Ông Jerome Powell, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Ảnh: AFP

Do dự nhiều yếu tố

Tham dự cuộc họp chính sách tháng 6, các quan chức Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã quyết định không tăng lãi suất vì lo ngại về tăng trưởng kinh tế, mặc dù hầu hết trong số họ nhận thấy rằng các đợt tăng lãi suất sắp tới là điều có thể xảy ra.

Theo biên bản cuộc họp được công bố ngày 5/7 (giờ Mỹ), sau khi xem xét tác động chậm trễ của chính sách tiền tệ và các mối quan ngại khác, các quan chức Fed nhận thấy có thể bỏ qua đợt tăng lãi suất trong tháng 6 sau 10 đợt tăng liên tiếp kể từ đầu năm 2022.

Họ nhận thấy việc giữ nguyên biên độ lãi suất tại cuộc họp tháng 6 sẽ giúp họ có thêm thời gian để đánh giá tình hình kinh tế khi xem xét các mục tiêu về tối đa việc làm và ổn định giá cả của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) - cơ quan ấn định chính sách tiền tệ của Fed.

Các thành viên của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang bày tỏ sự do dự về vô số yếu tố. Họ cho rằng việc tạm dừng tăng lãi suất một thời gian ngắn sẽ giúp Ủy ban có thời gian đánh giá tác động của những đợt tăng trước đó (tổng cộng là 5 điểm phần trăm) và đây cũng là những đợt tăng lãi suất mạnh mẽ nhất kể từ đầu những năm 1980.

"Nền kinh tế Mỹ đang phải đối mặt với nhiều trở ngại từ các điều kiện tín dụng thắt chặt hơn, bao gồm lãi suất cao hơn, đối với các hộ gia đình và doanh nghiệp, điều này có thể ảnh hưởng đến hoạt động kinh tế, tuyển dụng và lạm phát, mặc dù mức độ của những tác động này vẫn chưa chắc chắn", biên bản cuộc họp của Fed nêu.

Quyết định nhất trí không tăng lãi suất được đưa ra trong bối cảnh cần thiết phải "xem xét sự thắt chặt tích lũy đáng kể trong lập trường của chính sách tiền tệ và độ trễ mà chính sách ảnh hưởng đến hoạt động kinh tế và lạm phát".

Thị trường chứng khoán Mỹ đã "đỏ sàn" sau khi biên bản cuộc họp tháng 6 của Fed được công bố. Cụ thể, chỉ số bình quân công nghiệp Dow Jones để mất 129,83 điểm, tương đương 0,38%, và kết thúc ngày giao dịch 5/7 với 34.288,64 điểm. Trong khi đó, chỉ số S&P 500 giảm 0,2% xuống 4.446,82 điểm, còn chỉ số thiên về công nghệ Nasdaq Composite rớt 0,18% xuống 13.791,65 điểm. Đáng nói, cả Dow Jones và S&P 500 đều kết thúc chuỗi ba ngày tăng điểm liên tiếp.

Bất đồng tại Fed

Tài liệu của Fed chỉ ra một số bất đồng giữa các thành viên. Theo các tài liệu dự báo được công bố sau cuộc họp diễn ra trong hai ngày 13-14/6, tất cả trừ hai trong số 18 thành viên dự họp cho rằng cần thêm ít nhất một đợt tăng lãi suất trong năm nay là điều phù hợp trong khi 12 thành viên khác dự đoán sẽ có thêm hai hoặc nhiều đợt tăng lãi suất nữa.

"Những thành viên ủng hộ việc tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản đã lưu ý rằng thị trường lao động vẫn thắt chặt, động lực trong hoạt động kinh tế mạnh hơn dự đoán trước đó và có rất ít dấu hiệu rõ ràng cho thấy lạm phát đang trên đường quay trở lại mục tiêu 2% của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang", biên bản cuộc họp nêu.

Ngay cả trong số những thành viên ủng hộ việc thắt chặt tiền tệ, có một nhận định chung rằng, tốc độ tăng lãi suất sẽ cần giảm bớt.

"Nhiều [quan chức Fed] cũng lưu ý rằng, sau khi nhanh chóng thắt chặt chính sách tiền tệ vào năm ngoái, Ủy ban Thị trường Mở Liên bang đã làm chậm tốc độ thắt chặt và việc điều chỉnh hơn nữa tốc độ củng cố chính sách là phù hợp để có thêm thời gian quan sát xu hướng tác động của việc thắt chặt chính sách và đánh giá tác động của chúng đối với chính sách", biên bản viết.

Kể từ cuộc họp chính sách tháng 6/2023, các quan chức Fed hầu hết đều mắc kẹt với quan điểm rằng họ không muốn nhượng bộ quá nhanh trong cuộc chiến chống lạm phát.

Trong bài phát biểu trước Quốc hội một tuần sau cuộc họp tháng 6, Chủ tịch Fed, ông Jerome Powell, nhận định cơ quan này còn "một chặng đường dài phía trước" để đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2%.

Chủ tịch Fed cũng nhấn mạnh đến sự thống nhất giữa 18 thành viên của Ủy ban Thị trường mở Liên bang, đồng thời cho biết tất cả họ đều thấy trước rằng lãi suất sẽ duy trì ít nhất như mức hiện nay cho đến cuối năm, ngoại trừ hai thành viên cho rằng cần tăng lãi suất cao hơn.

Trên thực tế, dữ liệu phần lớn đứng về phía Fed, mặc dù lạm phát vẫn cao hơn nhiều so với mục tiêu 2%.

Theo số liệu công bố mới nhất, tháng 5/2023 ghi nhận chỉ số chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE), thước đo lạm phát ưa thích của Fed, chỉ tăng 0,3% so với tháng 4 khi loại trừ biến động giá cả mặt hàng thực phẩm và năng lương. Thế nhưng, so với cùng kỳ năm trước, chỉ số PCE tháng 5 đã tăng 4,6%.

Thị trường lao động Mỹ đã có một số dấu hiệu nới lỏng, mặc dù cơ hội việc làm vẫn dư thừa hơn nhiều so với số lao động có sẵn ở tỷ lệ gần như 2 trên 1. Các quan chức Fed luôn coi trọng việc giảm bớt mức chênh lệch này khi tìm cách kéo giảm nhu cầu - nguyên nhân đẩy lạm phát Mỹ tăng cao.