Phiên họp sáng 14/8 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội.

Với việc cấp phép khai thác, sử dụng nước, luật đang quản lý chủ yếu bằng giấy phép, theo Chủ tịch Quốc hội phải quản lý bằng tiêu chuẩn, quy chuẩn để cho tất cả người dân người ta tham gia vào quản lý, khai thác, sử dụng.

Sáng 14/8, mở đầu phiên họp thứ 25, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về báo cáo tiếp thu, giải trình dự án Luật Tài nguyên nước sửa đổi, sẽ trình Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ sáu (tháng 10/2023).

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học - Công nghệ - Môi trường Quốc hội (cơ quan thẩm tra dự án luật), ông Lê Quang Huy cho biết, liên quan tới đăng ký, cấp phép khai thác, sử dụng tài nguyên nước, có ý kiến đề nghị quy định cụ thể đối tượng, điều kiện, quy mô phải đăng ký, cấp phép khai thác tài nguyên nước.

Tiếp thu ý kiến đại biểu, dự thảo luật đã đã bổ sung 4 điều quy định cụ thể về nguyên tắc cấp phép, đối tượng phải đăng ký, cấp phép khai thác sử dụng nước, điều kiện cấp phép.

Đối với đề nghị quy định cụ thể quy mô phải đăng ký, cấp phép khai thác tài nguyên nước, Thường trực Ủy ban thẩm tra cho rằng, nước là đối tượng quản lý đặc biệt, luôn luôn biến động theo không gian và thời gian, điều kiện tự nhiên và nhu cầu khai thác, sử dụng..., với tác động của biến đổi khí hậu ngày càng trở nên hiện hữu, việc quy định cụ thể về quy mô phải đăng ký, cấp phép khai thác tài nguyên nước trong Luật sẽ khó khả thi.

Vì vậy, Thường trực Uỷ ban đề nghị không bổ sung quy định này trong Luật mà giao Chính phủ quy định chi tiết để phù hợp với thực tiễn của đối tượng.

Tham gia thảo luận, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cơ bản đồng ý với các trường hợp không phải đăng ký, cấp phép khai thác, sử dụng nước mặt, song với các trường hợp nước ngầm thì cần "cân nhắc nghiên cứu thêm, phải chặt chẽ hơn".

Đồng tình quan điểm này, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Hoàng Thanh Tùng đề nghị rà soát kỹ quy định về đăng ký, cấp phép sử dụng, khai thác nước cho phù hợp, thống nhất.

Theo ông Tùng cần quản lý hết sức chặt chẽ với nước ngầm. "Như đồng bằng sông Cửu long khai thác không kiểm soát chặt chẽ, diễn ra khá phổ biến. Đây là lý do dẫn đến sạt lở bờ sông, bờ biển do nước ngầm dưới đất khai thác quá mức", ông Tùng nhìn nhận.

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ lưu ý rà soát lại các điều khoản quy định chi tiết để luật hóa những gì có thể luật hóa được.

Cần phải "tránh chuyện kéo hết các thứ quyền hạn về các bộ", Chủ tịch Quốc hội lưu ý.

Ông Huệ nói thêm, "chúng ta vẫn nói chuyện phải chống lợi ích nhóm, tiêu cực trong xây dựng pháp luật. Phải rà lại cái này để tránh và hạn chế chuyện xin cho. Thường bộ nào làm cũng "quàng" trách nhiệm về cho mình nhưng cuối cùng làm không nổi, lại ảnh hưởng các bên khác", Chủ tịch Quốc hội phát biểu.

Liên quan đến quy định cấp phép khai thác, sử dụng nước, Chủ tịch Quốc hội nhận xét, luật đang quản lý chủ yếu bằng giấy phép. Nên chăng tăng thêm các quy định về tiêu chuẩn, tiêu chí để quản lý, hậu kiểm, ông Huệ nêu vấn đề.

"Nước nó bao la bể sở thế này thì ngành tài nguyên, Chính phủ, chính quyền từ Trung ương địa phương có ngồi trông coi được hết không? Phải quản lý bằng tiêu chuẩn, quy chuẩn để cho tất cả người dân người ta tham gia vào quản lý, khai thác, sử dụng", Chủ tịch Quốc hội yêu cầu.

Theo Chủ tịch Quốc hội, có những giấy phép là cần thiết nhưng dự thảo Luật Tài nguyên nước chưa chú trọng tới quy chuẩn, tiêu chuẩn. "Nếu mà Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định cái gì thì nên chăng là quy định  tiêu chuẩn, quy chuẩn và phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ làm cái này để quản lý", Chủ tịch Quốc hội đề nghị.