Khẳng định vị thế trung tâm sản xuất của khu vực

Dù dòng đầu tư toàn cầu đang trong xu thế “lừng khừng” trước những biến động địa chính trị trên thế giới, song FDI vào Việt Nam vẫn tăng trưởng tích cực. Theo số liệu được Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính) công bố, 8 tháng đầu năm, tổng vốn FDI đăng ký đạt 40,63 tỷ USD, tăng 55,4% so với cùng kỳ; vốn FDI thực hiện đạt 17,25 tỷ USD, tăng 12% so với cùng kỳ.

“Nhờ nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định, môi trường chính trị - xã hội an toàn và mạng lưới hiệp định thương mại tự do (FTA) rộng, Việt Nam tiếp tục là một trong những điểm đến an toàn”, Cục Đầu tư nước ngoài nhận định và cho biết, điều này được thể hiện qua mức tăng trưởng vượt trội của vốn đăng ký mới và vốn thực hiện. Trong khi vốn đăng ký vượt ngưỡng 40 tỷ USD - mục tiêu thu hút FDI trong năm nay - thì vốn thực hiện đã ở mức cao nhất trong vòng 5 năm qua.

“Điều này cho thấy, bên cạnh những bất định từ bên ngoài, dòng vốn thực chất vào Việt Nam vẫn duy trì đà ổn định”, lãnh đạo Cục Đầu tư nước ngoài đánh giá.

LG Innotek sẽ đầu tư 1 tỷ USD xây dựng nhà máy bán dẫn tại Hải Phòng (ảnh minh họa)

Nhìn vào số liệu thống kê, có thể thấy, sau 8 tháng, dòng FDI vào Việt Nam tăng mạnh cả ở vốn đăng ký mới, vốn tăng thêm cũng như vốn đầu tư thông qua góp vốn, mua cổ phần. Nổi bật nhất trong số này tiếp tục là mức tăng bứt phá của vốn đăng ký mới (2.771 dự án, với tổng vốn đăng ký 21,71 tỷ USD, tăng 9,4% về số dự án và tăng tới 96,8% về vốn). Trong khi đó, vốn đầu tư thông qua góp vốn, mua cổ phần đạt 6,7 tỷ USD, tăng 50,1% so với cùng kỳ, còn vốn điều chỉnh đạt 12,2 tỷ USD, tăng 14,7%. Những con số này một lần nữa cho thấy niềm tin của nhà đầu tư đối với môi trường đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam được củng cố trong bối cảnh thương mại và địa chính trị toàn cầu còn nhiều bất định.

Nhưng điều quan trọng không chỉ là con số. Theo Cục Đầu tư nước ngoài, 8 tháng qua, công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục dẫn đầu về thu hút vốn FDI, với trên 21,08 tỷ USD, chiếm 51,8% tổng vốn đăng ký, tăng 37,8% so với cùng kỳ. Điều này tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm sản xuất của Việt Nam trong chuỗi cung ứng
khu vực.

Điện tử và bán dẫn thúc đẩy dòng vốn mới

Không chỉ là trung tâm sản xuất nói chung, trong báo cáo trình Chính phủ, Bộ Tài chính cho biết, thời gian qua, Việt Nam đã thu hút được nhiều dự án FDI quy mô lớn trong các lĩnh vực điện tử, bán dẫn, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI)... “Điều này thể hiện vai trò ngày càng quan trọng của Việt Nam trong chuỗi cung ứng bán dẫn, sản xuất công nghệ cao toàn cầu”, Bộ Tài chính nhận định.

Nhiều dự án được nhắc đến. Chẳng hạn, Dự án Trung tâm Dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI Data Center) tại TP.HCM, tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 2,1 tỷ USD, do liên doanh giữa Accelerated Infrastructure Capital (AIC) và Tổng công ty Phát triển đô thị Kinh Bắc (KBC) thực hiện. Hay dự án hợp tác giữa G42 của UAE và FPT, VinaCapital và Việt Thái để phát triển hệ thống trung tâm dữ liệu siêu quy mô tại TP.HCM, vốn đầu tư dự kiến khoảng 2 tỷ USD…

Việt Nam hướng tới xây dựng một hệ sinh thái nơi nhà đầu tư lựa chọn ở lại, cùng tạo nên môi trường hấp dẫn để cả nhà đầu tư quốc tế lẫn doanh nghiệp trong nước có thể cùng nhau phát triển thịnh vượng.

