Gấp rút rà soát, hoàn thiện báo cáo

Thực hiện Kết luận số 174-KL/TW và ý kiến của Ban Tổ chức Trung ương tại Văn bản số 9151-CV/BTCTW, Bộ Nội vụ đã có công văn gửi các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, yêu cầu khẩn trương rà soát, đánh giá thực trạng biên chế công chức, viên chức hiện có, đồng thời đề xuất nhu cầu biên chế cho giai đoạn 2026 - 2031.

Theo Bộ Nội vụ, đây là nhiệm vụ quan trọng, phục vụ báo cáo Bộ Chính trị ngay trong tháng 9. Hạn cuối để các đơn vị gửi báo cáo là 17h ngày 22/9. Các báo cáo phải lập theo đề cương và biểu mẫu kèm theo, gồm 3 nội dung chính: bối cảnh chung; thực trạng sắp xếp tổ chức bộ máy, bố trí sử dụng biên chế; và đề xuất biên chế giai đoạn 2026 - 2031.

Bộ nhấn mạnh, việc tổng hợp lần này nhằm đánh giá toàn diện đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức sau nhiều năm thực hiện Nghị quyết 18-NQ/TW về tinh gọn bộ máy và sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập, qua đó đưa ra định hướng cho giai đoạn 2026 - 2031.

Các bộ, ngành, địa phương phải thống kê cụ thể số công chức, viên chức hưởng lương từ ngân sách nhà nước và từ nguồn thu sự nghiệp tại hai mốc: thời điểm 31/7 và 1/9/2025. Số liệu cần phân loại theo 4 nhóm vị trí việc làm, chi tiết đến từng cơ quan, tổ chức, đơn vị.

Ảnh minh hoạ.

Ngoài ra, báo cáo cũng phải làm rõ tình hình bố trí viên chức, người lao động tại các tổ chức thực hiện chức năng quản lý nhà nước và một số đơn vị hành chính đặc thù chưa được giao biên chế công chức. Bên cạnh đó, địa phương phải tổng hợp cả số hợp đồng lao động tại vị trí việc làm chuyên môn, nghiệp vụ và lao động phục vụ trong cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập.

Theo Bộ Nội vụ, cách làm này giúp đánh giá chính xác thực trạng biên chế, từ đó xác định rõ những nơi còn dôi dư, hoạt động kém hiệu quả hoặc chưa bảo đảm nguyên tắc sắp xếp bộ máy.

Để bảo đảm tính khoa học và phù hợp thực tiễn, Bộ Nội vụ hướng dẫn việc đề xuất biên chế cho giai đoạn 2026 - 2031 phải dựa trên nhiều căn cứ. Trong đó, quan trọng nhất là vị trí việc làm, chức năng, nhiệm vụ, tổ chức và hoạt động của từng cơ quan.

Bộ cũng yêu cầu tính đến phạm vi, đối tượng quản lý, quy mô tổ chức, khối lượng công việc, mức độ hiện đại hóa công sở, ứng dụng chuyển đổi số, cũng như yếu tố phân cấp quản lý. Ngoài ra, phải căn cứ vào thực trạng đội ngũ để bảo đảm đủ nhân lực thực hiện nhiệm vụ trong thời kỳ mới.

Đối với địa phương, việc xác định biên chế phải dựa thêm các yếu tố đặc thù như quy mô dân số, diện tích, phân loại đơn vị hành chính, phân loại đô thị, cũng như đặc điểm địa lý vùng biên giới, hải đảo.

Đặc biệt, biên chế cấp xã phải bảo đảm nguyên tắc mỗi lĩnh vực quản lý có tối thiểu một công chức phụ trách, đồng thời tổng biên chế đề xuất không được vượt quá số biên chế hiện có tại thời điểm 31/7/2025.

Không vượt quá biên chế hiện có

Bộ Nội vụ yêu cầu tổng biên chế đề xuất cho từng bộ, ngành, địa phương không được vượt quá số biên chế hiện có. Mỗi cơ quan phải rà soát chi tiết đến cấp vụ, cục, phòng (hoặc tương đương), xác định rõ số lượng cần thiết cho từng vị trí việc làm.

Điều này nhằm tránh tình trạng “phình to” bộ máy, đi ngược lại tinh thần tinh giản biên chế đã được xác định trong nhiều nghị quyết, đồng thời buộc các đơn vị phải tự cơ cấu, sắp xếp nhân lực một cách hợp lý, khoa học.

Các bộ, ngành, địa phương khi đề xuất nhu cầu biên chế giai đoạn 2026 - 2031 phải bám sát quy định hiện hành về số lượng biên chế tối thiểu tại từng cấp. Đối với cơ quan hành chính, đề xuất cần chi tiết đến cấp vụ, cục, phòng. Còn đối với đơn vị sự nghiệp công lập, phải căn cứ định mức biên chế theo ngành, lĩnh vực.

Trên cơ sở đó, mỗi bộ, ngành, địa phương sẽ xác định nhu cầu biên chế cụ thể cho từng cơ quan, đơn vị, đồng thời tính toán tổng nhu cầu chung của toàn bộ hệ thống.

Bộ Nội vụ nhấn mạnh, việc xác định nhu cầu không chỉ dựa trên số lượng hiện tại, mà phải gắn với xu thế chuyển đổi số, hiện đại hóa công sở, tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả hoạt động công vụ.

Bộ cũng lưu ý các địa phương khi lập báo cáo phải cân nhắc kỹ các yếu tố đặc thù. Ví dụ, những tỉnh có diện tích lớn, dân số đông hoặc có địa bàn biên giới, hải đảo thường cần thêm biên chế cho công tác quản lý. Ngược lại, những nơi có điều kiện thuận lợi về hạ tầng công nghệ thông tin, có thể ứng dụng mạnh chuyển đổi số thì có khả năng giảm biên chế nhờ hiệu quả quản trị cao.

Mỗi địa phương phải đưa ra đề xuất sát với thực tế, không theo kiểu “cào bằng”. Đây cũng là cơ sở để Bộ Nội vụ tổng hợp, báo cáo Bộ Chính trị, từ đó xây dựng khung biên chế chung cho cả nước trong 5 năm tới.

Việc xác định đúng và đủ biên chế sẽ giúp bộ máy vận hành hiệu quả, tránh dàn trải, lãng phí, đồng thời bảo đảm quyền lợi cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. Đây cũng là bước chuẩn bị cần thiết để thực hiện thành công mô hình chính quyền địa phương hai cấp đang được triển khai tại nhiều tỉnh, thành phố.

Bộ Nội vụ sẽ tổng hợp đầy đủ báo cáo của các bộ, ngành, địa phương, trình Bộ Chính trị trong tháng này để làm căn cứ ban hành các quyết định về biên chế công chức, viên chức giai đoạn 2026 - 2031.