Chia sẻ tại phiên sự kiện CIO Summit 2026 tại TP.HCM, ông Lê Hồng Minh cho rằng, cách tiếp cận AI giữa doanh nghiệp công nghệ như VNG và các tổ chức có tính đặc thù cao như ngân hàng có những khác biệt đáng kể.

Trong khi ngân hàng thường tiếp cận AI theo hướng top-down, tập trung vào những use case cụ thể nhằm tối ưu quy trình, nâng cao hiệu quả vận hành và phải chứng minh được hiệu quả đầu tư, VNG lựa chọn cách tiếp cận bottom-up, tạo môi trường, nền tảng và điều kiện để từng nhân viên chủ động ứng dụng AI vào công việc.

AI không chỉ là công nghệ để tối ưu quy trình

Theo ông Minh, AI có thể được nhìn nhận từ nhiều góc độ. Với các ngân hàng, AI thường được nhìn như một công nghệ có thể tích hợp vào những hệ thống và quy trình hiện hữu.

“VNG thì hơi khác một chút. Dĩ nhiên AI là công nghệ rất quan trọng, nhưng nếu đặt vào góc nhìn của người dùng sử dụng AI thì nó unlock và cho phép mỗi cá nhân có được năng lực sáng tạo và thay đổi cách làm việc”, ông Minh nói.

Theo nhà sáng lập VNG, đây cũng chính là một trong những giá trị lớn nhất mà AI có thể mang lại cho mỗi cá nhân.

Tuy nhiên, khi áp dụng vào ngân hàng, bài toán sẽ phức tạp hơn bởi đây là những tổ chức có yêu cầu rất cao về tính an toàn, bảo mật và độ tin cậy. Việc triển khai công nghệ thông tin thường phải theo hướng top-down, sử dụng những giải pháp đã được kiểm chứng, đáp ứng các yêu cầu về scalability, security và reliability.

Những yêu cầu này không chỉ áp dụng với sản phẩm công nghệ mà còn liên quan đến quy trình và dữ liệu.

“Với cấu trúc như vậy thì rất khó cho một nhân viên ngân hàng nói rằng ‘bây giờ làm sao tôi ứng dụng AI trong công việc hàng ngày của tôi’, vì phải chờ CIO cung cấp công cụ”, ông Minh nhận xét.

Trong khi đó, VNG lựa chọn một cách tiếp cận khác. Theo đó, vai trò của lãnh đạo chủ yếu là tạo ra môi trường, còn việc ứng dụng AI được thúc đẩy từ chính đội ngũ nhân viên.

Trong hơn một năm qua, VNG tập trung xây dựng môi trường AI từ dữ liệu, an toàn bảo mật cho tới các nền tảng để nhân viên có thể tự xây dựng AI agent và AI app phục vụ công việc nội bộ.

“Mục tiêu là thúc đẩy tất cả mọi người có thể sử dụng nó trong công việc hàng ngày. Đấy là một góc nhìn khác từ một công ty công nghệ như chúng tôi”, ông Minh chia sẻ.

Nhà sáng lập kiêm Chủ tịch VNG Lê Hồng Minh tại CIO Summit 2026.

Không nhất thiết phải đo ROI của AI theo cách truyền thống

Một vấn đề được đặt ra là nếu doanh nghiệp tiếp cận AI theo hướng bottom-up, cung cấp nền tảng và trao quyền cho đội ngũ tự sáng tạo, thì làm thế nào để đo lường hiệu quả đầu tư?

Ông Minh thừa nhận, nếu đứng ở góc độ CIO, đây không phải câu hỏi dễ có một câu trả lời cụ thể.

Tuy nhiên, ông cho rằng doanh nghiệp nên thay đổi cách nhìn về khoản đầu tư cho AI.

“Nếu là sếp của ngân hàng, tôi sẽ nói trách nhiệm của CIO là phải tăng gấp đôi, gấp ba khoản đầu tư về mặt AI của tổ chức, và cũng phải thuyết phục được Ban Giám đốc/Ban Lãnh đạo về hiệu quả khoản đầu tư”, ông Minh nói.

Theo ông, hiệu quả này không nhất thiết phải được đo trực tiếp bằng những chỉ số truyền thống như Return on Sales hay Profitability.

Bởi AI hiện nay không đơn thuần là khoản đầu tư vào công nghệ, mà đồng thời là khoản đầu tư vào công nghệ và con người.

Trước đây, khi nhắc đến đầu tư công nghệ thông tin trong ngân hàng, doanh nghiệp thường nghĩ đến những hệ thống quy mô lớn như Core Banking, Data Center, Server... Trong khi đó, với AI, chi phí lớn hiện nay chủ yếu nằm ở token và vẫn nằm trong mức có thể kiểm soát.

“Nếu nhìn nhận chi phí token đó cùng với mức độ tăng hiệu suất của đội ngũ thì bản thân tôi nghĩ nó không đáng bao nhiêu so với tổng đầu tư CNTT cả”, ông Minh nhận định.

Do đó, theo ông, mục tiêu trước mắt không nhất thiết phải là trả lời câu hỏi AI mang lại bao nhiêu doanh thu hoặc cắt giảm bao nhiêu chi phí cho doanh nghiệp.

Quan trọng hơn là xây dựng năng lực sử dụng AI trong tổ chức.

