Cần xây dựng tiêu chí cắt giảm cụ thể

Được trình Quốc hội ngay từ phiên khai mạc Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về Danh mục Ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư (Dự thảo) đã nhận được nhiều góp ý để hoàn thiện từ các phiên thảo luận tổ và hội trường.

Lần sửa đổi này, theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, việc cắt giảm 58 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện và sửa đổi phạm vi của 16 ngành, nghề dự kiến cắt giảm được khoảng 786 điều kiện kinh doanh, 232 thủ tục hành chính, qua đó chi phí tuân thủ giảm khoảng 175 tỷ đồng mỗi năm. Thời gian thực hiện thủ tục giảm khoảng 7.500 giờ mỗi năm, góp phần tạo thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Quốc hội thảo luận tại tổ về Dự án Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về Danh mục Ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư

Đánh giá cao nỗ lực của Chính phủ, nhiều vị đại biểu Quốc hội tán thành sự cần thiết của việc sửa đổi luật nhằm thể chế hóa các nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh. Tuy nhiên, đại biểu cũng nhấn mạnh sự cần thiết xây dựng tiêu chí cắt giảm điều kiện kinh doanh một cách cụ thể, áp dụng xuyên suốt, tránh tùy nghi, hay chỉ chạy theo số lượng ở một thời điểm nhất định.

Một số vị đại biểu cũng góp ý vào danh mục cụ thể được Chính phủ đề xuất tại Dự thảo. Đại biểu Trần Hoàng Ngân (TP.HCM) đề nghị cân nhắc kỹ khi đưa kinh doanh nước sạch ra khỏi danh mục ngành nghề có điều kiện, bởi nước là mặt hàng liên quan trực tiếp đến sức khỏe con người. “Nước đã uống vào người mà xảy ra sự cố thì việc hậu kiểm sẽ bị chậm một nhịp, do đó cần phải xem xét hết sức cẩn thận”, ông Ngân nêu quan điểm.

Đối với kinh doanh tàu bay không người lái, các phương tiện khác không có động cơ, tàu bay cánh quạt và trang thiết bị của các phương tiện bay này, theo ông Ngân, việc đưa ra khỏi danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện là không đảm bảo an toàn. Theo ông, thời gian qua, các thiết bị này đã gây ra những ảnh hưởng nhất định đối với hoạt động an toàn bay. Vì thế, ông đề nghị, Ban Soạn thảo cần có giải trình thuyết phục hơn để đại biểu Quốc hội có thể nhất trí bấm nút thông qua.

Tiếp cận yêu cầu “thực chất” ở góc nhìn khác, đại biểu Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP.HCM nêu ví dụ về quản lý hóa chất. Trong khi hóa chất dùng làm phụ gia thực phẩm được kiểm soát rất chặt chẽ (như tại chợ Kim Biên, các hộ kinh doanh phải bán nguyên đai nguyên kiện, đúng nhãn mác, khi cơ quan chức năng phát hiện vi phạm thì xử lý rất nghiêm), thì hóa chất công nghiệp dù có chung công thức, nhưng lẫn nhiều tạp chất, lại không được quản lý sát sao, dẫn đến việc người dân vẫn có thể mua bán tự do.

Vì thế, đại biểu Lan cho rằng, vấn đề cốt lõi không phải là đưa vào hay rút ra khỏi danh mục, mà luật phải quy định thực chất về cách thức sản xuất, kinh doanh, đối tượng được phép mua bán và các thủ tục, giấy tờ đi kèm.

Nghiên cứu hoàn thiện cơ chế công nhận kết quả đánh giá và khảo nghiệm đối với sản phẩm nông nghiệp, là góp ý của đại biểu Nguyễn Đình Xuân, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tây Ninh.

Ông Xuân nêu thực tế hiện nay là, với một số sản phẩm trong lĩnh vực nông nghiệp như thuốc bảo vệ thực vật, phân bón, chế phẩm sinh học và công nghệ xử lý sau thu hoạch, doanh nghiệp phải thực hiện khảo nghiệm trên nhiều vụ sản xuất, nhiều vùng sinh thái, nhiều đối tượng cây trồng với thời gian kéo dài và chi phí lớn trước khi được xem xét đăng ký lưu hành.

