2030 là tiếp tục mở rộng phạm vi các chương trình chăm sóc sức khỏe cộng đồng, đặc biệt chú trọng phát triển dịch vụ khám, chữa bệnh, bảo đảm an ninh y tế và nâng cao khả năng ứng phó với biến đổi khí hậu cũng như các tình huống khẩn cấp.

Cùng với đó, ngành Y tế đặt trọng tâm vào việc kiểm soát các yếu tố nguy cơ gây bệnh, nâng cao năng lực quản lý môi trường y tế và hướng tới bảo đảm công bằng trong khám, chữa bệnh nhằm đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng của người dân.

Song song với mục tiêu đó, các mô hình bệnh viện, dược phẩm và thiết bị y tế đang không ngừng được mở rộng và đa dạng hóa để nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khỏe.

Ngành Y tế cũng đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, công khai minh bạch trong công tác quản lý, cấp phép, mua sắm thuốc và trang thiết bị.

Việc nâng cao năng lực sản xuất, phân phối thiết bị y tế trong nước và thúc đẩy hợp tác quốc tế được xem là giải pháp quan trọng nhằm tăng cường năng lực của hệ sinh thái y tế.

Dòng vốn đầu tư quốc tế vào lĩnh vực y tế thời gian gần đây cũng ngày càng quan tâm đến thị trường Việt Nam. Trong bối cảnh đó, M&A trở thành công cụ chiến lược giúp hệ sinh thái y tế phát triển nhanh hơn, bền vững hơn và tiệm cận các tiêu chuẩn quốc tế.

Tuy nhiên, lĩnh vực này đòi hỏi mức độ minh bạch cao, quy trình quản trị rủi ro pháp lý nghiêm ngặt và sự chuyên nghiệp trong kiểm toán, định giá cũng như vận hành. Chỉ khi các tiêu chuẩn này được chuẩn hóa, doanh nghiệp mới có thể tự tin tham gia vào quá trình đầu tư, hợp tác hay IPO.

Sự kiện đồng thời là cơ hội để các doanh nghiệp, nhà đầu tư trong và ngoài nước gặp gỡ, chia sẻ kinh nghiệm và mở rộng hợp tác, góp phần hình thành cộng đồng kết nối M&A trong lĩnh vực y tế tại Việt Nam.