Trong báo cáo gần đây về tình hình thu hút FDI của Việt Nam, Savills cũng nhấn mạnh vai trò là trung tâm sản xuất công nghệ cao của Việt Nam khi thu hút được nhiều dự án điện tử, bán dẫn. Dù báo cáo của Savills tập trung vào khu vực phía Bắc, nhưng đó cũng có thể được coi là góc nhìn chung đối với điểm đến đầu tư Việt Nam.

Ông John Campbell, Giám đốc, Trưởng bộ phận Dịch vụ công nghiệp Savills Việt Nam cho hay, máy tính, điện tử và sản phẩm quang học đã nổi lên là nhóm ngành thu hút vốn FDI mạnh nhất. Con số được Savills nhắc tới là chỉ trong nửa đầu năm 2026, lĩnh vực này thu hút hơn 7,03 tỷ USD, tương đương gần 66% tổng vốn FDI sản xuất đăng ký mới trên cả nước. Và dù chỉ ghi nhận 65 dự án, tổng vốn đầu tư vào lĩnh vực điện tử tăng tới 614% so với cùng kỳ năm trước.

“Diễn biến này cho thấy sự hiện diện ngày càng rõ nét của các dự án quy mô lớn, đồng thời phản ánh xu hướng các tập đoàn đa quốc gia mở rộng hoạt động tại Việt Nam trong những phân khúc có giá trị gia tăng cao như bán dẫn, linh kiện điện tử, kỹ thuật chính xác và sản xuất công nghệ tiên tiến”, ông John Campbell nhận xét, đồng thời nhấn mạnh về vai trò ngày càng quan trọng của Việt Nam trong mạng lưới sản xuất điện tử và bán dẫn của khu vực.

Có 3 dự án quy mô lớn trong lĩnh vực này đã được cấp chứng nhận đăng ký đầu tư trong vòng 8 tháng qua, với tổng vốn đăng ký lên tới hơn 6,3 tỷ USD. Trong đó, dự án gần nhất được cấp chứng nhận đăng ký đầu tư là dự án bán dẫn 1 tỷ USD của LG Innotek.

“Sự mở rộng của các ngành này sẽ tiếp tục là một trong những động lực tăng trưởng chính của thị trường công nghiệp trong những năm tới”, ông John Campbell nói.

Giành chiến thắng trong cuộc đua thu hút FDI

Việt Nam đang có nhiều lợi thế trong thu hút FDI công nghệ cao. Nhưng thực tế, để giành chiến thắng trong cuộc đua thu hút FDI thế hệ mới, câu chuyện không đơn giản.

Trong báo cáo về tình hình thu hút FDI 8 tháng năm 2026, Cục Đầu tư nước ngoài nhắc đến một thực tế là sức ép cạnh tranh thu hút FDI với Việt Nam ngày càng gia tăng, đặc biệt trong các lĩnh vực bán dẫn, AI, trung tâm dữ liệu… Sức ép này càng lớn trong bối cảnh địa chính trị biến động phức tạp, chính sách thuế quan của Hoa Kỳ còn nhiều yếu tố bất định, khiến nhiều tập đoàn đa quốc gia phải thận trọng, chờ đợi trước khi đưa ra quyết định đầu tư.

Số liệu thống kê cho thấy, nửa đầu năm, vốn FDI vào Thái Lan đã tăng vọt lên 40,5 tỷ USD, tăng 80% so với cùng kỳ năm trước. Điều này có được phần lớn là nhờ làn sóng đầu tư hạ tầng số và trung tâm dữ liệu AI. Trong khi đó, Malaysia tiếp tục củng cố vị thế trung tâm dữ liệu và AI của khu vực tại Johor với hàng loạt cam kết đầu tư lớn từ các tập đoàn công nghệ toàn cầu.

