Thủ tướng Lê Minh Hưng tại phiên thảo luận tổ sáng 19/8 của Quốc hội.

Quan điểm của Chính phủ không phải tích hợp cơ học, không thể làm thay đổi hay thu hẹp mục tiêu Quốc hội đã thông qua mà phải đảm bảo xuyên suốt các mục tiêu nhưng cơ cấu lại các nhiệm vụ để tránh trùng lặp, lãng phí, đi đúng vào chỗ cần và có cơ chế thực hiện hiệu quả hơn.

Nội dung trên được Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh tại phiên thảo luận tổ sáng 19/8 của Quốc hội, về việc tích hợp 4 chương trình mục tiêu quốc gia, gồm chương trình về phát triển văn hóa; giáo dục và đào tạo; xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo, phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển.

Quá trình họp Ban Chỉ đạo của Chính phủ và nghiên cứu thực tiễn các chương trình trước đây (Giảm nghèo bền vững; Nông thôn mới; Phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi), Thủ tướng nhận định việc tích hợp cơ học vẫn chưa đảm bảo tính tổng thể, đồng bộ và toàn diện.

Vì vậy, nếu bổ sung thêm 3 chương trình mục tiêu mới, cơ chế thực hiện có khả năng không bảo đảm hiệu quả và yêu cầu đặt ra.

Đó là lý do Chính phủ mạnh dạn đề xuất lồng ghép, tích hợp nhằm tái cấu trúc các chương trình nhằm tránh tình trạng phân mảnh, lãng phí.

Theo người đứng đầu Chính phủ, tổng nguồn lực thực hiện các chương trình khoảng trên 800.000 tỷ đồng, trong đó chi thường xuyên chiếm trên 40%. Nhưng thực tế, nhiều nội dung đã nằm trong nhiệm vụ chi thường xuyên hằng năm của các bộ, ngành, địa phương. Và những nhiệm vụ thuộc chức năng nhiệm vụ thường xuyên của các bộ ngành thì không cần bố trí thêm ngân sách của chương trình mục tiêu quốc gia, mà vốn chỉ cần chi cho các nhiệm vụ phát sinh.

Khi tính toán sơ bộ, Thủ tướng cho biết Chính phủ đề xuất điều chỉnh cơ cấu chi theo hướng tăng mạnh chi đầu tư phát triển lên 75% và giảm chi thường xuyên xuống còn 25%, thậm chí có thể giảm chi thường xuyên để tăng chi đầu tư.

Việc tích hợp, lồng ghép các chương trình thành một phải đảm bảo mục tiêu Quốc hội đề ra, nhưng không có nghĩa tất cả tỉnh, thành đều thực hiện tất cả nhóm nhiệm vụ, mà tùy theo điều kiện thực tiễn, Thủ tướng nói.

Người đứng đầu Chính phủ cũng nhấn mạnh tinh thần phân cấp mạnh, trên cơ sở khung mục tiêu chương trình, tiêu chí đặt ra thì các địa phương sẽ chủ động quyết định việc phân bổ đầu tư vào lĩnh vực nào mình có nhu cầu. “Đây là trách nhiệm của HĐND các cấp. Các bộ ngành có trách nhiệm kiểm tra, giám sát, hậu kiểm”, Thủ tướng nhấn mạnh trách nhiệm của các địa phương rất lớn trong bố trí đúng nguồn lực thực hiện.

Người đứng đầu Chính phủ cũng chia sẻ với các vị đại biểu là Chính phủ đã làm việc rất kỹ với các bộ để tái cấu trúc nhằm tránh chồng chéo, trùng lắp, đi đúng vào mục tiêu và yêu cầu của các tỉnh đang cần, đặc biệt là các tỉnh khó khăn hay vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng biên giới.

“Quan điểm của Chính phủ là đây không phải tích hợp cơ học, không thể làm thay đổi hay thu hẹp mục tiêu Quốc hội đã thông qua mà phải đảm bảo xuyên suốt các mục tiêu nhưng cơ cấu lại các nhiệm vụ để tránh trùng lặp, lãng phí, đi đúng vào chỗ cần và có cơ chế thực hiện hiệu quả hơn”, Thủ tướng cho hay.

Định hướng quan trọng khác cũng được Thủ tướng nhấn mạnh là giảm đầu mối, giảm thủ tục và giảm tối đa các văn bản hướng dẫn.

Thủ tướng dẫn chứng riêng chương trình của Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang làm (3 chương trình mục tiêu quốc gia) đã có tới 54 văn bản hướng dẫn. “Thế thì không cách gì cấp, xã phường có thể thực hiện được”, Thủ tướng nói.

Theo ông, nếu Quốc hội cho phép ban hành một chương trình tích hợp lớn, Chính phủ cũng sẽ ban hành nghị quyết để triển khai thực hiện hoặc nghị định hướng dẫn quy trình, thủ tục thống nhất.

Thủ tướng nêu định hướng về một nghị quyết hướng dẫn tích hợp tất cả quy định, lồng ghép vào đó là ứng dụng khoa học công nghệ, hướng dẫn cụ thể, ví dụ cho về y tế thì cần những bước nào.

Điều này, theo Thủ tướng, giúp cán bộ xã phường tra cứu nhanh chóng, thực hiện thủ tục nhanh gọn.

Về cơ chế thực hiện, Chính phủ dự kiến thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương và sẽ tổ chức hội nghị toàn quốc để quán triệt triển khai ngay sau khi Quốc hội thông qua nội dung này.

Thủ tướng cũng nhấn mạnh Chính phủ sẽ xem xét, nghiên cứu thành lập cơ quan điều phối Trung ương, đặt tại Bộ Nông nghiệp và Môi trường và có cán bộ biệt phái từ các bộ liên quan vì chương trình bao gồm đủ các lĩnh vực như y tế, văn hóa, giáo dục, dân tộc, tôn giáo…

Bộ Tài chính vẫn chịu trách nhiệm chủ trì phối hợp tham mưu phân bổ nguồn lực.

Theo Thủ tướng, cách làm như vậy sẽ tập trung đầu mối, tinh gọn, đơn giản, nhất là về các văn bản hướng dẫn nhằm giảm tải cho các địa phương. Ngay cả các cơ quan soạn thảo văn bản chưa chắc đã nhớ hết chứ đừng nói là người tổ chức thực hiện, Thủ tướng nói.

Đề cập việc tích hợp hai Luật Ngân sách Nhà nước và Đầu tư công – nội dung được thảo luận đồng thời- Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh sự cần thiết phải hợp nhất hai luật để giải quyết triệt để sự giao thoa, chồng lấn và đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Tiếp thu ý kiến các đại biểu Quốc hội, Thủ tướng cho hay cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục rà soát để kế thừa, sửa đổi, bổ sung đồng bộ quyền hạn, trách nhiệm của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ ngành, HĐND và UBND các cấp để rõ thẩm quyền.

Đặc biệt trong việc giao cho Chính phủ quy định chi tiết một số nội dung, Thủ tướng cho rằng quy định như vậy nhằm đảm bảo tính chủ động, linh hoạt trong điều hành. Thực hiện việc cắt giảm thủ tục nhưng vẫn phải kiểm tra, giám sát chặt chẽ, đảm bảo hiệu quả. Tinh thần là tất cả các khoản chi ngân sách phải được đánh giá hiệu quả tổng thể về đầu ra chứ không chỉ là hiệu quả kinh tế, Thủ tướng nhấn mạnh.