Chênh lệch giá vàng trong nước và thế giới đang lên tới 20 triệu đồng/lượng. Ảnh: Đức Thanh

Lực đẩy của giá vàng vẫn còn nguyên

Tính đến đầu tuần này, giá vàng đã có 3 tuần lình xình quanh mốc 4.000 USD/ounce. Trước đó, cuối tháng 10/2025 và đầu tháng 11, vàng đã nhiều lần thủng mốc giá này. Nhà đầu tư đang băn khoăn giữa hai luồng ý kiến. Luồng ý kiến thứ nhất cho rằng, giá vàng đang ở đỉnh và sẽ đi xuống. Luồng ý kiến thứ hai cho rằng, vàng chỉ “tạm nghỉ lấy sức” và sẽ tiếp tục tăng giá trong thời gian tới.

Ông Nguyễn Minh Tuấn, Tổng giám đốc của AFA Capital cho rằng, giá vàng giảm xuống dưới mốc 4.000 USD/ounce thời gian qua chủ yếu do USD mạnh lên khi khả năng cắt giảm lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) trong tháng 12/2025 trở nên không chắc chắn (Chỉ số USD Index một số thời điểm đã vượt 100 điểm). Ngoài ra, tác động tâm lý cũng khiến giá vàng giảm.

“Dù vậy, xét theo yếu tố cung - cầu, thì vàng vẫn đang được hỗ trợ. Cụ thể là sức cầu vàng trên thế giới và cả ở Việt Nam vẫn đang rất lớn. Số liệu của Hội đồng Vàng thế giới cho thấy, tháng 9/2025, số lượng vàng mà các ngân hàng trung ương mua vào tăng tới 79% so với tháng trước. Trong các quốc gia mà Hội đồng thống kê, thì chỉ có 4 quốc gia bán ròng vàng, còn lại đều mua ròng vàng rất mạnh”, ông Tuấn cho biết.

Cùng chung quan điểm, TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia kinh tế cho rằng, giá vàng chỉ đảo chiều khi thương chiến hạ nhiệt, Fed không hạ lãi suất, kinh tế Mỹ phục hồi nhanh trong thời gian tới, Chính phủ Mỹ tái hoạt động sớm, các ngân hàng trung ương và các nhà đầu tư lớn trên thế giới xả vàng… Tuy vậy, các khả năng này khó xảy ra.

Đầu tư vàng vật chất đã lỗi thời.

- TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia kinh tế

Đầu tư vàng vật chất đã trở nên lỗi thời. Tại các nước phát triển, nhà đầu tư không đầu tư vàng vật chất, mà đầu tư vàng chứng chỉ. Tại Việt Nam, lượng vàng trong dân ước lên đến 500 tấn, nếu đưa số vàng này lên sàn, từ đó đưa vào sản xuất - kinh doanh, sẽ có lợi cho nền kinh tế, thay vì "chôn dưới gầm giường".

Ngược lại, các “lực đẩy” của giá vàng vẫn còn nguyên. Cụ thể, thương chiến Mỹ - Trung Quốc vẫn chưa có hồi kết, xung đột Nga - Ukraine và một số khu vực khác vẫn căng thẳng kéo dài; kinh tế Mỹ chưa thể phục hồi nhanh khi lạm phát rục rịch tăng lên; Chính phủ Mỹ đã đóng cửa hơn một tháng và hai đảng vẫn chưa đạt được sự thỏa hiệp.

Đặc biệt, chưa có dấu hiệu các ngân hàng trung ương và các nhà đầu tư lớn trên thế giới dừng gom vàng. “Gần đây, vài quỹ lớn trên thế giới bán vàng chốt lời, nhưng lượng bán ra nhỏ, xu hướng chung vẫn là tăng mua vào. Lực đẩy để vàng tăng giá vẫn còn nguyên và tôi nghĩ, giá vàng sẽ lập đỉnh mới năm 2026, có thể đạt 5.000 USD/ounce”, TS. Nguyễn Trí Hiếu nhận định. 

