Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu tại tổ - Ảnh: Đức Thanh.

Bối cảnh quốc tế và trong nước thay đổi rất nhanh, Việt Nam phải đẩy mạnh thu hút đầu tư để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nói về sự cần thiết sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, với nội dung rất quan trọng là hoàn thiện chính sách tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài, tại phiên thảo luận tổ của Quốc hội sáng 24/10.

Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết, theo kế hoạch tài chính 5 năm, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, tổng vốn đầu tư toàn xã hội phải đạt 40% GDP. Đồng thời, hệ số ICOR phải giảm từ 6,4 xuống còn 4,5 đến 4,8.

Như vậy thì hiệu quả sử dụng vốn phải tăng gấp đôi. Đồng thời, nhu cầu vốn cho giai đoạn 2026–2030 tăng gấp 2,67 lần so với giai đoạn 2021-2025, đặc biệt là nguồn vốn FDI. Nhu cầu vốn là vô cùng cao, người đứng đầu ngành tài chính nhấn mạnh.

Khẳng định đóng góp quan trọng của khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) vào tăng trưởng, Bộ trưởng nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải tiếp tục hoàn thiện môi trường đầu tư trong điều kiện cạnh tranh thu hút dòng vốn ngày càng quyết liệt.

Theo Bộ trưởng, Việt Nam đang đứng trước sức ép cạnh tranh lớn, trực tiếp từ Ấn Độ và nhiều nước trong khu vực. Chẳng hạn Philippines, Thái Lan, Indonesia, Malaysia, Singapore đều có chiến lược thu hút đầu tư. Trong đó Malaysia tập trung phát triển chip bán dẫn và thiết bị điện tử, cũng là những lĩnh vực Việt Nam hướng tới. Chính sự cạnh tranh khốc liệt này đặt ra yêu cầu sửa đổi Luật Đầu tư cho phù hợp.

Về các chính sách hỗ trợ, vấn đề được nhiều vị đại biểu quan tâm thảo luận, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, khi áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu, ưu đãi thuế truyền thống không còn phù hợp như trước. Vì vậy, cần có quỹ hỗ trợ đầu tư để hỗ trợ trực tiếp theo mô hình mới vào những ngành nghề, lĩnh vực và đối tác cần ưu đãi.

Trao đổi về khả năng hấp thụ công nghệ mà các đại biểu quan tâm, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn bày tỏ sự thống nhất các ý kiến đại biểu, đồng thời phân tích những khó khăn thực tế trong tiếp nhận công nghệ từ khu vực FDI.

Lấy ví dụ từ ngành chip bán dẫn, Bộ trưởng cho biết các khâu có giá trị gia tăng cao, công nghệ tiên tiến được nắm giữ và quản lý rất chặt chẽ, Việt Nam gần như không có điều kiện tham gia. Cơ hội Việt Nam có thể hướng tới ở giai đoạn hiện nay là tham gia khâu đóng gói và kiểm thử tiên tiến.

Theo người đứng đầu ngành tài chính, kỳ vọng các tập đoàn chuyển giao công nghệ là đúng đắn nhưng cần được nhìn nhận trong bối cảnh điều kiện, năng lực và vị trí cụ thể của Việt Nam để tìm ra hướng đi phù hợp.

“Muốn có công nghệ, vượt qua ‘bẫy thu nhập trung bình’, chúng ta phải chuyển từ gia công sang làm chủ công nghệ. Muốn vậy, bước chuyển quan trọng nhất là phát triển công nghiệp phụ trợ, từ đó mới dần dần tham gia sâu vào chuỗi giá trị”, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn trao đổi.

Tuy nhiên, Bộ trưởng cũng đặt vấn đề về số lượng, năng lực doanh nghiệp công nghiệp phụ trợ hiện nay. Mong muốn chuyển giao công nghệ là có, nhưng để các tập đoàn thực hiện là rất khó. Điều đó càng cho thấy yêu cầu đồng thời nâng cao năng lực tiếp nhận của doanh nghiệp và các cơ sở trong nước.

Về định hướng chính sách trong dự thảo, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn khẳng định Việt Nam vẫn rất cần thu hút FDI, nhưng các điều kiện hỗ trợ đã được gắn với yêu cầu cụ thể. Bộ trưởng cho biết, đến tháng 8 vừa qua, Việt Nam có khoảng 47.796 dự án FDI còn hoạt động với tổng vốn đăng ký khoảng 561,6 tỷ USD. Đây là lực lượng rất quan trọng đối với phát triển kinh tế.

Do đó, mục tiêu thời gian tới là phải tiếp tục hoàn thiện môi trường đầu tư để trong cuộc cạnh tranh thu hút vốn, Việt Nam có được giá trị gia tăng lớn nhất. Tại Dự thảo Chính phủ đề xuất tập trung vào hỗ trợ doanh nghiệp tham gia sâu vào chuỗi cung ứng, phát triển công nghệ cao và khuyến khích nghiên cứu khoa học với các cơ sở trong nước.

Sau khi tiếp tục thảo luận tại hội trường, Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Đầu tư sẽ được Quốc hội bấm nút thông qua vào cuối Kỳ họp thứ hai này.