Một trong các giải pháp phi công trình của tỉnh Gia Lai là kiểm soát nghiêm ngặt các cửa xả lũ ra đầm Thị Nại, đặc biệt khu vực Khu đô thị Ecobay Thị Nại (dự án đang thi công san lấp mặt bằng - PV) bảo đảm không thu hẹp dòng chảy.

UBND tỉnh Gia Lai vừa phê duyệt các giải pháp tăng cường và lộ trình thực hiện hệ thống tiêu thoát lũ hạ du sông Hà Thanh khu vực Thành phố Quy Nhơn và huyện Tuy Phước (trước đây), giai đoạn 2026 – 2030.

Theo đó, mục tiêu nhằm nâng cao năng lực tiêu thoát lũ hạ du sông Hà Thanh khu vực TP. Quy Nhơn và huyện Tuy Phước (trước đây), ưu tiên cao nhất bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của người dân; chủ động phòng ngừa, kiểm soát rủi ro ngập lụt, hạn chế không để tái diễn tình trạng ngập lụt gây thiệt hại như đợt mưa lũ lịch sử tháng 11/2025.

Bên cạnh đó, kiểm soát cơ bản tình trạng ngập lụt hằng năm, hạn chế xáo trộn đời sống người dân, đặc biệt tại khu vực TP. Quy Nhơn trước đây; phấn đấu trường hợp mực nước lũ dưới mức báo động III, về cơ bản không tổ chức di dời toàn bộ khu vực, chỉ thực hiện di dời xen ghép, cục bộ tại chỗ đối với các hộ dân ở vị trí đặc biệt xung yếu, có nguy cơ mất an toàn.

Theo UBND tỉnh Gia Lai, tổng kinh phí để triển khai các giải pháp tăng cường tiêu thoát lũ hạ du sông Hà Thanh theo lộ trình đề xuất là khoảng 2.675,149 tỷ đồng.

Trong đó, năm 2026, tỉnh Gia Lai dự kiến khoảng 280,149 tỷ đồng, ưu tiên bố trí cho các nhiệm vụ cấp bách nhằm nhanh chóng khắc phục các điểm nghẽn dòng chảy, nâng cao năng lực tiêu thoát lũ trước mùa mưa lũ.

Lộ trình thực hiện trong giai đoạn này gồm tổ chức giải tỏa 75 hộ dân vi phạm hành lang bảo vệ đê sông Cát (xã Tuy Phước 47 hộ, phường Quy Nhơn Bắc 28 hộ).

Mục tiêu là kiên quyết xử lý nghiêm các vi phạm liên quan việc xây dựng công trình trái phép, lấn chiếm hành lang bảo vệ đê, lòng sông và bãi sông, làm thu hẹp dòng chảy, cản trở tiêu thoát lũ, theo đúng quy định của pháp luật (quan điểm là tuyệt đối không hợp thức hóa các vi phạm cũ và không để phát sinh vi phạm mới).

Cùng với đó thực hiện nạo vét, khơi thông các tuyến sông Trường Úc (1,32 tỷ đồng), sông Cát (hơn 21 tỷ đồng) và sông Cây Me (hơn 12 tỷ đồng), Hà Thanh (nhánh, 480 triệu đồng) nhằm kịp thời nâng cao năng lực tiêu thoát lũ. Ưu tiên là thực hiện nạo vét tuyến tiêu úng thoát lũ thượng - hạ lưu cầu Trường Úc từ nguồn dự phòng từ Dự án đập Cây Dừa (triển khai thi công cuối tháng 4/2026).

Tỉnh Gia Lai cũng triển khai xây dựng đê bờ tả sông nhánh Hà Thanh (hơn 244 tỷ đồng) để bảo vệ các khu dân cư trọng điểm, chủ động ứng phó mùa mưa lũ. Trong đó, công trình có vốn đầu tư lớn nhất là đê bờ tả sông nhánh Hà Thanh từ cầu sông cầu Vân Hà đến cầu Sông Ngang (hơn 118 tỷ đồng).

Giai đoạn 2027 - 2030, tỉnh Gia Lai dự kiến khoảng 2.395 tỷ đồng, tập trung đầu tư các hạng mục công trình theo quy hoạch đã được phê duyệt, từng bước hoàn chỉnh hệ thống tiêu thoát lũ hạ du sông Hà Thanh, bảo đảm an toàn lâu dài và phát triển bền vững khu vực.

Một số công trình thực hiện trong giai đoạn này như tiêu thoát lũ sông Cây Me và xây dựng cầu trên đường tràn Điện Biên Phủ vốn 900 tỷ đồng (đã đăng ký đầu tư từ nguồn vốn vay ODA của Ngân hàng Thế giới vào ngày 22/12/2025); trục tiêu lũ Huỳnh Mai vốn 650 tỷ đồng (nhằm phân lũ sông Kôn trực tiếp ra đầm Thị Nại, qua đó giảm áp lực lũ cho hệ thống sông Hà Thanh - Trường Úc) ; xây dựng tuyến đê trên sông Hà Thanh (chính và nhánh) vốn 510 tỷ đồng…