Quy mô thị trường thương mại điện tử chiếm tới 2/3 giá trị kinh tế số của cả nước. Ảnh: Lê Toàn

Nâng mục tiêu tăng trưởng

Tại văn bản gửi Bộ Tài chính về việc triển khai Nghị quyết 230/NQ-CP, ngày 10/8/2025 và Nghị quyết 226/NQ-CP, ngày 5/8/2025 của Chính phủ về mục tiêu tăng trưởng các ngành, lĩnh vực, địa phương, Bộ Công thương đã điều chỉnh mục tiêu tăng trưởng trong lĩnh vực TMĐT.

Kịch bản tăng trưởng của ngành công thương trong năm nay được xây dựng nhằm góp phần bảo đảm tăng trưởng kinh tế cả nước đạt mức 8,3 - 8,5%.

Trong bức tranh chung của ngành, bên cạnh xuất khẩu tiếp tục duy trì đà tăng ấn tượng, TMĐT nổi lên như một điểm sáng đáng chú ý. Ngay từ đầu năm 2025, lĩnh vực này đặt mục tiêu tăng trưởng 20 - 22%. Tuy nhiên, thực tế 8 tháng qua cho thấy tốc độ bứt phá đạt 25 - 27%, cao hơn đáng kể so với dự kiến.

Căn cứ kết quả thực hiện chỉ tiêu tăng trưởng thời gian qua, Bộ đã điều chỉnh kịch bản cho các tháng và quý còn lại của năm. Theo đó, mục tiêu tăng trưởng TMĐT B2C (mô hình doanh nghiệp bán trực tiếp sản phẩm tới người tiêu dùng cuối cùng) cả năm được nâng từ 20 - 22% lên 25,5%. Kỳ vọng quý III đạt 27,67% và quý IV/2025 đạt 33,67%.

Tăng trưởng TMĐT năm 2025 được lên mức 25,5%, với tổng giá trị giao dịch B2C đạt khoảng 28 tỷ USD và hướng tới mục tiêu 50 tỷ USD vào năm 2030. Sự bứt phá này chủ yếu đến từ các nền tảng Shopee, TikTok Shop và Lazada nhờ xu hướng mua sắm qua video.

Nguồn: Bộ Công thương

Mức tăng trưởng 25,5% tương ứng với tổng giá trị giao dịch khoảng 28 tỷ USD, hướng tới mốc 50 tỷ USD vào năm 2030.

“Hoạt động kích cầu tiêu dùng dịp cuối năm, từ các chương trình giảm giá quy mô lớn đến sự kiện thương mại địa phương, sẽ đóng vai trò chất xúc tác thúc đẩy tăng trưởng, trong đó TMĐT đang là kênh quan trọng góp phần thúc đẩy tiêu dùng”, Bộ lý giải.

Các nền tảng bán hàng lớn như Shopee, TikTok Shop, Facebook và YouTube cũng đang tăng tốc cạnh tranh. Đơn cử, Shopee liên tục triển khai nhiều hoạt động thúc đẩy tiêu dùng như hợp tác cùng Napas, mở “Gian hàng số Hà Nội” hay thử nghiệm phát hành voucher trên YouTube. TikTok Shop hiện đã chiếm gần 39% thị phần, rút ngắn đáng kể khoảng cách với Shopee. Trong khi đó, Facebook cũng tham gia mạnh mẽ khi thử nghiệm liên kết affiliate, cho phép nhà sáng tạo nội dung bán sản phẩm từ Shopee.

“TMĐT đang là một trong những lĩnh vực tiên phong của nền kinh tế số, tạo động lực phát triển kinh tế và dẫn dắt chuyển đổi số trong doanh nghiệp”, bà Lại Việt Anh, Phó cục trưởng Cục thương mại Điện tử và Kinh tế số khẳng định.