Trả lời câu hỏi của phóng viên Báo Đầu tư, ông Shaokai Fan, Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương (không bao gồm Trung Quốc), kiêm Giám đốc phụ trách Ngân hàng Trung ương Toàn cầu tại Hội đồng Vàng thế giới cũng cho rằng, động thái chốt lời của một số nhà đầu tư tổ chức gần đây không phải là phổ biến. Trên thực tế, các nhà đầu tư lớn vẫn đang tiếp tục bổ sung vàng vào danh mục.

Ngoài các yếu tố đã phân tích ở trên, Hội đồng Vàng thế giới cho rằng, tâm lý muốn phòng tránh rủi ro toàn cầu, trong đó có lo sợ về bong bóng trong lĩnh vực công nghệ AI, là một trong các nguyên nhân thúc đẩy nhu cầu trú ẩn vào vàng tăng.

Vàng trong nước sẽ phụ thuộc rất lớn vào vàng nhập khẩu

Đối với thị trường Việt Nam, ngoài diễn biến của giá vàng thế giới, các nhà đầu tư còn chịu nhiều rủi ro do chênh lệch giá vàng trong nước và thế giới đang lên tới 20 triệu đồng/lượng.

Dù Nghị định số 232/2025/NĐ-CP về quản lý thị trường vàng đã có hiệu lực theo hướng xóa bỏ độc quyền vàng, cho phép nhập khẩu vàng, song theo TS. Nguyễn Trí Hiếu, tình trạng khan hiếm nguồn cung vàng vẫn đang tiếp tục diễn ra khi chưa có thông tin về việc nhập khẩu vàng.

“Chênh lệch giá vàng có thể rút ngắn lại khi Ngân hàng Nhà nước thông tin về việc đã cấp phép cho bao nhiêu doanh nghiệp, ngân hàng nhập khẩu vàng và hạn ngạch nhập khẩu là bao nhiêu. Tuy nhiên, hiện chưa có thông tin gì về vấn đề này và tình trạng khan hiếm vẫn diễn ra”, ông Hiếu nhận định.

Theo các chuyên gia, thị trường vàng tại Việt Nam bị ảnh hưởng rất nhiều bởi tâm lý fomo (hội chứng sợ bỏ lỡ). Trong bối cảnh hiện nay, nhà đầu tư không nên lướt sóng vì có nguy cơ rủi ro chính sách. Một khi Ngân hàng Nhà nước cho phép nhập khẩu vàng, giá vàng trong nước và thế giới liên thông, giá vàng có thể sẽ sụt giảm nhanh chóng để tìm mức chênh lệch hợp lý. Tuy nhiên, với nhà đầu tư lâu dài (ít nhất 6 tháng), vàng vẫn là lựa chọn phù hợp.

Để người dân giảm nhu cầu vàng vật chất, ông Shaokai Fan cho rằng, việc Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu thành lập sàn giao dịch vàng tập trung là bước đi hợp lý. Tuy vậy, điều quan trọng là phải xác định rõ mục tiêu của sàn. 

“Nếu sàn giao dịch vàng tập trung được thiết kế để tạo thuận lợi cho vận hành thị trường trong nước, giúp minh bạch hóa giao dịch và hỗ trợ định hướng phát triển trung tâm tài chính quốc tế, thì đây là cơ chế cần được thực hiện”, ông Shaokai Fan nhấn mạnh.

Đối với giải pháp đánh thuế với các giao dịch vàng, chuyên gia này khuyến nghị, cần có những phương án hợp lý. Nếu Việt Nam áp thuế đối với vàng, cần phải tính tới việc điều này có thể tạo ra dòng chảy vàng xuyên biên giới (từ Việt Nam ra nước ngoài hoặc ngược lại) do sự chênh lệch về mức thuế giữa các nước.