Nhiều di sản văn hóa nổi bật hội tụ

Sau khi sáp nhập, tỉnh Khánh Hòa hiện có 3 di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh (nghệ thuật Bài chòi Trung Bộ Việt Nam, nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ, nghệ thuật làm gốm của người Chăm); 3 Di tích quốc gia đặc biệt (Tháp Pô Nagar, Tháp Po Klong Garai, Tháp Hòa Lai); 5 bảo vật quốc gia (Bộ sưu tập Đàn đá Khánh Sơn, Bia Hòa Lai, Phù điêu Vua Po Rome, Bia Phước Thiện, Tượng thờ Vua Po Klong Garai); 28 di tích quốc gia, 12 di sản văn hóa phi vật thể được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và 241 di tích cấp tỉnh.

Bên cạnh đó, Khánh Hòa còn có nhiều lễ hội văn hóa tiêu biểu như: Lễ hội Katê, Rija Nagar; Lễ hội Tháp Bà Pô Nagar; Lễ hội Cầu Ngư; Festival Biển Nha Trang; Lễ hội Nho và Vang; Lễ hội Trái cây Khánh Sơn, Ninh Sơn; Ngày hội văn hóa Raglai,… được tổ chức thường niên, tạo nên không gian văn hóa sống động, đậm đà bản sắc, góp phần quảng bá hình ảnh và văn hóa địa phương đến đông đảo du khách trong nước và quốc tế.

Đây là những di sản văn hóa tiêu biểu, có giá trị đặc sắc trên nhiều phương diện: kiến trúc nghệ thuật, lịch sử, văn hóa, khảo cổ, thiên nhiên… Chúng là kết tinh tinh hoa văn hóa - nghệ thuật của nhiều thế hệ người dân Khánh Hòa trong suốt chiều dài lịch sử xây dựng và phát triển tỉnh nhà, đồng thời phản ánh bàn tay tài hoa, khéo léo của con người cùng sự phong phú, đa dạng của cảnh quan non nước Khánh Hòa.

Với lợi thế về núi - rừng - biển - đảo nên thơ, trữ tình, hiện nay du lịch - dịch vụ được xác định là ngành kinh tế mũi nhọn, là một trong bốn trụ cột, động lực tăng trưởng kinh tế của tỉnh theo tinh thần Nghị quyết số 01-NQ/TU, ngày 14/7/2025 của Tỉnh ủy Khánh Hòa về mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số giai đoạn 2025-2030.

“Điểm sáng” về phát triển du lịch di sản văn hóa của khu vực và thế giới

Đại diện Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Khánh Hòa cho biết, để bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa gắn với phát triển du lịch, tỉnh Khánh Hòa đang tập trung triển khai nhiều nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.

Cụ thể, tỉnh tập trung nguồn lực cho công tác bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị văn hóa của các di tích lịch sử, công trình văn hóa; bảo tồn và phát triển các làng nghề truyền thống gắn với phát triển du lịch, hình thành những điểm đến hấp dẫn, thu hút du khách. Đồng thời, đầu tư tu bổ, nâng cấp các công trình xuống cấp nhưng vẫn giữ nguyên giá trị gốc, huy động cộng đồng tham gia bảo vệ, truyền dạy và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.

Tỉnh cũng đẩy mạnh đổi mới, cải tiến các sản phẩm lưu niệm gắn với di sản văn hóa, làng nghề; lập quy hoạch bảo tồn các di tích quốc gia đặc biệt như Tháp Pô Klong Garai, Tháp Hòa Lai, Tháp Bà Pô Nagar nhằm phát huy giá trị gắn với phát triển du lịch; đầu tư, nâng cấp hạ tầng các điểm đến di tích, danh thắng phục vụ khách du lịch hiệu quả hơn.

Cùng với đó, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch nghiên cứu, khai thác đưa di sản trở thành sản phẩm du lịch đặc sắc thông qua sân khấu hóa các sự kiện, tích truyện lịch sử, trò chơi dân gian, tạo nên trải nghiệm mới mẻ, hấp dẫn cho du khách. Đồng thời, xây dựng các tour du lịch chuyên đề như du lịch văn hóa Chăm, du lịch làng nghề, du lịch lễ hội, du lịch ẩm thực truyền thống…

Ứng dụng công nghệ hiện đại để nâng tầm trải nghiệm như thuyết minh tự động đa ngôn ngữ, trải nghiệm 3D - 360°, mã QR tại điểm di sản, thực tế ảo tái hiện không gian - nhân vật lịch sử, cùng ứng dụng đặt vé, hướng dẫn trực tuyến giúp du khách tiếp cận dễ dàng hơn.

Bên cạnh đó, tỉnh cũng tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ trong quản lý và kinh doanh du lịch, đào tạo nhân lực, nghiên cứu thị trường, xúc tiến - quảng bá du lịch, cũng như trong hoạt động bảo tồn di tích, thông qua việc xây dựng ngân hàng dữ liệu di sản văn hóa, số hóa công tác quản lý phục vụ phát triển du lịch bền vững.

Đặc biệt, Khánh Hòa xác định phát huy giá trị di sản văn hóa gắn với phát triển du lịch bền vững là mục tiêu trọng tâm.

“Để thực hiện được mục tiêu kép - vừa phát triển du lịch, vừa bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa - cần đáp ứng hài hòa yêu cầu về kinh tế, xã hội và môi trường; đảm bảo lợi ích của các chủ thể tham gia hoạt động du lịch, đồng thời không làm tổn hại đến khả năng đáp ứng nhu cầu du lịch trong tương lai. Việc khai thác di sản văn hóa để phát triển du lịch là xu hướng tất yếu của quá trình hội nhập kinh tế quốc tế. Khánh Hòa phấn đấu trở thành ‘điểm sáng’ về phát triển du lịch di sản văn hóa của khu vực và thế giới trong thời gian tới”, đại diện Sở nhấn mạnh.

Ngoài ra, tỉnh Khánh Hòa cũng sẽ đẩy mạnh liên kết với các địa phương trong khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, cũng như các vùng du lịch trọng điểm cả nước nhằm phối hợp khai thác tối đa tiềm năng, thế mạnh du lịch biển đảo, du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, du lịch nghỉ dưỡng - chăm sóc sức khỏe, du lịch di sản văn hóa, du lịch tâm linh, gắn với bảo vệ môi trường và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.