Chênh lệch giá vàng SJC lên quá cao: Nghi vấn bắt tay thao túng giá

Từ đầu năm đến nay, giá vàng trong nước và thế giới liên tục doãng rộng khoảng cách, có lúc lên tới hơn 20 triệu đồng/lượng. Đại biểu quốc hội Nguyễn Phương Thủy (TP Hà Nội) cho rằng, đây là diễn biến không bình thường của thị trường kinh doanh vàng miếng trong nước, gây tâm lý lo lắng, bất an cho người dân, làm giảm niềm tin vào giá trị của đồng tiền Việt Nam và làm gia tăng lạm phát.

Do đó, tại phiên chất vấn Thống đốc chiều nay, đại biểu Nguyễn Phương Thủy chất vấn về trách nhiệm của Ngân hàng Nhà nước đối với tình trạng nêu trên.

“Ngân hàng đã tiến hành thanh tra, kiểm tra yếu tố hình thành giá khi giá vàng miếng biến động bất thường hay chưa? Liệu có sự bắt tay, thao túng về giá vàng miếng SJC trên thị trường hiện nay hay không? Đến thời điểm nào thì Ngân hàng Nhà nước sẽ đề xuất Chính phủ sửa đổi Nghị định 24/2012/NĐ-CP để có thể xử lý một cách căn cơ các vấn đề bất cập của hoạt động kinh doanh vàng trong suốt thời gian qua”, đại biểu nêu câu hỏi.

Về diễn biến thị trường vàng, Thống đốc cho biết, giá vàng trên thị trường quốc tế diễn biến rất phức tạp và cũng rất khó lường. Bởi vì giá vàng thì chịu tác động bởi rất nhiều yếu tố, như chỉ số đồng USD hay là căng thẳng chính trị giữa Ukraine và Nga, một loạt các sự kiện về thương mại, về chính trị khác sẽ tác động đến giá vàng và khó lường.

Theo tổng hợp, đnáh giá của NHNN, giá vàng ở trong nước thời gian qua có cùng xu hướng với giá vàng của thế giới, nhưng tốc độ điều chỉnh tăng của giá vàng trong nước thì nhanh hơn và tốc độ điều chỉnh giá vàng xuống thì lại chậm hơn giá vàng của thế giới.

Qua đánh giá, phân tích những nguyên nhân, NHNN nhận thấy giá vàng của các nhãn thương hiệu khác ngoài SJC, tức là vàng nguyên liệu, về cơ bản, chênh lệch giá vàng trong nước so với quốc tế thì chênh vào khoảng 2 triệu đồng một lượng. Nhưng riêng có giá vàng SJC tăng ở mức lớn, có khoảng 16-17 triệu trên một lượng.

Nguyên nhân thứ nhất, thực hiện chủ trương chống vàng hóa trong nền kinh tế, từ năm 2012 thực hiện Nghị định số 24 và đặc biệt là từ năm 2014 trở lại đây thì Ngân hàng Nhà nước không nhập vàng về để sản xuất vàng miếng, như vậy nguồn cung vàng miếng trong nước đã bị giảm đi, bởi vì có thể có một phần vàng đó được chuyển sang sản xuất vàng trang sức mỹ nghệ.

Nguyên nhân thứ hai, với biến động của giá vàng thế giới như vậy, bản thân các doanh nghiệp kinh doanh vàng miếng, người ta niêm yết giá cũng rất lo ngại về rủi ro, cho nên thường niêm yết giá rất cao. Với SJC là một thương hiệu vàng mà người dân ưa chuộng hơn cả, cho nên họ niêm yết giá cao.

NHNN đã lên phương án nhập khẩu vàng để can thiệp giá vàng

Liên quan đến chênh lệch giá vàng SJC, Thống đốc cho biết, với vai trò quản lý nhà nước về vấn đề vàng, NHNN đã chuẩn bị sẵn sàng các phương án để can thiệp nếu cần thiết.

 Tuy nhiên, trong thời gian vừa qua, qua tổng hợp số liệu của các tổ chức kinh doanh vàng, NHNN có số liệu cho thấy, người dân cũng không có nhu cầu mua vàng miếng nhiều.

“Chúng tôi thấy có số liệu là bán ròng, có nghĩa khi giá càng cao thì nhiều người dân mang đi bán để lấy Việt Nam đồng. Chúng tôi chưa tổ chức thực hiện nhập khẩu về để can thiệp vàng nhưng chúng tôi đã xây dựng phương án, trong trường hợp cần thiết thì chúng tôi cũng sẽ thực hiện. Bởi vì khi nhập khẩu vàng thì chúng tôi cũng sử dụng dự trữ ngoại hối nhà nước của quốc gia để nhập khẩu vàng về để can thiệp. Nhưng với nhu cầu thị trường hiện nay thì Ngân hàng Nhà nước cũng chưa triển khai giải pháp này”, Thống đốc cho biết.

Mặc dù Thống đốc giải thích, nhiều đại biểu vẫn chưa hài lòng. Đại biểu Nguyễn Phương Thủy đánh giá cao việc điều hành thị trường vàng, quản lý các hoạt động kinh doanh vàng để tránh việc vàng hóa trong thời gian qua. Tuy nhiên, đại biểu này đặt câu hỏi, việc độc quyền một thương hiệu vàng quốc gia là SJC có phải là một trong những nguyên nhân dẫn đến giá vàng miếng SJC tăng cao như hiện nay hay không? Bởi vì cũng là vàng miếng nhưng vàng thương hiệu khác chênh lệch rất ít với giá thế giới trong khi vàng SJC lại chênh lệch quá nhiều.

Đồng tình với ý kiến này, đại biểu Trịnh Xuân An (Đồng Nai) cũng cho rằng, Việt Nam có lẽ là nước duy nhất đi ngược với thế giới là khi nào giá vàng thế giới giảm thì chúng ta lại tăng. Có những lúc lên đến khoảng cách gần 20 triệu.

“Tôi nghĩ đây là chuyện không thể chấp nhận được. Tất nhiên để phân tích sẽ có nhiều vấn đề, nhưng đằng sau câu chuyện này có làm lợi cho doanh nghiệp, tổ chức nào hay không thì cần phải phân tích, đánh giá kỹ. Tôi không ủng hộ chuyện chúng ta tích lũy và cũng không tốt gì cho nền kinh tế khi chúng ta tập trung vào đó, nhưng việc quy luật kinh tế như thế tôi thấy rất có vấn đề”, ông Trịnh Xuân An bình luận.