Tòa nhà từng được sử dụng làm trụ sở Tập đoàn Mỹ Hạnh (Ảnh: P.V)

Tòa án Nhân dân TP. Hà Nội đang thụ lý vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, liên quan tới bị can Phạm Mỹ Hạnh (sinh năm 1980), cựu Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc CTCP Tập đoàn Mỹ Hạnh (Tập đoàn Mỹ Hạnh).

Theo cáo trạng của Viện Kiểm sát Nhân dân TP. Hà Nội, từ tháng 8/2020 đến tháng 3/2023, bằng những thủ đoạn gian dối tinh vi, Phạm Mỹ Hạnh đã ký kết tổng cộng 3.623 hợp đồng huy động vốn, thu về số tiền “khổng lồ” lên tới hơn 1.279 tỷ đồng.

Tính đến thời điểm vụ án bị phanh phui, Hạnh vẫn còn nợ của 1.093 nhà đầu tư, với tổng số tiền hơn 850 tỷ đồng, nhưng không có khả năng chi trả.

“Vẽ” dự án tỷ đô

Hồ sơ vụ án thể hiện, để có thể huy động được số tiền hàng ngàn tỷ đồng từ người dân, Hạnh đã xây dựng một kế hoạch bài bản nhằm tạo dựng lòng tin tuyệt đối về tiềm lực tài chính và uy tín của Tập đoàn Mỹ Hạnh (MHG).

Theo đó, năm 2017, Hạnh đã thành lập Tập đoàn Mỹ Hạnh với vốn điều lệ “khống” là 100 tỷ đồng. Để tạo vẻ ngoài của một “đế chế” tài chính hùng mạnh, Hạnh đã liên tục thực hiện 14 lần thay đổi đăng ký kinh doanh, nâng khống vốn điều lệ lên con số 1.000 tỷ đồng vào tháng 3/2023.

Đáng chú ý, danh sách cổ đông của công ty gồm những cái tên như Nguyễn Tiến Quảng, Lê Tuấn Anh, Nguyễn Văn Sơn hay Bùi Hồng Tiệp, thực chất đều là người quen hoặc nhân viên kỹ thuật của công ty, được Hạnh nhờ đứng tên.

Những cá nhân này khai nhận trong quá trình điều tra rằng họ không hề góp vốn và cũng không tham gia bất kỳ hoạt động quản lý, điều hành nào của doanh nghiệp. Mọi quyền lực và dòng tiền tại MHG đều tập trung duy nhất vào tay Hạnh.

Tại trụ sở công ty ở số 39 Nguyễn Quốc Trị (TP. Hà Nội), Hạnh cho trưng bày hàng loạt hình ảnh ký kết hợp đồng với các đối tác nước ngoài để quảng bá rằng sâm Ngọc Linh của MHG đã đủ tuổi và có giá trị xuất khẩu rất lớn.

Không dừng lại ở đó, nữ chủ tịch này còn khéo léo sử dụng các mối quan hệ xã hội để có được những tấm hình chụp chung với các lãnh đạo cao cấp, sau đó treo trang trọng tại văn phòng để “đánh bóng” tên tuổi trước các nhà đầu tư về vị thế của mình.

Trên bàn làm việc của Hạnh luôn xuất hiện vô số Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) để chứng minh công ty có quỹ đất dồi dào và tài sản bảo đảm vững chắc. Thậm chí, việc công ty nhận được một số bằng khen về hoạt động xã hội cũng được Hạnh tận dụng triệt để để khẳng định MHG là doanh nghiệp làm ăn hiệu quả.

Để củng cố niềm tin, MHG thường xuyên tổ chức cho các đoàn nhà đầu tư đi tham quan dự án tại thị trấn Măng Đen, tỉnh Kon Tum (cũ). Tại đây, khách hàng được tận mắt thấy những khu đất trồng dược liệu, nghe giới thiệu về quy trình chăm sóc sâm Ngọc Linh hiện đại.

Thế nhưng, kết quả xác minh của cơ quan công an tại tỉnh Kon Tum (cũ) và Quảng Nam (cũ) cho thấy, Tập đoàn Mỹ Hạnh không thực hiện bất kỳ dự án trồng sâm Ngọc Linh nào trên địa bàn các địa phương này.

Bên cạnh đó, những sản phẩm như rượu sâm, trà sâm hay thực phẩm bảo vệ sức khỏe mà MHG quảng bá thực chất là hàng đặt gia công từ các đơn vị khác để làm quà tặng và làm “mồi nhử”, khiến nhà đầu tư tin rằng công ty đang có chuỗi sản xuất khép kín từ vùng nguyên liệu đến thành phẩm.

Ma trận hợp đồng và bẫy lãi suất “khủng” 48%/năm

Để huy động được nguồn tiền khổng lồ từ nhà đầu tư, Hạnh đã bày ra một “ma trận” đầu tư vô cùng tinh vi, đánh thẳng vào tâm lý ham lợi nhuận cao của người dân.

Theo đó, Hạnh tạo ra 3 hình thức hợp tác như: Hợp đồng chuyển nhượng cổ phần của cá nhân Hạnh tại MHG; Hợp đồng hợp tác đầu tư trồng cây sâm Ngọc Linh và Hợp đồng vay vốn.

Dù tên gọi khác nhau, nhưng bản chất của các loại hợp đồng này đều là huy động vốn với mức lãi suất chênh lệch rất cao so với ngân hàng, dao động từ 2% đến 4%/tháng, tương đương với mức 24% đến 48%/năm; đồng thời cam kết trả lãi hàng tháng để tạo lòng tin và kích thích nhà đầu tư tái đầu tư hoặc lôi kéo người thân tham gia.

