Cạnh tranh bằng chất lượng hạ tầng công nghiệp

Lợi thế cảng biển nước sâu Lạch Huyện cùng mạng lưới giao thông kết nối đang tiếp tục tạo sức hút cho Hải Phòng. Đến hết tháng 10/2026, thành phố có gần 1.900 dự án FDI còn hiệu lực của các nhà đầu tư đến từ 42 quốc gia và vùng lãnh thổ, với tổng vốn đăng ký hơn 54 tỷ USD. Riêng các khu công nghiệp, khu kinh tế có 1.078 dự án, tổng vốn đăng ký khoảng 45,85 tỷ USD.

Tổ hợp Khu công nghiệp DEEP C tiên phong, kiên trì phát triển khu công nghiệp sinh thái, thu hút nhiều nhà đầu tư nước ngoài

Trong định hướng phát triển đến năm 2030, Hải Phòng phấn đấu đưa tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo đạt 47 - 48% GRDP và huy động khoảng 2,4 triệu tỷ đồng vốn đầu tư trong giai đoạn 2026 - 2030. Cùng với định hướng phát triển hệ thống khu công nghiệp và Khu thương mại tự do quy mô khoảng 6.292 ha, nhu cầu về nhà xưởng, kho bãi, logistics và dịch vụ phục vụ sản xuất được dự báo tiếp tục gia tăng.

Song, nguồn cung mặt bằng tăng cũng đặt các nhà phát triển hạ tầng trước sức ép cạnh tranh. Bên cạnh vị trí và chi phí thuê, nhà đầu tư ngày càng cân nhắc khả năng cung ứng điện ổn định, xử lý nước thải, hạ tầng số và các dịch vụ hỗ trợ vận hành. Với những ngành có yêu cầu kỹ thuật cao như điện tử, cơ khí chính xác hay bán dẫn, chất lượng hạ tầng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định lựa chọn địa điểm đầu tư.

Mặt bằng giá thuê cũng cho thấy sự phân hóa giữa các khu vực. Tại những khu công nghiệp như DEEP C, Nam Đình Vũ, giá thuê đất dài hạn được ghi nhận ở mức 135 -165 USD/m²/kỳ thuê; nhà xưởng tiêu chuẩn cao có giá khoảng 5 - 7 USD/m²/tháng. Trong khi đó, tại các khu vực mới phát triển như Tiên Lãng, Vĩnh Bảo, giá thuê đất dao động 85 - 110 USD/m²/kỳ thuê. Chênh lệch này đặt ra bài toán cân đối giữa chi phí mặt bằng, vị trí kết nối và chất lượng hạ tầng khi doanh nghiệp lựa chọn địa điểm đầu tư.

PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam nhìn nhận: Hải Phòng có vị thế đặc biệt trong nền kinh tế phía Bắc, vừa là trung tâm công nghiệp, cảng biển, vừa là cửa ngõ kết nối các hoạt động sản xuất trong vùng với thị trường quốc tế. Lợi thế ấy tạo nền tảng để Thành phố phát triển các khu công nghiệp gắn với logistics và chuỗi cung ứng.

Yêu cầu phát triển bền vững còn gắn với những tiêu chuẩn môi trường ngày càng chặt chẽ trên thị trường quốc tế, trong đó có cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của Liên minh châu Âu và các yêu cầu công bố thông tin về môi trường, xã hội, quản trị (ESG). Điều này thúc đẩy doanh nghiệp và chủ đầu tư hạ tầng tính toán sớm phương án sử dụng năng lượng, tiết kiệm tài nguyên và quản lý phát thải.

Bên cạnh hạ tầng kỹ thuật, nhà ở và dịch vụ cho người lao động cũng trở thành yếu tố cần được tính toán đồng bộ. Hải Phòng đặt mục tiêu hoàn thành khoảng 32.900 căn nhà ở xã hội giai đoạn 2026 - 2030; đến hết tháng 10/2026 đã hoàn thành 3.482 căn trong kế hoạch 7.135 căn của năm.

Ông Nguyễn Trung Ngọc, Tổng thư ký Hiệp hội Bất động sản Hải Phòng cho rằng, định hướng phát triển các “đô thị trong khu công nghiệp” với hệ thống nhà ở công nhân, trường học, bệnh viện đồng bộ sẽ là giải pháp cốt lõi để thu hút và giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao.

Áp lực vốn cho quá trình chuyển đổi xanh

Chuyển từ khu công nghiệp truyền thống sang mô hình có hạ tầng xanh đòi hỏi nguồn lực không nhỏ. Các hạng mục hạ tầng xanh như hệ thống điện mặt trời áp mái, trạm xử lý nước thải khép kín tuần hoàn, hệ thống tái sử dụng nước định hướng “không xả thải” (Zero Discharge), trung tâm dữ liệu thông minh (Data Center) và mạng lưới quản lý năng lượng tự động (EMS) đòi hỏi nguồn vốn đầu tư lớn, trong khi hiệu quả tài chính thường được ghi nhận trong thời gian dài.

Bà Trần Thị Tố Loan, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Sao Đỏ - chủ đầu tư Khu công nghiệp Nam Đình Vũ, cho biết nhiều hạng mục hạ tầng xanh cần vốn lớn nhưng chưa tạo doanh thu trực tiếp trong ngắn hạn. Việc tiếp cận tín dụng cũng gặp khó do ngân hàng cần có cơ sở đánh giá dòng tiền và hiệu quả của các khoản đầu tư này.

Khu công nghiệp Nam Đình Vũ.

Từ kinh nghiệm phát triển khu công nghiệp Nam Cầu Kiền, ông Phạm Hồng Điệp, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Shinec cho rằng, xây dựng hệ sinh thái tuần hoàn đòi hỏi đầu tư ngay từ giai đoạn đầu. Nếu thiếu nguồn vốn dài hạn và cơ chế tài chính phù hợp, doanh nghiệp khó duy trì lộ trình chuyển đổi, nhất là khi các tiêu chuẩn môi trường của đối tác ngày càng cao.

Thực tế đó đặt ra yêu cầu đa dạng hóa nguồn vốn cho hạ tầng công nghiệp, thay vì chỉ trông chờ vào vốn tự có và các khoản vay thương mại. Các giải pháp hỗ trợ đánh giá, chứng nhận khu công nghiệp sinh thái, phát triển hạ tầng kết nối ngoài hàng rào và huy động nguồn lực theo hình thức đối tác công - tư cần được nghiên cứu phù hợp với từng loại công trình và quy định hiện hành.

Về lâu dài, sức hấp dẫn của bất động sản công nghiệp Hải Phòng sẽ gắn chặt với hiệu quả sản xuất của doanh nghiệp thuê đất, khả năng kết nối chuỗi cung ứng và chất lượng dịch vụ hạ tầng. Khi yêu cầu về phát triển xanh ngày càng rõ nét, lợi thế cảng biển và quỹ đất chỉ thực sự phát huy giá trị nếu đi cùng nguồn vốn bền vững và năng lực đáp ứng nhu cầu của nhà đầu tư.