Ảnh minh họa.

Bộ Xây dựng vừa đề nghị UBND tỉnh Lai Châu tham gia ý kiến đối với Quy hoạch chi tiết Cảng hàng không Lai Châu thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Nhiều dư địa và tiềm năng khai thác

Theo Thuyết minh Báo cáo giữa kỳ do Tổng công ty Tư vấn thiết kế giao thông vận tải - TEDI lập, tại Quyết định số 648/QĐ-TTg ngày 7/6/2023 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng hàng không, sân bay toàn quốc thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, Cảng hàng không Lai Châu được quy hoạch là cảng hàng không nội địa cấp 3C, công suất dự kiến đến năm 2030 đạt 0,5 triệu hành khách/năm và đến năm 2050 đạt 1,5 triệu hành khách/năm.

Tuy nhiên, theo Quyết định số 1140/QĐ-BXD ngày 1/7/2026 của Bộ Xây dựng về phê duyệt Quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, Cảng hàng không Lai Châu được định hướng là cảng hàng không nội địa cấp 4C, công suất dự kiến đến năm 2030 đạt 0,3 triệu hành khách/năm và đến năm 2050 đạt 1,5 triệu hành khách/năm.

Như vậy, một số nội dung chính tại Quy hoạch Cảng hàng không Lai Châu được phê duyệt theo Quyết định số 1375/QĐ-BGTVT ngày 24/5/2010 đã không còn phù hợp với quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc mới nhất, đặt ra yêu cầu phải nghiên cứu, cập nhật quy hoạch chi tiết của cảng.

Bên cạnh đó, mặc dù đã được quy hoạch từ năm 2010, đến nay Cảng hàng không Lai Châu vẫn chưa được đầu tư xây dựng, chủ yếu do khó khăn trong bố trí nguồn vốn và thu hút nhà đầu tư. Việc chậm triển khai phần nào ảnh hưởng đến khả năng kết nối của Lai Châu với các trung tâm kinh tế lớn cũng như cơ hội phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

TEDI cho biết, việc Cảng hàng không Lai Châu được định hướng là cảng hàng không nội địa cấp 4C, với công suất đến năm 2050 đạt 1,5 triệu hành khách/năm, cho thấy dư địa và tiềm năng khai thác của cảng trong dài hạn.

Bên cạnh nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, Lai Châu còn là địa bàn có vị trí quan trọng về quốc phòng, an ninh, khẩn nguy và cứu nạn.

Vì vậy, đơn vị tư vấn đánh giá việc hoàn thiện quy hoạch và từng bước triển khai đầu tư Cảng hàng không Lai Châu là cần thiết, nhằm tăng cường kết nối giao thông, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời phục vụ nhiệm vụ quốc phòng, an ninh và khẩn nguy, cứu trợ tại Lai Châu nói riêng và khu vực miền núi phía Bắc nói chung.

Sân bay lưỡng dụng

Theo đề xuất, Cảng hàng không Lai Châu được quy hoạch tại xã Tân Uyên và xã Mường Khoa, tỉnh Lai Châu, là cảng hàng không nội địa, sử dụng chung cho mục đích dân dụng và quân sự.

Trong thời kỳ 2021 - 2030, Cảng hàng không Lai Châu được quy hoạch đạt cấp 4C theo mã tiêu chuẩn của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO) và sân bay quân sự cấp II, công suất khoảng 0,3 triệu hành khách và 1.000 tấn hàng hóa/năm.

Sân bay có tối thiểu 3 vị trí đỗ tàu bay, có khả năng khai thác các loại tàu bay A320/A321, B737 và tương đương. Đến năm 2050, công suất dự kiến được nâng lên 1,5 triệu hành khách và 4.000 tấn hàng hóa/năm, với tối thiểu 6 vị trí đỗ tàu bay.

Một trong những hạng mục quan trọng nhất là đường cất hạ cánh. Theo phương án quy hoạch, giai đoạn đến năm 2030 sẽ xây dựng một đường cất hạ cánh dài 2.600 m, rộng 45 m, lề vật liệu mỗi bên rộng 7,5 m. Công trình này tiếp tục được sử dụng trong giai đoạn đến năm 2050.

