EU gia hạn biện pháp tự vệ thép đến tháng 6/2026, xuất khẩu thép Việt sang EU chịu ảnh hưởng của việc gia hạn quy định này.

Thương vụ Việt Nam tại các nước châu Âu cho biết, Ủy ban châu Âu vừa thông báo quy định về việc gia hạn biện pháp tự vệ đối với mặt hàng thép thêm hai năm, đến tháng 6 năm 2026.

Việt Nam là một trong số các nước xuất khẩu thép sang EU chịu ảnh hưởng của việc gia hạn quy định này.

Quy định này được đưa ra sau cuộc điều tra do 14 quốc gia thành viên EU yêu cầu, cho thấy biện pháp tự vệ tiếp tục cần thiết để ngăn ngừa hoặc khắc phục thiệt hại nghiêm trọng cho ngành thép của EU. Ngoài ra, nó cho thấy ngành công nghiệp EU đang điều chỉnh để đáp ứng mức nhập khẩu cao hơn. 

Quy định được đưa ra sau cuộc điều tra do 14 nước thành viên yêu cầu. Kết quả cho thấy biện pháp này cần thiết để ngăn chặn hoặc khắc phục thiệt hại nghiêm trọng của ngành thép tại châu Âu.

Việc kéo dài và điều chỉnh quy định được chứng minh qua sự kết hợp của các yếu tố gây áp lực nhập khẩu đáng kể trên thị trường Liên minh châu Âu.

Đó là mức dư thừa thép toàn cầu cao và sự gia tăng xuất khẩu từ Trung Quốc sang các nước thứ ba, đặc biệt là ở châu Á, dẫn đến xuất khẩu tăng từ các nước thứ ba đó sang EU.

Điều tra của EU cho biết “Việt Nam, Indonesia và Malaysia đã đạt được tốc độ tăng trưởng công suất từ ​​35% đến 95%, trong khi nhu cầu thép giảm hoặc tăng nhẹ và một số nền kinh tế khác ở Trung Đông, Nam Á và Bắc Phi cũng đang chứng kiến ​​mức tăng trưởng mất cân đối (ví dụ: Iran, Pakistan và Algeria)”

Số lượng các biện pháp phòng vệ thương mại và các biện pháp hạn chế thương mại khác do các nước thứ ba khác áp đặt ngày càng tăng gây chuyển hướng xuất trực tiếp hoặc gián tiếp vào EU như Mục 232 của Hoa Kỳ đối với một số sản phẩm thép và biện pháp khác một số nước áp dụng .

Chẳng hạn, tháng 8/2023, Mexico đã tăng thuế nhập khẩu từ 15% lên 25% đối với một số sản phẩm thép. Tháng 2/2024 Brazil tăng thuế nhập khẩu đối với một số sản phẩm thép. Tháng 4/2024, Türkiye hạn chế xuất khẩu một số sản phẩm thép sang Israel.

Nhu cầu ở EU giảm đáng kể. Chủ tịch Ủy ban Thép OECD tháng 3/2024 dự báo, năm 2024 và 2025 tăng trưởng nhu cầu thép toàn cầu sẽ tiếp tục rất chậm chạp, sự bất ổn kinh tế đang diễn ra sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến tăng trưởng thị trường thép trong các quý sắp tới năm 2024

Như vậy, các điều chỉnh kỹ thuật sẽ có hiệu lực vào ngày 1/7//2024. Biện pháp này sẽ hết hạn vào ngày 30/ 6/2026, tám năm sau khi được áp dụng lần đầu tiên, đây là thời gian áp dụng biện pháp tự vệ tối đa được phép theo quy định của EU và Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Ủy ban vẫn có thể xem xét việc thực hiện biện pháp này trước ngày 30/6//2026 nếu thấy cần điều chỉnh thêm. 

Kim ngạch xuất khẩu thép của nước ta trong 2023 đạt 11,1 triệu tấn, trị giá 8,35 tỷ USD, tăng 32,6% về lượng và 4,5% về trị giá so với năm 2022. Năm 2023, giá thép xuất khẩu không biến động quá nhiều so với năm 2022, với biên độ giao động thấp. 

Cụ thể, giá thép xuất khẩu trung bình của Việt Nam ở mức khoảng 700 USD/tấn.

Các thị trường xuất khẩu chính của sắt thép Việt Nam đứng đầu là thị trường ASEAN đạt 3,5 triệu tấn, trị giá 2,4 tỷ USD, giảm 1,1% về lượng và giảm 17,1% về trị giá so với năm trước (xuất khẩu thép sang khu vực ASEAN chiếm tỷ trọng 28,62% xuất khẩu toàn ngành).

Thị trường EU đứng thứ hai, đạt 2,55 triệu tấn, trị giá 1,89 tỷ USD, tăng 86,2% về lượng và 29,0% về giá trị. Thị trường Hoa Kỳ đạt 1,08 triệu tấn, trị giá 851,9 triệu USD, tăng 58,8% về lượng và 1,2% về trị giá so với năm trước.