Tại Việt Nam, hoạt động đấu giá vẫn chủ yếu tập trung vào các tài sản mà theo quy định của pháp luật bắt buộc phải đấu giá. Ảnh minh hoạ. Nguồn: Internet

Theo ông Nguyễn Khánh Ngọc, Thứ trưởng Bộ Tư pháp, hiện nay, chất lượng các cuộc đấu giá nhìn chung còn chưa hiệu quả, còn tồn tại tình trạng “quân xanh, quân đỏ”, thông đồng, dìm giá trong các phiên đấu giá. Chưa có cơ chế hữu hiệu kiểm soát việc đấu giá một cách hiệu quả, nhất là đấu giá tài sản nhà nước.

“Đặc biệt, việc bàn giao tài sản cho người mua được tài sản đấu giá đối với tài sản thi hành án, tài sản giao dịch bảo đảm còn gặp rất nhiều khó khăn, dẫn đến tình trạng người mua được tài sản đấu giá chịu nhiều rủi ro, quyền lợi hợp pháp bị ảnh hưởng”, ông Ngọc cho biết.

Dẫn chứng về những bất cập của hoạt động đấu giá, ông Ngọc cho biết, thứ nhất là chất  lượng của đội ngũ đấu giá viên chưa đồng đều, gần 50% đội ngũ đấu giá viên chưa được qua đào tạo nghề, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng hành nghề còn hạn chế, tổ chức hoạt động chưa chuyên nghiệp, quy mô nhỏ cơ sở vật chất yếu kém.

Thứ hai, các trung tâm đấu giá hiện nay chủ yếu là do Nhà nước tổ chức và thực thi là chính (theo thống kê cả nước có 63 trung tâm, trong đó hơn 50 trung tâm là do Nhà nước bao cấp về kinh phí). Số doanh nghiệp đăng ký đấu giá cũng rất ít, nhiều doanh nghiệp có chức năng, nhưng trên thực tế không thực hiện một phiên đấu giá nào. Đó là chưa kể, nhiều hội đồng bán đấu giá tài sản được thành lập không đúng quy định của pháp luật.

Một hạn chế nữa cũng được chỉ ra là, ở nước ngoài, tổ chức đấu giá chủ yếu phục vụ việc bán tài sản cá nhân, tổ chức khi có nhu cầu và được xem là hoạt động thương mại phổ biến. Ở Việt Nam, hoạt động đấu giá chủ yếu tập trung vào các tài sản mà theo quy định của pháp luật bắt buộc phải đấu giá. Có rất ít tổ chức, cá nhân sử dụng đấu giá như một hoạt động bán hàng đơn thuần. Ví dụ từ 7/2010 đến hết tháng 12/1014, cả nước mới chỉ có 37 cuộc đấu giá tự nguyện. Đặc biệt, ở các cuộc đấu giá luôn xuất hiện tình trạng cạnh tranh không lành mạnh, một số cuộc đấu giá vì thiếu người mua, bị một số đối tượng thao túng bằng cách tạo “quân xanh” để dìm giá, gây thiệt hại cho bên bán tài sản.

Do vậy, trong phần góp ý Dự thảo Luật, các ý kiến đều đồng thuận cho rằng, về chủ trương cần đưa Luật Đấu giá tiệm cận hơn với cuộc sống để đấu giá trở thành một hoạt động thương mại đơn thuần. Hoạt động thương mại đó được dành cho mọi cá nhân, tổ chức khi có nhu cầu bán hàng hóa đã qua sử dụng hoặc thanh lý, thay vì chỉ đơn thuần là hoạt động thanh lý các tài sản Nhà nước như vẫn diễn ra lâu nay.

Làm rõ thêm nhận định này, TS. Trần Du Lịch, Phó trưởng Đoàn đại biểu quốc hội TP.HCM cho rằng, trong Dự thảo Luật, khái niệm về tài sản đấu giá chưa rõ ràng, đặc biệt còn thiếu những quy định cụ thể để áp dụng với những tài sản bảo đảm cho các khoản vay đã trở thành nợ xấu. Theo ông Lịch, đối với những tài sản là bất động sản dùng để thế chấp vay vốn tại ngân hàng, việc đấu giá rất nhiêu khê và mất rất nhiều thời gian. Trong thực tế, ngân hàng phải mất ít nhất là 4 năm mới bán được căn nhà là tài sản thế chấp. Với thực tế như vậy, việc xây dựng luật, nhưng không bao gồm các điều khoản áp dụng cho việc đấu giá tài sản bảo đảm cho vay nợ ngân hàng, sẽ làm “giảm ý nghĩa” của Luật .

Ông Phạm Văn Sỹ, Giám đốc Trung tâm đấu giá tài sản TP.HCM cho rằng, với phần nguyên tắc đấu giá tài sản, cần bổ sung thêm tính liên tục. Theo ông Sỹ, sự ngắt quãng giữa công đoạn đấu giá và thủ tục chuyển sở hữu sẽ gây khó khăn lớn cho bên mua được tài sản và sự ngắt quãng đó đã tạo ra những trở ngại khó vượt đối với những người thực sự muốn tham gia hoạt động đấu giá.