Chủ tịch tỉnh Gia Lai yêu cầu trong thời gian tới, việc phát triển ngành mía đường phải chú trọng đổi mới giống, ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, cơ giới hóa đồng bộ. Trong ảnh: Hoạt động chăm sóc mía bằng cơ giới tại vùng mía của Công ty cổ phần Đường Quảng Ngãi. Ảnh: QNS.

Liên quan đến định hướng phát triển vùng nguyên liệu mía theo hướng tập trung, quy mô lớn, sản xuất xanh, tuần hoàn và liên kết tiêu thụ bền vững, theo ông Phạm Anh Tuấn, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, tỉnh xác định Công ty cổ phần Nông nghiệp Agris Gia Lai và Công ty cổ phần Đường Quảng Ngãi (gắn với Nhà máy đường An Khê) là 2 doanh nghiệp nòng cốt của ngành mía đường trên địa bàn tỉnh.

Tuy nhiên, UBND tỉnh Gia Lai cũng yêu cầu 2 doanh nghiệp cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện theo hướng xác định rõ phạm vi vùng nguyên liệu, hạn chế chồng lấn, cạnh tranh không lành mạnh trong thu mua mía nguyên liệu giữa các nhà máy; cụ thể hóa lộ trình chế biến sâu, cơ chế hỗ trợ người trồng mía, giải pháp giảm phát thải, phát triển tín chỉ carbon và trách nhiệm của doanh nghiệp đối với địa phương; đồng thời đẩy mạnh đa dạng hóa sản phẩm, phát triển các sản phẩm giá trị gia tăng cao như ethanol, điện sinh khối, phân hữu cơ, phân vi sinh, biochar và các sản phẩm phù hợp khác.

Trên cơ sở này, UBND tỉnh Gia Lai tiếp tục tạo điều kiện để các doanh nghiệp duy trì hoạt động ổn định, đầu tư mở rộng quy mô, nâng cao năng lực sản xuất, chế biến trên cơ sở tuân thủ quy định của pháp luật, cạnh tranh lành mạnh, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa nhà nước, doanh nghiệp và người trồng mía, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế của tỉnh.

Đối với Công ty cổ phần Nông nghiệp Agris Gia Lai, Chủ tịch tỉnh Gia Lai yêu cầu tiếp tục duy trì, củng cố và phát triển vùng nguyên liệu theo hướng tập trung, ổn định; phát triển vùng nguyên liệu tập trung, diện tích lớn để áp dụng cơ giới hóa trong sản xuất giúp nâng cao năng suất, chất lượng, giảm giá thành sản xuất và nâng thu nhập của người trồng mía.

Đồng thời, doanh nghiệp khẩn trương hoàn thiện kế hoạch đầu tư chế biến sâu, trong đó ưu tiên triển khai sớm dự án sản xuất ethanol từ mật rỉ và các nguồn nguyên liệu phù hợp; đồng thời tiếp tục triển khai các sản phẩm biochar, phân hữu cơ - vi sinh, sản phẩm sinh học và các giải pháp khai thác tối đa phụ phẩm.

Trong khi đó, đối với Công ty cổ phần Đường Quảng Ngãi, doanh nghiệp được yêu cầu triển khai phương án tái cơ cấu mô hình tổ chức hoạt động đối với Nhà máy Đường An Khê và Nhà máy Ethanol An Khê theo hướng thành lập pháp nhân độc lập có trụ sở tại tỉnh Gia Lai để trực tiếp quản lý, triển khai các dự án trên địa bàn.

Đến tháng 3/2027, công ty phải tập trung triển khai các thủ tục và xây dựng xong nhà máy sản xuất phân hữu cơ/ phân vi sinh phục vụ trở lại vùng nguyên liệu; giảm sử dụng phân bón hóa học, cải tạo đất, giảm phát thải và nâng cao hiệu quả sản xuất.

UBND tỉnh Gia Lai sẽ xem xét, hỗ trợ, tạo điều kiện đối với các chương trình, dự án đầu tư mới, dự án mở rộng sản xuất của công ty trên địa bàn trên cơ sở phù hợp với quy hoạch, định hướng phát triển của tỉnh, hiệu quả kinh tế - xã hội, mức độ đóng góp của dự án đối với địa phương.

Theo đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai cho hay, tổng diện tích mía trên địa bàn tỉnh Gia Lai tăng đáng kể trong những năm qua, từ khoảng 30.100 ha năm 2020 lên 51.795 ha năm 2025; năng suất bình quân đạt 68,21 tấn/ha, sản lượng khoảng 3,53 triệu tấn. Theo kế hoạch trồng trọt, đến năm 2030, diện tích mía trên địa bàn tỉnh khoảng 44.000 ha, sản lượng 3,62 triệu tấn.

Diện tích mía tập trung chủ yếu tại các xã thuộc khu vực Kông Chro, Kbang, Đak Pơ, Ia Pa, Krông Pa, Phú Thiện, An Khê, hình thành các vùng nguyên liệu tập trung phục vụ các nhà máy chế biến đường.

Trên địa bàn tỉnh hiện có các doanh nghiệp, nhà máy đường thực hiện đầu tư, liên kết sản xuất, ký hợp đồng với người dân để xây dựng, phát triển vùng nguyên liệu và thu mua mía phục vụ chế biến. Trong đó, diện tích liên kết, thu mua tập trung chủ yếu tại Nhà máy Đường An Khê và Công ty cổ phần Nông nghiệp AgriS Gia Lai.

Trong thời gian tới, tỉnh tập trung chuyển đổi diện tích mía kém hiệu quả sang các cây trồng có hiệu quả kinh tế cao hơn; đồng thời đẩy mạnh thâm canh, nâng cao năng suất, chất lượng và hàm lượng đường của mía.

Một trong các giải pháp trọng tâm của ngành nông nghiệp sẽ hỗ trợ các nhà máy đường phát triển vùng nguyên liệu gắn với liên kết tiêu thụ bền vững và sản xuất theo hướng kinh tế tuần hoàn.

Đồng thời, ngành nông nghiệp khuyến khích các doanh nghiệp tận dụng phụ phẩm như bã mía, mật rỉ, bùn lọc để sản xuất năng lượng, phân bón và các sản phẩm có giá trị gia tăng, góp phần tiết kiệm tài nguyên, giảm chất thải và nâng cao giá trị chuỗi ngành mía đường.