Tại thời điểm bắt đầu huy động vốn vào tháng 8/2020, thực tế Tập đoàn Mỹ Hạnh không có dự án trồng sâm nào, cũng không phát sinh bất kỳ khoản lợi nhuận nào từ hoạt động kinh doanh. Toàn bộ số tiền lãi “khủng” chi trả cho nhà đầu tư thực chất là lấy từ tiền của chính họ hoặc lấy của người nộp sau trả cho người nộp trước theo mô hình Ponzi (đa cấp).

Một trong những yếu tố giúp Hạnh huy động được hơn 1.279 tỷ đồng trong thời gian ngắn là nhờ xây dựng mạng lưới trung gian môi giới (các trưởng nhóm) vô cùng hiệu quả, bằng cách đưa ra chính sách trả hoa hồng trực tiếp từ 3% đến 12% trên giá trị mỗi hợp đồng ký kết thành công.

Chính mức chiết khấu hấp dẫn này đã biến các nhà đầu tư ban đầu trở thành những “cánh tay nối dài”, giúp Hạnh đi lừa đảo. Trong đó, môi giới Phạm Thanh Tùng đã lôi kéo được 740 nhà đầu tư ký hơn 2.400 hợp đồng, qua đó “bỏ túi” số tiền hoa hồng lên đến hơn 98 tỷ đồng.

Một số cá nhân khác như: Nguyễn Hà Thu, trợ lý của Hạnh, đã giới thiệu 169 người tham gia và nhận hơn 22,9 tỷ đồng tiền hoa hồng; Thái Thị Sáu đã giới thiệu 85 khách hàng, nhận tổng số tiền hoa hồng hơn 9,4 tỷ đồng…

Tổng số tiền Hạnh đã chi ra để trả hoa hồng cho mạng lưới môi giới này lên đến hơn 158 tỷ đồng. Những trung gian này thường tổ chức các buổi hội thảo, chia sẻ về sự giàu có và tiềm năng của sâm Ngọc Linh để dẫn dụ nạn nhân, trong khi bản thân họ cũng không hề kiểm chứng tính xác thực của các dự án.

Để đối phó với sự nghi ngờ của nhà đầu tư, Hạnh đã sử dụng một phần nhỏ số tiền huy động được để ký kết các hợp đồng mua bán, thầu khoán với một số đơn vị có pháp lý trồng sâm thật. Tuy nhiên, hầu hết các hợp tác này đều chỉ mang tính hình thức hoặc không được thực hiện.

Trong đó, với Công ty Win-Win, Hạnh ký hợp đồng thầu khoán hơn 18,7 tỷ đồng nhưng vẫn còn nợ tiền chưa thanh toán hết; hoặc ký với Công ty Trà My, thuê khoán trồng 200.000 cây sâm với giá trị 59 tỷ đồng, nhưng chỉ thanh toán khoảng 30 tỷ đồng, dẫn đến việc đối tác đơn phương chấm dứt hợp đồng và phạt vi phạm.

Hay với Công ty Sâm Sâm, Hạnh ký hợp đồng trị giá hơn 448 tỷ đồng, nhưng trên thực tế chỉ mới chuyển 1,5 tỷ đồng, khiến dự án không thể triển khai. Mục đích duy nhất của việc ký kết các hợp đồng này là để có “tài liệu” đưa cho nhà đầu tư xem, nhằm khẳng định công ty đang sử dụng vốn đúng mục đích.

Hàng ngàn nhà đầu tư “sập bẫy”

Khi dòng tiền hơn 1.200 tỷ đồng “chảy” về túi, thay vì tập trung phát triển các dự án như cam kết ban đầu, Hạnh đã dùng phần lớn số tiền này để duy trì hệ thống huy động vốn, chi trả lãi vay, hoa hồng và phục vụ cho những mục đích cá nhân khác.

Theo tài liệu điều tra, trong khi chỉ chi khoảng 52,2 tỷ đồng để mua cây sâm Ngọc Linh và 66 tỷ đồng mua cổ phần Hợp tác xã Tuyết Sơn (dù dự án này không được cấp phép trồng sâm), Hạnh đã chi hàng trăm tỷ đồng để mua xe sang, bất động sản có giá trị.

Khai báo tại cơ quan điều tra, Hạnh thừa nhận, dù biết tiền là của nhà đầu tư nộp vào để trồng sâm, nhưng “do dự án không có lãi nên đã tự ý dùng số tiền này đi đầu tư bất động sản với hy vọng kiếm lời để chi trả lãi suất cho hệ thống”.

Tuy nhiên, tính đến khi bị bắt, toàn bộ các tài sản, xe sang đều đã bị Hạnh bán lại cho người khác để chi trả các khoản nợ xoay vòng và chi phí hoạt động của công ty, nên không còn sở hữu bất kỳ bất động sản nào.

Tiến hành xác minh tại các ngân hàng, cơ quan chức năng phát hiện tất cả các tài khoản của Hạnh và Tập đoàn Mỹ Hạnh đều không còn số dư, không còn khả năng trả hơn 850 tỷ đồng còn nợ của 1.093 nhà đầu tư.

Trong vụ án này, Viện Kiểm sát đã áp dụng tình tiết tăng nặng là “phạm tội nhiều lần” đối với Hạnh, và với tội danh bị cáo buộc, nữ chủ tịch này cũng phải đối mặt với khung hình phạt cao nhất là 20 năm tù hoặc tù chung thân.