Thực tế, đà tăng trưởng của TMĐT Việt Nam đã được ghi nhận từ trước đại dịch, với mức tăng bình quân 25 - 28%/năm. Tuy nhiên, trong giai đoạn 2020 - 2021, hoạt động này có phần chững lại, chỉ đạt mức tăng 16 - 18%/năm. Ba năm gần đây, bất chấp bối cảnh kinh tế toàn cầu và khu vực còn nhiều thách thức, TMĐT Việt Nam vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng ấn tượng 18 - 25%/năm.

Theo thống kê từ Sách trắng Thương mại điện tử Việt Nam, doanh thu TMĐT bán lẻ năm 2021 đạt 13,7 tỷ USD (tăng 16%), năm 2022 đạt 16,4 tỷ USD (tăng 20%), năm 2023 đạt 20,5 tỷ USD (tăng 25%) và đến năm 2024 đã vượt mốc 25 tỷ USD.

Dư địa tăng trưởng còn lớn

Hiện nay, quy mô thị trường TMĐT chiếm tới 2/3 giá trị kinh tế số của cả nước, góp phần đưa Việt Nam vào top 10 quốc gia có tốc độ tăng trưởng TMĐT nhanh nhất thế giới.

Khảo sát của Cục thương mại Điện tử và Kinh tế số cho thấy, trung bình mỗi người tiêu dùng Việt Nam mua hàng trực tuyến khoảng 4 lần/tháng. Với quy mô dân số hơn 100 triệu người, chiếm 1,23% dân số toàn cầu và nằm cạnh các thị trường lớn như Trung Quốc, Ấn Độ, ASEAN…, tiềm năng phát triển TMĐT của Việt Nam được đánh giá là còn rất rộng mở.

Theo Công ty tư vấn tăng trưởng thương mại điện tử YouNet ECI, tổng giá trị giao dịch (GMV) của bốn sàn TMĐT lớn nhất Việt Nam gồm Shopee, TikTok, Lazada và Tiki đạt 222.100 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm 2025, tăng 23% so với cùng kỳ năm trước, vượt xa tốc độ tăng trưởng chung của ngành bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng trong cùng giai đoạn.

YouNet ECI dự báo, thị trường TMĐT Việt Nam sẽ duy trì tốc độ tăng trưởng kép 35%/năm đến năm 2028, với hai trụ cột chính là shoppertainment (mua sắm kết hợp giải trí) và giá trị giỏ hàng ngày càng tăng.

Tuy nhiên, sự phát triển nhanh của TMĐT cũng đặt ra nhiều thách thức đối với công tác quản lý thị trường và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Trong giai đoạn 2021 - 2025, các cơ quan chức năng đã kiểm tra gần 290.000 vụ việc, trong đó xử lý gần 200.000 vụ vi phạm.

Hiện nay, Bộ Công thương đang xây dựng Luật Thương mại điện tử nhằm hoàn thiện thể chế quản lý trong lĩnh vực này. Theo dự thảo, các nền tảng TMĐT sẽ phải công khai đầy đủ thông tin về người bán, sản phẩm, dịch vụ, điều kiện và chính sách giao hàng, cơ chế thanh toán cũng như giải quyết tranh chấp. Đồng thời, các sàn phải chủ động kiểm duyệt thông tin trước khi đăng tải, thường xuyên rà soát và kịp thời gỡ bỏ sản phẩm vi phạm.

Tại hội nghị đại biểu Quốc hội chuyên trách ngày 30/9, bà Trịnh Thị Tú Anh, Ủy viên Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội góp ý rằng, cần bổ sung chế tài xử lý đối với các nền tảng livestream; đồng thời, chủ sàn TMĐT nếu để xảy ra tình trạng bán hàng giả, hàng nhái thì phải bồi thường cho người tiêu dùng.

Bên cạnh đó, các nền tảng cũng cần công khai thông tin chi tiết về sản phẩm như nguồn gốc, chất lượng, thông số liên quan trước khi giao dịch hoàn tất, giúp người mua có cơ sở đưa ra quyết định sáng suốt và giảm thiểu rủi ro bị lừa đảo.