Hệ thống đường lăn gồm một đoạn đường lăn song song dài khoảng 595 m và 2 đường lăn nối, bảo đảm khai thác tàu bay Code C. Sân đỗ tàu bay được xây dựng đáp ứng 3 vị trí đỗ trong giai đoạn đến năm 2030 và mở rộng lên 6 vị trí vào năm 2050, đồng thời dự trữ quỹ đất để tiếp tục mở rộng khi có nhu cầu.

Về các công trình bảo đảm hoạt động bay, Cảng hàng không Lai Châu sẽ được xây dựng đài kiểm soát không lưu, đài dẫn đường DVOR/DME, hệ thống đèn hiệu hàng không, thiết bị phục vụ tiếp cận hạ cánh và 3 trạm quan trắc khí tượng tự động.

Quy hoạch cũng định hướng nghiên cứu bố trí hệ thống tự động cảnh báo xâm nhập đường cất hạ cánh, radar thời tiết, hệ thống giám sát bề mặt đường cất hạ cánh, thiết bị phát hiện và xua đuổi chim, hệ thống cảnh báo gió đứt cùng các công trình bảo đảm hoạt động bay khác khi có nhu cầu.

Để kết nối sân bay với mạng lưới giao thông khu vực, một tuyến đường trục 4 làn xe sẽ được xây dựng nối từ Quốc lộ 32 vào Cảng hàng không Lai Châu. Các tuyến đường nội cảng kết nối tới từng khu chức năng được quy hoạch với quy mô khoảng 2 làn xe.

Đối với khu hàng không dân dụng, nhà ga hành khách được quy hoạch với công suất 0,3 triệu hành khách/năm đến năm 2030, sau đó mở rộng lên 1,5 triệu hành khách/năm vào năm 2050.

Khu nhà ga hàng hóa được bố trí về phía Nam nhà ga hành khách, đáp ứng công suất 1.000 tấn/năm đến năm 2030 và 4.000 tấn/năm vào năm 2050. Các hạng mục khác gồm khu sửa chữa, bảo dưỡng tàu bay; khu cung cấp nhiên liệu hàng không; khu chế biến suất ăn; nhà điều hành cảng; trụ sở Cảng vụ hàng không; trung tâm y tế, kiểm dịch và các khu dịch vụ thương mại.

Cảng hàng không Lai Châu được quy hoạch đạt cấp khẩn nguy, cứu hỏa sân bay cấp 7 theo quy định của ICAO, cùng hệ thống hàng rào, cổng kiểm soát, bốt gác và đường tiếp cận phục vụ công tác khẩn nguy, cứu nạn.

Đáng chú ý, tổng nhu cầu sử dụng đất của Cảng hàng không Lai Châu khoảng 171,70 ha, gồm 18,29 ha đất do hàng không dân dụng quản lý; 11,37 ha đất do quân sự quản lý và 142,04 ha đất dùng chung do dân dụng quản lý.

Về nhu cầu vốn, theo tính toán sơ bộ của đơn vị tư vấn, tổng vốn đầu tư Cảng hàng không Lai Châu đến năm 2030 khoảng 8.237 tỷ đồng.

Trong đó, chi phí xây lắp chiếm tỷ trọng lớn nhất với khoảng 5.644 tỷ đồng; chi phí thiết bị khai thác cảng hàng không khoảng 153 tỷ đồng; chi phí điều hành, quản lý bay khoảng 172 tỷ đồng; chi phí tư vấn và các chi phí khác khoảng 895 tỷ đồng; chi phí dự phòng khoảng 1.373 tỷ đồng.

Đến năm 2050, Cảng hàng không Lai Châu dự kiến cần đầu tư bổ sung khoảng 396 tỷ đồng, chủ yếu để mở rộng các hạng mục đáp ứng nhu cầu khai thác tăng lên. Trong đó, chi phí xây lắp khoảng 226 tỷ đồng, thiết bị khai thác cảng hàng không 61 tỷ đồng, chi phí tư vấn và các chi phí khác 43 tỷ đồng, dự phòng 66 tỷ đồng.

Như vậy, tổng nhu cầu vốn theo hai giai đoạn khoảng 8.633 tỷ đồng, trong đó phần lớn nguồn lực được tập trung trong giai đoạn đến năm 2030 để hình thành cơ bản Cảng hàng không Lai Châu.