Thứ trưởng Bộ Nội vụ Trương Hải Long vừa ký văn bản gửi UBND các tỉnh, thành phố, hướng dẫn một số nội dung liên quan đến tổ chức, hoạt động của thôn và tổ dân phố. 

Theo văn bản này, Bộ Nội vụ đề nghị trước mắt giữ nguyên các thôn, tổ dân phố tại tất cả đơn vị hành chính cấp xã, cho đến khi Chính phủ ban hành quy định mới về việc sắp xếp. Hướng dẫn được ban hành dựa trên Kết luận 163, 186 và 210 của Bộ Chính trị và Ban Bí thư, trong đó yêu cầu việc đổi mới tổ chức ở cơ sở phải đi đôi với ổn định chính trị, tránh xáo trộn không cần thiết trong thời điểm trọng yếu.

Việc giữ nguyên quy mô thôn, tổ dân phố nhằm duy trì trạng thái vận hành bình thường của hệ thống chính trị cơ sở mà còn tạo điều kiện để các địa phương tập trung chuẩn bị cho công tác bầu cử năm 2026, nhất là bảo đảm nhân sự, cơ sở dữ liệu và đội ngũ tổ chức bầu cử không bị thay đổi đột ngột.

Song song với yêu cầu ổn định tổ chức, Bộ Nội vụ cũng đưa ra hướng dẫn cụ thể về nhiệm kỳ trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố.

Ảnh minh hoạ.

Tùy điều kiện thực tế, nhân sự và thời điểm kết thúc nhiệm kỳ của các chức danh này, UBND tỉnh, thành phố được yêu cầu chỉ đạo UBND xã, phường, đặc khu thực hiện việc kiện toàn theo quy định hiện hành. 

Trường hợp thời điểm kết thúc nhiệm kỳ rơi vào giai đoạn cao điểm chuẩn bị bầu cử hoặc có nguy cơ ảnh hưởng đến sự ổn định hoạt động của thôn, tổ dân phố, địa phương có thể xem xét kéo dài nhiệm kỳ hoặc cử trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố lâm thời.

Thời gian kéo dài hoặc thời gian thực hiện mô hình lâm thời sẽ duy trì cho đến khi Chính phủ có quy định chính thức về sắp xếp thôn, tổ dân phố theo các kết luận của Trung ương.

Cách làm này nhằm tránh khoảng trống trong tổ chức thực thi nhiệm vụ ở cơ sở, bảo đảm người dân luôn có đầu mối tiếp nhận thông tin và giải quyết công việc liên quan đến đời sống cộng đồng.

Trong Kết luận 210, Bộ Chính trị nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả. Một trong các nhiệm vụ trọng tâm là rà soát quy mô thôn, tổ dân phố và đội ngũ người hoạt động không chuyên trách, nhằm phù hợp với tình hình mới và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho cấp cơ sở.

Nội dung này cũng được đề cập trong Dự thảo Báo cáo chính trị của Trung ương khóa XIII trình Đại hội XIV, trong đó xác định việc sắp xếp thôn, tổ dân phố phải được triển khai đồng bộ với cải cách hành chính, nâng cao chất lượng đội ngũ cơ sở và tăng cường vai trò của cộng đồng trong quản trị địa phương.

Để chuẩn bị cho giai đoạn sắp xếp mới, Bộ Nội vụ đã đề nghị các địa phương khẩn trương tổng kết, đánh giá việc thực hiện các quy định hiện hành về tổ chức, hoạt động của thôn và tổ dân phố, cũng như chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách.

Kết quả tổng kết sẽ là căn cứ quan trọng để xây dựng quy định mới phù hợp hơn với thực tiễn, nhất là trong bối cảnh nhiều đô thị mở rộng, các khu dân cư thay đổi nhanh về quy mô dân số và nhu cầu quản lý.