Bước chuyển quan trọng trong quản trị các thiết chế quốc gia

Chiều 22/6, UBND TP. Hà Nội tổ chức Lễ tiếp nhận và chuyển giao Vườn quốc gia Ba Vì từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường; Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam từ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về UBND TP. Hà Nội quản lý.

Tham dự buổi lễ có Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng gồm Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cùng đại diện lãnh đạo các bộ, ngành liên quan.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cùng các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại Lễ tiếp nhận.

Về phía TP. Hà Nội có Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hà Nội Trần Đức Thắng; Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Trọng Đông; Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng cùng lãnh đạo các sở, ngành, đơn vị liên quan.

Tại buổi lễ, Giám đốc Sở Nội vụ Hà Nội Nguyễn Minh Long đã công bố các quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc chuyển giao hai thiết chế đặc biệt quan trọng này.

Theo Quyết định số 1040/QĐ-TTg, Chính phủ chuyển thẩm quyền quản lý và chuyển giao nguyên trạng Vườn quốc gia Ba Vì từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường về UBND TP. Hà Nội quản lý. Bộ Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm bàn giao nguyên trạng tổ chức bộ máy, nhân sự, tài nguyên rừng, đất đai, tài sản, tài chính, tài liệu cùng các quyền và nghĩa vụ liên quan.

UBND TP. Hà Nội được giao tiếp nhận, quản lý Vườn quốc gia Ba Vì theo đúng quy định pháp luật; đồng thời chủ trì, phối hợp với UBND tỉnh Phú Thọ thống nhất quản lý toàn bộ diện tích, ranh giới Vườn quốc gia Ba Vì thuộc địa giới hành chính tỉnh Phú Thọ theo các quy định về đất đai, tài nguyên, tài sản, đầu tư và ngân sách nhà nước.

Các đơn vị thực hiện việc bàn giao, tiếp nhận Vườn quốc gia Ba Vì từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam từ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Đối với Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, Quyết định số 1093/QĐ-TTg quy định từ ngày 1/7/2026, UBND TP. Hà Nội trực tiếp quản lý đơn vị này. Trong giai đoạn chuyển giao, Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam tiếp tục sử dụng kinh phí và triển khai nhiệm vụ theo kế hoạch ngân sách nhà nước đã được phê duyệt.

Chính phủ yêu cầu UBND TP. Hà Nội phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tiếp nhận nguyên trạng, quản lý chặt chẽ, bảo đảm không để xảy ra thất thoát, lãng phí, tiêu cực; đồng thời ban hành quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của đơn vị. Thành phố cũng có trách nhiệm bố trí ngân sách để bảo đảm hoạt động của Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam được duy trì liên tục sau khi hoàn tất bàn giao.

Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà tặng hoa chúc mừng các đơn vị.

Tạo động lực mới cho chiến lược phát triển Thủ đô

Phát biểu tại buổi lễ, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định Vườn quốc gia Ba Vì và Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam đều là những thiết chế cấp quốc gia có ý nghĩa đặc biệt đối với sự phát triển bền vững của đất nước.

Theo Chủ tịch UBND TP. Hà Nội, Vườn quốc gia Ba Vì là một trong những khu rừng đặc dụng tiêu biểu của Việt Nam với giá trị nổi bật về đa dạng sinh học, bảo tồn nguồn gen, nghiên cứu khoa học, giáo dục môi trường và phát triển du lịch sinh thái. Đây là tài sản thiên nhiên quý giá của quốc gia, đồng thời giữ vai trò sinh thái đặc biệt quan trọng đối với Thủ đô Hà Nội và toàn vùng Đồng bằng sông Hồng.

Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng phát biểu tại Lễ tiếp nhận.

Trong khi đó, Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam là công trình mang ý nghĩa chính trị, văn hóa và xã hội sâu sắc; là nơi hội tụ, bảo tồn, giới thiệu và lan tỏa các giá trị văn hóa đặc sắc của cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam; góp phần bồi đắp lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và tăng cường giao lưu văn hóa giữa các vùng miền.