Nhiều chính sách quan trọng đã được các quốc gia này đưa ra. Vì thế, cạnh tranh thu hút FDI thế hệ mới không đơn thuần là cuộc đua để giành thêm một dự án, mà là cuộc đua tạo dựng một hệ sinh thái đủ sức khiến những dự án lớn không chỉ đến Việt Nam, mà còn mở rộng đầu tư, nâng cấp công nghệ và kéo theo ngày càng nhiều giá trị gia tăng cho nền kinh tế. Đây cũng chính là những điều mà Việt Nam đặt ra trong Nghị quyết số 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.

Khi chia sẻ về câu chuyện thu hút FDI của Việt Nam, ông Richard Barnsley, Giám đốc Khối ngân hàng toàn cầu (HSBC Việt Nam) cho rằng, nếu “chương đầu” là câu chuyện thu hút những cánh chim bay về, thì chương tiếp theo là khuyến khích những đàn chim đó ở lại làm tổ.

“Mục tiêu giờ đây không còn đơn thuần là thu hút thêm những cánh chim mới, điều Việt Nam hướng tới là xây dựng một hệ sinh thái nơi nhà đầu tư lựa chọn ở lại, cùng tạo nên một cánh rừng tươi tốt để cả nhà đầu tư quốc tế lẫn doanh nghiệp trong nước có thể cùng nhau phát triển thịnh vượng”, ông Richard Barnsley nhấn mạnh.

Câu hỏi đặt ra là, Việt Nam liệu có thể làm được điều mình muốn và giành thắng lợi trong cuộc đua thu hút FDI thế hệ mới?

Báo cáo của Bộ Tài chính cho biết, trước sức ép này, Việt Nam đang có những điều chỉnh chính sách theo hướng cạnh tranh hơn. Luật Đầu tư 2025 đã đơn giản hóa thủ tục phê duyệt, đồng thời mở “luồng xanh” nhằm đẩy nhanh các dự án công nghệ chiến lược như bán dẫn, AI và dữ liệu.

“Đây là những nỗ lực cần thiết để Việt Nam duy trì vị thế điểm đến ưu tiên, bên cạnh yêu cầu tiếp tục cải thiện nhanh hơn về hạ tầng điện, logistics và nguồn nhân lực chất lượng cao”, lãnh đạo Bộ Tài chính bày tỏ.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng trong các cuộc tiếp xúc với lãnh đạo các tập đoàn lớn của Ấn Độ, nhân chuyến công du tới nước này để tham dự Hội nghị Thượng đỉnh BRICS lần thứ 18 cũng cho biết, Việt Nam đang chuẩn bị sửa đổi Luật Đầu tư theo hướng chuyển mạnh từ thu hút đầu tư theo chiều rộng sang thu hút đầu tư có chọn lọc, ưu tiên các dự án sử dụng công nghệ tiên tiến, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, tạo giá trị gia tăng, có khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu và đóng góp vào quá trình chuyển đổi xanh.

“Chính phủ Việt Nam luôn đồng hành, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp có năng lực, công nghệ và tầm nhìn dài hạn mở rộng hợp tác, đầu tư tại Việt Nam”, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định.

Cạnh tranh thu hút FDI là bài toán không dễ giải. Trong bối cảnh các nước đều đưa ra ưu đãi lớn, lợi thế để giành FDI chất lượng cao nằm ở chất lượng nguồn nhân lực, khả năng cung cấp điện năng ổn định, hạ tầng logistics, hệ sinh thái nhà cung ứng, năng lực R&D, tốc độ triển khai dự án và khả năng kết nối doanh nghiệp trong nước… Đây sẽ là những yếu tố quyết định Việt Nam có thể giữ sức hút, đồng thời nâng tầm chất lượng dòng vốn FDI trong cuộc đua thu hút đầu tư thế hệ mới.