Trong khi đó, nhiều hoạt chất, chế phẩm và công nghệ đã được các tổ chức quốc tế hoặc cơ quan quản lý có uy tín của các quốc gia có nền nông nghiệp tiên tiến đánh giá đầy đủ về tính an toàn, hiệu quả và cho phép sử dụng. Việc tiếp tục yêu cầu thực hiện lại toàn bộ các nội dung khảo nghiệm đã được chứng minh làm tăng chi phí tuân thủ, kéo dài thời gian đưa tiến bộ khoa học, công nghệ vào sản xuất.

Do đó, ông Xuân đề nghị, Ban Soạn thảo tiếp tục hoàn thiện pháp luật chuyên ngành theo hướng áp dụng cơ chế quản lý dựa trên mức độ rủi ro; thừa nhận có điều kiện kết quả đánh giá, dữ liệu khảo nghiệm của các tổ chức quốc tế hoặc cơ quan quản lý có uy tín đối với các nội dung đã được chứng minh về an toàn và hiệu quả; chỉ yêu cầu khảo nghiệm bổ sung đối với những nội dung liên quan đến điều kiện sinh thái, dịch hại, cây trồng hoặc các yếu tố đặc thù của Việt Nam.

Đồng thời, nghiên cứu cơ chế bảo hộ hợp lý đối với dữ liệu khảo nghiệm do doanh nghiệp đầu tư thực hiện nhằm khuyến khích đổi mới sáng tạo, bảo đảm cạnh tranh lành mạnh và thu hút các sản phẩm, công nghệ tiên tiến vào Việt Nam.

Tiếp tục rà soát các ngành, nghề có thể đưa ra khỏi danh mục

Nhận xét rằng, số lượng ngành, nghề kinh doanh có điều kiện đã giảm đáng kể, nhưng Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn lưu ý, vấn đề đặt ra là chi phí tuân thủ chưa giảm tương xứng. Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, một số lĩnh vực vẫn phải đáp ứng đồng thời nhiều loại giấy phép, sự chấp thuận của các cơ quan quản lý khác nhau, tồn tại nhiều điều kiện kỹ thuật, tiêu chuẩn, giấy phép và thủ tục hành chính.

“Đây là vấn đề bất cập cần được giải quyết, cần tiếp tục rà soát các ngành, nghề có thể đưa ra khỏi Danh mục”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Đề nghị của Chủ tịch Quốc hội với cơ quan soạn thảo và cơ quan thẩm tra là, từ nay đến trước khi Quốc hội thông qua Dự thảo vào cuối kỳ họp này, tiếp tục rà soát theo hướng chỉ duy trì đối với những ngành, nghề thật sự cần thiết liên quan đến quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe cộng đồng, bảo vệ môi trường.

Đề cập định hướng, giải pháp cụ thể, Chủ tịch Quốc hội lưu ý rà soát sự cần thiết của từng ngành, nghề trên nguyên tắc có phát sinh rủi ro với quốc phòng, an ninh, cộng đồng và xã hội hay không.

“Cần rà soát kỹ xem có thể thay thế điều kiện đầu tư kinh doanh bằng các công cụ quản lý khác như tiêu chuẩn kỹ thuật, hậu kiểm, chế tài xử lý vi phạm hay không. Đối với những ngành, nghề đã phát triển ổn định, doanh nghiệp có khả năng tự chịu trách nhiệm và có cơ chế hậu kiểm đầy đủ, thì nên xem xét bãi bỏ điều kiện đầu tư kinh doanh để tạo điều kiện thuận lợi, bảo đảm sản xuất, kinh doanh bình đẳng, công bằng”, Chủ tịch Quốc hội góp ý.

Định hướng tiếp theo được Chủ tịch Quốc hội nêu là thiết lập cơ chế rà soát Danh mục định kỳ để loại bỏ ngành, nghề hoặc điều kiện kinh doanh không còn phù hợp với thực tiễn và thông lệ quốc tế, nhất là trong các lĩnh vực mới như công nghệ số, đổi mới sáng tạo, tài chính số, bảo đảm cân bằng giữa quản lý rủi ro và tạo thuận lợi cho hoạt động đầu tư kinh doanh.

Theo nghị trình, Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về Danh mục Ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư sẽ được Quốc hội bấm nút thông qua vào chiều 24/8, trong phiên bế mạc Kỳ họp không thường lệ thứ nhất.