Nhấn mạnh ý nghĩa của sự kiện, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết: “Việc Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ quyết định bàn giao hai thiết chế đặc biệt quan trọng này về trực thuộc TP. Hà Nội thể hiện sự tin tưởng của Trung ương đối với Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô. Đây là niềm vinh dự lớn lao nhưng đồng thời cũng là trách nhiệm rất nặng nề đối với TP. Hà Nội”.

Theo Chủ tịch UBND TP. Hà Nội, sự kiện lần này không đơn thuần là thay đổi cơ quan quản lý mà còn mở ra một giai đoạn phát triển mới cho cả hai thiết chế trong tổng thể định hướng phát triển Thủ đô.

Trong Quy hoạch Tổng thể phát triển Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, Hà Nội được định hướng trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại, giàu bản sắc; là trung tâm lớn về văn hóa, giáo dục, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo của cả nước.

Trong cấu trúc phát triển đó, Vườn quốc gia Ba Vì được xác định là hạt nhân của hành lang xanh, vành đai sinh thái phía Tây Thủ đô; đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ môi trường, điều hòa khí hậu, bảo tồn đa dạng sinh học và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Còn Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam được kỳ vọng trở thành trung tâm văn hóa có ý nghĩa chiến lược, góp phần khẳng định Hà Nội là nơi hội tụ, kết tinh và lan tỏa các giá trị văn hóa Việt Nam.

Theo ông Vũ Đại Thắng, việc hai thiết chế trực thuộc thành phố sẽ tạo điều kiện thuận lợi để kết nối đồng bộ với hệ thống quy hoạch, hạ tầng, du lịch, văn hóa và phát triển kinh tế xã hội của Thủ đô; hình thành những không gian phát triển mới, làm sâu sắc hơn chiều dày văn hiến ngàn năm và nâng cao sức hấp dẫn của Hà Nội trong khu vực cũng như trên thế giới.

TP. Hà Nội cam kết đã chuẩn bị đầy đủ điều kiện để tiếp nhận, bảo đảm hoạt động thường xuyên, liên tục và ổn định của hai đơn vị ngay sau khi bàn giao.

Đối với Vườn quốc gia Ba Vì, thành phố sẽ tập trung bảo vệ hệ sinh thái rừng, đa dạng sinh học, cảnh quan thiên nhiên; thúc đẩy nghiên cứu khoa học, giáo dục môi trường; phát triển du lịch sinh thái và du lịch trải nghiệm theo hướng bền vững, xây dựng Ba Vì trở thành biểu tượng tiêu biểu của phát triển xanh và hài hòa với thiên nhiên.

Đối với Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, thành phố sẽ tiếp tục đầu tư nâng cao chất lượng hoạt động; tăng cường bảo tồn, trình diễn và quảng bá các giá trị văn hóa truyền thống; phát triển các sản phẩm văn hóa, du lịch đặc sắc để từng bước đưa nơi đây trở thành trung tâm giao lưu văn hóa quốc gia và quốc tế.

Chủ tịch UBND TP. Hà Nội cũng nhấn mạnh thành phố sẽ đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, nâng cao chất lượng quản trị, huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội và mở rộng hợp tác với các nhà khoa học, chuyên gia trong và ngoài nước nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng của hai thiết chế trên cơ sở hài hòa giữa bảo tồn và phát triển.

Gìn giữ những tài sản đặc biệt của quốc gia

Phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà cho rằng sự kiện chuyển giao lần này mang ý nghĩa lớn hơn việc thay đổi cơ quan chủ quản của hai đơn vị sự nghiệp công lập.

Theo Phó Thủ tướng, đây là sự tin tưởng của Chính phủ khi giao cho Hà Nội trách nhiệm quản trị hai tài sản đặc biệt của quốc gia, gồm một tài sản thiên nhiên đặc biệt và một tài sản văn hóa đặc biệt.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà phát biểu chỉ đạo tại Lễ tiếp nhận.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh: “Điều này thể hiện rõ tư duy mới trong quản trị quốc gia và phân cấp, phân quyền; phát huy tốt hơn vai trò, trách nhiệm và tính chủ động của chính quyền địa phương trong quản lý các nguồn lực phát triển có ý nghĩa chiến lược đối với quốc gia và Thủ đô”.

