Đề xuất xây dựng Sở Giao dịch hàng hóa Đà Nẵng vì thế được kỳ vọng mở thêm một tầng năng lực mới cho doanh nghiệp Việt.

Vừa qua, Cơ quan Điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại thành phố Đà Nẵng tổ chức buổi trao đổi về định hướng phát triển mô hình Sở Giao dịch hàng hóa Đà Nẵng (DNEX), dưới sự điều hành của ông Đặng Đình Đức, Phó Chủ tịch Thường trực VIFC Đà Nẵng.

Ông Đặng Đình Đức, Phó Chủ tịch Thường trực VIFC Đà Nẵng phát biểu tại sự kiện.

Theo định hướng, DNEX sẽ hướng tới xây dựng một thị trường giao dịch hàng hóa hiện đại, ứng dụng công nghệ số và từng bước đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về quản trị, thanh toán và bù trừ.

Điểm đáng chú ý là mô hình không dừng ở chức năng mua bán hàng hóa, mà hướng tới kết nối người sản xuất, hợp tác xã và doanh nghiệp xuất khẩu với ngân hàng, tổ chức tài chính, logistics, đơn vị kiểm định chất lượng và các đối tác quốc tế.

Nếu được vận hành hiệu quả, đây có thể trở thành một hạ tầng kinh doanh mới, nơi doanh nghiệp không chỉ tìm đầu ra mà còn có thêm công cụ quản trị giá, phòng ngừa rủi ro và tổ chức chuỗi cung ứng tốt hơn.

Đại diện đơn vị đề xuất DNEX cho rằng, cơ chế giao dịch tập trung có thể góp phần hình thành giá minh bạch hơn theo quan hệ cung, cầu. Doanh nghiệp có thêm công cụ phòng ngừa biến động giá, nhà đầu tư có thêm kênh đầu tư, trong khi người sản xuất có cơ hội tiếp cận trực tiếp hơn với người mua.

“Việt Nam không chỉ là một quốc gia sản xuất nông sản, nguyên liệu và hàng hóa có chất lượng cao, mà còn phải trở thành một quốc gia có quyền quyết định giá trị của chính những sản phẩm do người Việt Nam tạo ra”, đại diện đơn vị đề xuất DNEX chia sẻ.

Đây cũng là ý nghĩa lớn nhất của mô hình nếu nhìn từ sức mạnh doanh nghiệp. Theo đó, trong một chuỗi giá trị hiện đại, năng lực cạnh tranh không chỉ nằm ở sản lượng hay giá thành, mà còn ở khả năng kiểm soát giá, dòng vốn, tiêu chuẩn chất lượng, logistics và dữ liệu thị trường. Một sở giao dịch hàng hóa tập trung có thể giúp doanh nghiệp chuyển từ vị thế chủ yếu “bán hàng” sang chủ động hơn trong quá trình hình thành giá và quản trị thị trường.

Với lộ trình dự kiến, DNEX sẽ từng bước đưa các mặt hàng có thế mạnh của Việt Nam lên giao dịch tập trung, trước mắt có thể là cà phê, hồ tiêu và viên gỗ nén, sau đó mở rộng sang cao su, gạo, sâm Ngọc Linh, yến sào và các sản phẩm chiến lược khác.

Việc chuẩn hóa hàng hóa, giao dịch, kiểm định, thanh toán và giao nhận có thể tạo thêm động lực để doanh nghiệp đầu tư sâu hơn vào chất lượng, thương hiệu và chuỗi cung ứng, qua đó nâng phần giá trị giữ lại trong nước.

DNEX cũng được đặt trong mối liên hệ với quá trình xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Đà Nẵng. Nếu trung tâm tài chính tạo nền tảng về vốn và dịch vụ đầu tư, thì sở giao dịch hàng hóa có thể bổ sung dòng giao dịch gắn với hàng hóa thực, doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu.

Về dài hạn, mô hình hướng tới mục tiêu góp phần đưa Đà Nẵng trở thành một trung tâm giao dịch hàng hóa của khu vực châu Á - Thái Bình Dương, kết nối các vùng sản xuất trong nước với mạng lưới tài chính, thương mại và logistics quốc tế.

Sự kiện cũng ghi nhận nhiều biên bản ghi nhớ hợp tác giữa đơn vị đề xuất mô hình DNEX với các ngân hàng, doanh nghiệp logistics, công nghệ và nhà sản xuất nông sản.

Điều này cho thấy sức hút của mô hình không nằm ở một sàn giao dịch đơn lẻ, mà ở khả năng hình thành một hệ sinh thái kinh doanh có sự tham gia của vốn, hàng hóa, công nghệ và dịch vụ hỗ trợ.

Nếu DNEX được xây dựng đúng hướng, giá trị lớn nhất sẽ không nằm ở số lượng giao dịch, mà ở khả năng giúp doanh nghiệp Việt nâng năng lực cạnh tranh, quản trị tốt rủi ro và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

Khi đó, câu chuyện không còn chỉ là Việt Nam sản xuất được bao nhiêu hàng hóa, mà là doanh nghiệp Việt có thể giữ lại bao nhiêu giá trị và có tiếng nói đến đâu trong quá trình định giá những sản phẩm do chính mình tạo ra.