AI làm gia tăng đáng kể năng lực tấn công mạng

Một trong những vấn đề khiến doanh nghiệp đặc biệt quan tâm khi trao quyền ngày càng nhiều cho AI agent là an ninh, an toàn thông tin.

Theo ông Minh, đây sẽ là một trong những lĩnh vực “hot nhất” trong vòng 3 năm tới.

Ông đồng tình với quan điểm rằng AI không nhất thiết tạo ra một attack surface hoàn toàn mới, nhưng có thể khiến số lượng và quy mô các cuộc tấn công gia tăng rất mạnh.

“Đối với năng lực các mô hình AI bây giờ, hacker có thể gia tăng số lần tấn công đến vô hạn vào bất kỳ một công ty, tổ chức nào”, ông nói.

Trong khi đó, năng lực phòng vệ chưa thể gia tăng tương ứng. Theo ông Minh, để giao một nhiệm vụ phòng vệ quan trọng cho hệ thống AI, tỷ lệ thành công phải đạt mức rất cao, tới khoảng 99%.

Từ đó hình thành một nghịch lý: năng lực tấn công đang được AI khuếch đại nhanh hơn năng lực phòng thủ.

“Theo quan điểm của VNG, hiện tồn tại một nghịch lý là với AI thì năng lực tấn công đang mạnh hơn rất nhiều so với năng lực phòng thủ. Và điều này đặt ra một rủi ro rất lớn không những với hệ thống ngân hàng mà đối với bất kỳ một tổ chức nào”, ông Minh cảnh báo.

Chủ quyền AI: Việt Nam cần xây dựng năng lực hạ tầng

Trước câu hỏi về nguy cơ phụ thuộc vào các mô hình AI nước ngoài và vấn đề chủ quyền AI, ông Minh cho rằng sự phụ thuộc vào công nghệ nền tảng là điều khó tránh khỏi.

Theo ông, các công nghệ nền tảng trong nhiều ngành công nghiệp hiện nay, từ chip, bán dẫn đến các lớp phần mềm, đều có sự phụ thuộc nhất định vào các nhà cung cấp.

Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa thị trường sẽ chỉ tồn tại một hoặc hai nhà cung cấp độc quyền.

Ông Minh cho rằng sự phát triển của AI có thể tương tự thị trường phần mềm trong 20-30 năm qua: những công nghệ tốt và hấp dẫn sẽ thu hút nhiều người giỏi trên thế giới tham gia phát triển.

Do đó, doanh nghiệp cần linh hoạt lựa chọn mô hình phù hợp theo từng thời điểm, cân nhắc các yếu tố như chi phí, bảo mật dữ liệu và yêu cầu về hạ tầng.

“Dữ liệu nào dùng Commercial Model, dữ liệu nào bắt buộc dùng On-premise/Risk” là những bài toán mà doanh nghiệp cần phân loại và cân nhắc.

Với VNG, định hướng là xây dựng hạ tầng công nghệ AI trước hết để phục vụ nhu cầu nội bộ, sau đó hướng tới phục vụ các doanh nghiệp Việt Nam.

“Vì đó chắc chắn là nhu cầu tương lai rất lớn”, ông Minh nhận định.

AI không làm IT biến mất, mà có thể làm nhu cầu IT tăng mạnh

Một câu hỏi khác được đặt ra là khi AI ngày càng có khả năng lập trình, cả nhân sự IT và nhân sự nghiệp vụ đều có thể sử dụng AI để tạo ra phần mềm, liệu trong tương lai doanh nghiệp còn cần phân biệt rõ giữa nghiệp vụ và IT?

Ông Minh dẫn lại một câu chuyện liên quan đến Geoffrey Hinton, một trong những nhà khoa học tiên phong về AI.

Theo ông Minh, cách đây hơn một thập niên, Geoffrey Hinton từng dự báo AI có thể đọc X-ray và MRI tốt hơn con người trong khoảng 10 năm, từ đó đặt ra nguy cơ thay thế những người làm chẩn đoán hình ảnh.

Tuy nhiên, thực tế lại cho thấy lĩnh vực Medical Imaging vẫn thiếu nhân lực và nhu cầu đối với đội ngũ này rất lớn, dù công nghệ chẩn đoán hình ảnh bằng AI đã tiến bộ mạnh.

Lý do, theo ông Minh, là khi công nghệ trở nên tốt hơn, nhu cầu sử dụng công nghệ cũng tăng lên đáng kể, kéo theo nhu cầu về nhân lực thực hiện những công việc quan trọng.

Từ đó, ông cho rằng câu chuyện tương tự có thể xảy ra với ngành IT.

“Nếu toàn bộ nền kinh tế tăng trưởng 20 - 30 - 50 - 100 lần nhờ AI, nhu cầu về IT sẽ cực kỳ khủng khiếp!”, ông Minh nói.

Theo ông, những người thực sự hiểu về IT sẽ có năng lực sử dụng AI tốt nhất. Vì vậy, thay vì khiến IT biến mất, AI có thể tiếp tục làm gia tăng nhu cầu đối với những nhân sự có khả năng kết hợp kiến thức công nghệ với AI.

“Vậy nên tôi tiên đoán nhu cầu sử dụng AI của IT sẽ tiếp tục tăng lên rất cao, đồng nghĩa với việc chúng ta vẫn còn nhiều việc để làm và chưa thể bị thay thế được”, nhà sáng lập VNG kết luận.