Những nước có hệ thống giao thông, cảng biển phát triển sẽ được hưởng lợi nhiều nhất từ thỏa thuận mậu dịch tự do tại châu Phi

Khu vực Mậu dịch tự do châu Phi là gì?

Đó là một dự án do Liên minh châu Phi (AU) khởi xướng, nhằm xóa bỏ thuế quan đối với hàng hóa và dịch vụ nội châu Phi, đồng thời tạo ra một thị trường chung, cho phép mọi người tự do di chuyển trong toàn châu lục để kinh doanh. Thương mại nội khu vực hiện chiếm 16% tổng kim ngạch mậu dịch của châu Phi, so với con số 19% của khu vực Mỹ La-tinh và 51% ở châu Á.

Ông Moussa Faki Mahamat, Chủ tịch Ủy ban AU nhận định, với thỏa thuận mậu dịch tự do, tổng GDP của khu vực này sẽ ngang với GDP của Đức, tạo điều kiện để châu Phi có tiếng nói hơn trong các cuộc đàm phán thương mại toàn cầu.

Khu vực Mậu dịch tự do châu Phi sẽ làm gì?

Một khi được thực hiện, Khu vực Mậu dịch tự do châu Phi sẽ xóa bỏ thuế quan đối với 90% hàng hóa. Đồng thời, thỏa thuận này sẽ mở đường cho việc thành lập một liên minh thuế quan ở châu lục này.

Châu Phi hiện có thỏa thuận mậu dịch tự do nào khác không?

Có. Hiện có ít nhất 8 cộng đồng thương mại đã tồn tại hàng thập kỷ ở châu lục này. Các thỏa thuận này hầu hết được phân nhóm theo khu vực. Một số nước tham gia hơn 1 thỏa thuận, dẫn đến sự chồng chéo. Khu vực Mậu dịch tự do châu Phi sẽ không thay thế ngay các nhóm thương mại khu vực này, nhưng sẽ hài hòa hóa các tiêu chuẩn và quy định để tạo thuận lợi cho thương mại giữa các nhóm và cuối cùng, các nhóm nhỏ sẽ được gộp vào thỏa thuận bao trùm toàn châu Phi - đó là Khu vực Mậu dịch tự do châu Phi.

Những nước nào đã ký kết thỏa thuận về Khu vực Mậu dịch tự do châu Phi?

Đã có 44 nước, chiếm hơn 3/4 số nước châu Phi, ký thỏa thuận về Khu vực Mậu dịch tự do châu Phi tại một hội nghị tổ chức tại Kigali (Thủ đô của Rwanda) trong tháng 3/2018. Thỏa thuận này sẽ có hiệu lực khi được Quốc hội của tối thiểu 22 nước thành viên thông qua.

Những nước nào chưa ký kết?

Đó là hai nền kinh tế lớn nhất châu Phi: Nigeria và Nam Phi.

Ngoài ra, Botswana, Lesotho và Namibia cũng chưa ký. Các nước này là thành viên của Liên minh Thuế quan Nam châu Phi, nên họ khó nhất trí với các điều kiện mậu dịch tự do nếu như đối tác lớn nhất trong liên minh thuế quan này chưa tham gia.

Nước nào có thể được hưởng lợi nhất?

Theo phân tích của Moody’s Investors Service, các nước như Nam Phi và Kenya, với các cơ sở sản xuất lớn hơn và mạng lưới đường bộ, đường sắt, cảng biển tốt hơn, sẽ được hưởng lợi nhất từ việc hội nhập khu vực. Trong khi đó, với các nước khác, cơ sở hạ tầng yếu kém và các hàng rào phi thuế quan, sẽ tiếp tục gây khó cho phát triển thương mại cũng như khả năng tăng trưởng kinh tế trong dài hạn.