Mức vay hiện hành không còn phù hợp

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến đối với dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với học sinh, sinh viên, thay thế Quyết định số 157/2007/QĐ-TTg và Quyết định số 05/2022/QĐ-TTg. Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất nâng mức cho vay tối đa từ 4 triệu đồng lên 8 triệu đồng/tháng đối với học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn.

Theo Bộ Tài chính, việc sửa đổi chính sách được thực hiện trên cơ sở các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực và nâng cao hiệu quả tín dụng chính sách xã hội. Nhiều văn bản quan trọng như Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước, Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, Kết luận số 91-KL/TW của Bộ Chính trị và Chỉ thị số 39-CT/TW của Ban Bí thư đều đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện chính sách tín dụng ưu đãi đối với người học, mở rộng đối tượng thụ hưởng và nâng mức hỗ trợ phù hợp với điều kiện thực tiễn.

Dự kiến học sinh, sinh viên khó khăn được vay đến 8 triệu đồng/tháng. Ảnh minh hoạ.

Thực hiện nhiệm vụ được giao tại Nghị quyết số 51/NQ-CP ngày 18/3/2025 của Chính phủ, Bộ Tài chính đang xây dựng quyết định mới nhằm hoàn thiện toàn diện chính sách tín dụng đối với học sinh, sinh viên.

Theo đánh giá của Bộ Tài chính, mức cho vay tối đa 4 triệu đồng/tháng được áp dụng từ năm 2022 đến nay không còn đáp ứng đầy đủ nhu cầu thực tế của người học. Sau hơn 4 năm, mặt bằng học phí cùng các chi phí học tập, sinh hoạt như sách vở, tài liệu, ăn ở, đi lại đã tăng đáng kể.

Trong bối cảnh đó, việc nâng mức cho vay tối đa lên 8 triệu đồng/tháng được xem là cần thiết nhằm bảo đảm điều kiện học tập cho học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn. Mức điều chỉnh này được tính toán trên cơ sở chi phí thực tế hiện nay, đồng thời bảo đảm Nhà nước hỗ trợ khoảng 60% tổng nhu cầu chi phí tối đa của người học.

Không chỉ điều chỉnh mức vay, dự thảo còn đề xuất mở rộng đối tượng được vay vốn. Theo đó, ngoài các nhóm đang được hưởng chính sách, học sinh, sinh viên có cả cha và mẹ mất năng lực hành vi dân sự hoặc chỉ còn cha hoặc mẹ nhưng người còn lại mất năng lực hành vi dân sự cũng sẽ được tiếp cận nguồn vốn tín dụng ưu đãi.

Một nội dung đáng chú ý khác là việc điều chỉnh quy định về lãi suất cho vay. Hiện nay, Quyết định số 157/2007/QĐ-TTg và Quyết định số 05/2022/QĐ-TTg quy định lãi suất cho vay ở mức 0,5%/tháng, tương đương 6%/năm. Trong khi đó, lãi suất của chương trình tín dụng học sinh, sinh viên đã được điều chỉnh lên 6,24%/năm theo các quyết định mới của Thủ tướng Chính phủ đối với tín dụng chính sách.

Vì vậy, Bộ Tài chính đề xuất quy định lãi suất cho vay bằng lãi suất áp dụng đối với hộ nghèo do Thủ tướng Chính phủ quyết định từng thời kỳ, bảo đảm thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành.

Bên cạnh đó, cơ chế gia hạn nợ và chuyển nợ quá hạn cũng được đề xuất sửa đổi. Theo Bộ Tài chính, quy định hiện hành cho phép nhiều khoản vay được tự động gia hạn mà chưa phản ánh đầy đủ chất lượng tín dụng của chương trình, đồng thời chưa gắn chặt trách nhiệm trả nợ của người vay. Do đó, việc điều chỉnh theo hướng siết chặt hơn sẽ giúp hạn chế rủi ro tín dụng và nâng cao hiệu quả quản lý vốn vay.

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong cho vay

Dự thảo cũng đặt trọng tâm vào việc đẩy mạnh chuyển đổi số trong triển khai chính sách tín dụng học sinh, sinh viên. Theo Bộ Tài chính, hiện phần lớn hồ sơ, thủ tục và quy trình cho vay vẫn được thực hiện thủ công, chưa khai thác hiệu quả các nền tảng công nghệ số.

Vì vậy, các quy định mới sẽ tạo cơ sở pháp lý để áp dụng hồ sơ điện tử, số hóa quy trình cho vay, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, kết nối và khai thác dữ liệu phục vụ công tác quản lý, giám sát.

Ngoài ra, dự thảo cũng bổ sung quy định cụ thể về nguồn vốn thực hiện chương trình, bao gồm vốn điều lệ được ngân sách nhà nước cấp cho Ngân hàng Chính sách xã hội, vốn huy động, vốn nhận ủy thác và các nguồn vốn hợp pháp khác; đồng thời cập nhật trách nhiệm của các bộ, ngành liên quan phù hợp với việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy thời gian qua.

Theo Bộ Tài chính, việc ban hành quyết định mới thay vì chỉ sửa đổi, bổ sung các văn bản hiện hành sẽ giúp bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật, khắc phục những bất cập phát sinh trong thực tiễn và tạo thuận lợi cho quá trình tổ chức thực hiện. Dự thảo không làm phát sinh thủ tục hành chính mới, đồng thời bảo đảm yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người học tiếp cận nguồn vốn tín dụng chính sách.

Theo kế hoạch, dự thảo Quyết định sẽ được trình Thủ tướng Chính phủ trong tháng 8/2026 sau khi hoàn tất quy trình xây dựng văn bản theo quy định. Nếu được ban hành, quyết định mới dự kiến có hiệu lực sau 45 ngày kể từ ngày ký.