Tiền chạy khỏi các quỹ ETF, vàng vật chất có sức chống chịu đáng kinh ngạc

Báo cáo Xu hướng Nhu cầu Vàng (Gold Demand Trends) của WGC cho thấy, thị trường vàng thế giới đã chứng kiến đợt sụt giảm mạnh trong quý II - đợt giảm giá theo quý lớn nhất trong vòng một thập kỷ qua.

Giá vàng giảm mạnh khiến thị trường chịu áp lực bán tháo nghiêm trọng. Cuộc chiến ở Iran tạo ra một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu, kích hoạt lo ngại lạm phát và buộc các ngân hàng trung ương phải áp dụng lập trường chính sách tiền tệ diều hâu hơn, ảnh hưởng tiêu cực đến giá vàng. Cụ thể, kỳ vọng lãi suất Mỹ tăng đã đẩy lợi suất trái phiếu lên cao hơn, làm tăng chi phí cơ hội của việc nắm giữ một tài sản không tạo ra lãi suất như vàng. 

Nhu cầu đầu tư (không tính thị trường OTC) đã giảm mạnh xuống còn 262 tấn trong quý II/2026 khi các quỹ ETF vàng vật chất ghi nhận mức rút vốn ròng 45 tấn sau khi đã thu hút dòng vốn mạnh mẽ vào đầu năm. Lực bán tập trung nhiều vào tháng 6 khi các nhà đầu tư bán tháo do giá vàng giảm, lợi suất thực tăng, đồng USD mạnh lên và hị trường xuất hiện tâm lý kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ tăng lãi suất vào cuối năm. 

Thị trường Bắc Mỹ chiếm phần lớn lượng thoái vốn khỏi các quỹ ETF trong quý II. Dù vậy, tính lũy kế trong cả 6 tháng đầu năm, tổng lượng vàng nắm giữ của các quỹ ETF toàn cầu vẫn tăng 18 tấn nhờ dòng vốn mạnh mẽ từ Châu Á và nhu cầu khiêm tốn từ Châu Âu.

Ngược với vàng ETF, WGC cho biết mảng đầu tư vàng vật chất vẫn duy trì sức chống chịu đáng kinh ngạc. Nhu cầu vàng thỏi và đồng xu vàng toàn cầu đạt tổng cộng 307 tấn trong quý, gần như không đổi so với một năm trước bất chấp việc giảm đáng kể so với lực mua cực kỳ mạnh mẽ ở quý I.

Trung Quốc vẫn là thị trường đầu tư bán lẻ lớn nhất thế giới, với nhu cầu vàng thỏi và đồng xu đạt 107 tấn trong quý II và 314 tấn trong nửa đầu năm - mức hiệu suất nửa đầu năm mạnh nhất từng được ghi nhận. WGC cho biết các nhà đầu tư tiếp tục ưu ái vàng trong bối cảnh lợi suất trong nước thấp, thị trường bất động sản trì trệ và bất ổn địa chính trị kéo dài. Nhu cầu đầu tư của Ấn Độ cũng duy trì khả quan, tăng 9% so với cùng kỳ năm ngoái lên 50 tấn, nhờ lực mua bắt đáy trong đợt điều chỉnh giá.

Báo cáo cũng nhấn mạnh nhu cầu OTC tăng trưởng đặc biệt mạnh mẽ, đạt 327 tấn trong quý II, nâng tổng nhu cầu OTC nửa đầu năm lên 571 tấn. Các bằng chứng định tính cho thấy phần lớn lực mua này có nguồn gốc từ Châu Á.

WGC cho biết tổng nhu cầu vàng, bao gồm cả các giao dịch phi tập trung (OTC), không đổi so với cùng kỳ năm ngoái, đạt 1.269 tấn trong quý II. Nhu cầu trong nửa đầu năm đạt 2.522 tấn, tăng 2% so với cùng kỳ năm ngoái. 

Theo WGC, bất chấp áp lực bán, xu hướng tăng giá dài hạn của vàng vẫn giữ nguyên, với giá vàng trung bình đạt 4.056,59 USD/ounce trong quý II - giảm 8% so với quý I nhưng tăng tới 37% so với quý II năm ngoái.  WGC nhận định nhu cầu đầu tư sẽ tiếp tục là động lực chính của thị trường vàng trong nửa cuối năm, trong đó các nhà đầu tư Châu Á và lực mua OTC dự kiến sẽ đóng vai trò ngày càng quan trọng. 

Các ngân hàng trung ương trở lại mạnh mẽ

Trong khi cầu đầu tư vàng của các quý ETF giảm thì sức mua vàng của các ngân hàng trung ương bất ngờ vọt tăng mạnh trong quý II.

Theo WGC, các ngân hàng trung ương đã mua 289 tấn vàng trong quý II, gấp hơn 5 lần so với lượng mua vào trong quý I/2026. Quý II/2026 cũng đánh dấu quý II có lực mua mạnh nhất trong lịch sử dữ liệu. Trong quý, Ba Lan tiếp tục là quốc gia mua nhiều nhất (51 tấn). Ngân hàng Trung ương Trung Quốc tăng lượng dự trữ thêm 33 tấn - đợt mua theo quý lớn nhất của nước này kể từ cuối năm 2023.

WGC cho biết sức mua của ngân hàng trung ương phục hồi củng cố thêm cho lập luận cấu trúc dài hạn về việc các ngân hàng trung ương mua vàng, ngay cả khi tổng lượng mua của năm 2026 được dự báo sẽ kết thúc ở mức thấp hơn tốc độ kỷ lục của năm ngoái.

Khảo sát Dự trữ Vàng của Ngân hàng Trung ương mới nhất do WGC thực hiện, cho thấy 89% số người được hỏi kỳ vọng dự trữ vàng chính thức toàn cầu sẽ tăng trong năm tới, trong khi 45% nhà dự trữ cho biết có kế hoạch tự tăng lượng nắm giữ của chính họ trong vòng 12 tháng tới. 

Riêng nhu cầu trang sức toàn cầu trong quý II tiếp tục giảm 17% so với cùng kỳ năm ngoái xuống còn 278 tấn, đánh dấu quý có cầu yếu nhất kể từ đại dịch Covid 19, chủ yếu do giá vàng ở mức cao tiếp tục ảnh hưởng đến khả năng chi trả.  Nhu cầu vàng trang sức của Trung Quốc ghi nhận mức giảm 28%, trong khi nhu cầu trang sức của Ấn Độ giảm 15%.  

Tổng nguồn cung vàng thế giới quý II/2026 về cơ bản không đổi, duy trì ở mức 1.269 tấn. Sản lượng khai thác mỏ tăng 2% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt mức kỷ lục 966 tấn cho một quý II. Trong khi đó, nguồn cung vàng tái chế giảm 6% do giá vàng giảm so với quý trước làm giảm động lực bán nữ trang cũ của người tiêu dùng. WGC lưu ý rằng kỳ vọng về giá cao hơn cùng với việc không có tình trạng kiệt quệ tài chính diện rộng tiếp tục hạn chế nguồn cung tái chế bất chấp giá vàng thỏi vẫn duy trì ở mức cao.