Trong bối cảnh Hà Nội đang bước vào giai đoạn phát triển mới với khát vọng trở thành thành phố kết nối toàn cầu, trung tâm sáng tạo, văn hóa và trí tuệ của khu vực và thế giới, Vườn quốc gia Ba Vì và Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam được nhìn nhận như những nguồn lực chiến lược có khả năng tạo nên giá trị khác biệt cho Thủ đô.

Phó Thủ tướng nhận định, hai thiết chế này sẽ góp phần khẳng định Hà Nội là trung tâm hội tụ, kết nối và lan tỏa hệ sinh thái đa dạng cùng các giá trị văn hóa của cộng đồng các dân tộc Việt Nam trong dòng chảy văn hiến Thăng Long - Hà Nội - Việt Nam.

“Việc tiếp nhận hai thiết chế này vừa là vinh dự, vừa là trách nhiệm lớn; đòi hỏi Hà Nội phải bảo tồn tốt hơn, quản trị hiệu quả hơn và phát huy mạnh mẽ hơn những giá trị được Đảng, Nhà nước tin tưởng giao cho”, bà Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh.

Phó Thủ tướng đồng thời ghi nhận những nỗ lực của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, người lao động của hai đơn vị trong suốt thời gian qua. Đồng chí cũng đánh giá cao sự phối hợp của UBND tỉnh Phú Thọ với UBND TP. Hà Nội và Ban Quản lý Vườn quốc gia Ba Vì trong việc gìn giữ sự toàn vẹn của hệ sinh thái được ví như “lá phổi xanh” của vùng Thủ đô.

Để quá trình chuyển giao đạt hiệu quả cao, Phó Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành tiếp tục đồng hành, hỗ trợ Hà Nội hoàn thiện cơ chế, chính sách quản trị chuyên nghiệp, hiệu quả và triển khai các nhiệm vụ chuyên ngành theo thẩm quyền.

Đối với TP. Hà Nội, Phó Thủ tướng yêu cầu tiếp nhận nguyên trạng hai đơn vị, bảo đảm hoạt động ổn định, liên tục; rà soát toàn diện đất đai, tài nguyên rừng, đa dạng sinh học của Vườn quốc gia Ba Vì cũng như tổ chức bộ máy của Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam.

Bên cạnh đó, Hà Nội cần khẩn trương xây dựng kế hoạch phát triển giai đoạn 2026 - 2030 và kế hoạch hằng năm, gắn việc khai thác, phát huy giá trị của các thiết chế với Quy hoạch Thủ đô và không gian phát triển phía Tây Hà Nội. Trong mọi chính sách phát triển, bảo tồn phải được xác định là nền tảng và yêu cầu xuyên suốt.

Phó Thủ tướng cũng đề nghị thành phố tích hợp đồng bộ hai không gian này vào quy hoạch phát triển Thủ đô theo tư duy “xanh, thông minh, bản sắc”; gắn với chiến lược phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, công nghiệp văn hóa, du lịch chất lượng cao và phát triển vùng Thủ đô.

Mục tiêu cuối cùng là hình thành không gian phát triển sinh thái, văn hóa và công nghệ cao phía Tây Hà Nội, tạo động lực mới cho tăng trưởng xanh, nâng cao chất lượng sống của người dân và xây dựng những lợi thế cạnh tranh đặc trưng cho Thủ đô trong khu vực và quốc tế.

Từ một quyết định chuyển giao về mặt hành chính, Hà Nội đang đứng trước cơ hội kiến tạo một cực phát triển mới dựa trên hai giá trị cốt lõi là thiên nhiên và văn hóa. Với Vườn quốc gia Ba Vì là “lá phổi xanh” của vùng Thủ đô và Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam là không gian hội tụ bản sắc dân tộc, việc tiếp nhận hai thiết chế này được kỳ vọng sẽ tạo thêm nền tảng để Hà Nội hiện thực hóa khát vọng trở thành đô thị xanh, thông minh, giàu bản sắc và có sức cạnh tranh ngày càng lớn trên trường quốc tế.