Số lượng hồ sơ mà mỗi công chức tại TP.HCM phải xử lý vẫn thuộc nhóm cao nhất cả nước. Bình quân một công chức cấp xã phải đảm nhiệm từ 4 - 9 nhóm nhiệm vụ khác nhau. Ảnh: TT

UBND TP.HCM đang lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết của HĐND Thành phố quy định cơ chế xã hội hóa hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ hỗ trợ giải quyết thủ tục hành chính.

Đây là một trong những chính sách đặc thù được Bộ Chính trị cho phép tại Nghị quyết 09-NQ/TW về xây dựng và phát triển TP.HCM trong kỷ nguyên mới; đồng thời đang được đề xuất đưa vào dự thảo Luật Phát triển đô thị.

Hơn 50% công chức thường xuyên làm thêm giờ

Hiện TP.HCM đang áp dụng 2.170 thủ tục hành chính, gồm 1.755 thủ tục cấp tỉnh, 374 thủ tục cấp xã và 57 thủ tục thuộc thẩm quyền của các cơ quan khác.

Chỉ trong 5 tháng đầu năm 2026, các cơ quan hành chính trên địa bàn đã tiếp nhận và giải quyết hơn 1,78 triệu hồ sơ tập trung vào các lĩnh vực trọng điểm như đất đai, xây dựng, đầu tư, đăng ký kinh doanh và hộ tịch.

Để xử lý khối lượng công việc này, TP.HCM hiện có hơn 11.600 cán bộ, công chức, viên chức trực tiếp tham gia giải quyết thủ tục hành chính tại các sở, ngành và UBND các xã, phường, đặc khu.

Tuy nhiên, theo kết quả khảo sát của Thành phố, số lượng hồ sơ mà mỗi công chức phải xử lý vẫn thuộc nhóm cao nhất cả nước. Bình quân một công chức cấp xã phải đảm nhiệm từ 4 - 9 nhóm nhiệm vụ khác nhau, mỗi nhóm bao gồm nhiều công đoạn chuyên môn phức tạp.

Áp lực lớn khiến tình trạng quá tải tại các bộ phận một cửa diễn ra thường xuyên, đặc biệt vào các thời điểm cao điểm hoặc khi có sự thay đổi về chính sách pháp luật chuyên ngành. Điều này không chỉ kéo dài thời gian chờ đợi của người dân, doanh nghiệp mà còn ảnh hưởng đến chất lượng phục vụ của cơ quan hành chính.

Đáng chú ý, khảo sát cho thấy 56% công chức, viên chức trực tiếp giải quyết thủ tục hành chính phải làm việc ngoài giờ, với thời gian làm thêm bình quân từ 30-40 giờ mỗi người mỗi tháng, bao gồm làm việc buổi tối và cả cuối tuần.

Thậm chí, một số cơ quan có tỷ lệ công chức, viên chức làm thêm ngoài giờ hành chính đạt hơn 90% với thời gian làm thêm ngoài giờ hơn 100 giờ mỗi tháng.

Đề xuất doanh nghiệp tham gia các khâu hỗ trợ

Theo đánh giá của cơ quan soạn thảo, bộ máy hành chính của Thành phố đang gặp tình trạng quá tải đối với các khâu quy trình mang tính chất hỗ trợ, nghiệp vụ đơn thuần.

Trong đó, các công việc như hướng dẫn người dân, doanh nghiệp kê khai, hoàn thiện hồ sơ; tiếp nhận và phân loại hồ sơ ban đầu; đặc biệt là công tác số hóa, bóc tách dữ liệu từ hồ sơ giấy sang dữ liệu điện tử và kiểm tra tính hợp lệ của dữ liệu số hóa đang chiếm phần lớn thời gian tác nghiệp của công chức.

Nhằm giảm tải khối lượng công việc mang tính chất cơ học nêu trên, TP.HCM cần thiết lập cơ chế cho phép các tổ chức, doanh nghiệp hoặc tổ chức hành nghề chuyên nghiệp tham gia thực hiện các công đoạn này dưới sự kiểm soát chặt chẽ của các cơ quan nhà nước.

Với ưu điểm có nhân sự chuyên trách, hạ tầng công nghệ và quy trình phục vụ chuyên nghiệp, các tổ chức, doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước có khả năng thực hiện hiệu quả các khâu hỗ trợ nghiệp vụ.

Ngoài ra, nhu cầu xã hội hóa hiện nay đang tập trung cao độ ở các lĩnh vực có tần suất giao dịch lớn, hồ sơ mang tính chất phức tạp và có ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường đầu tư, kinh doanh như: đất đai, xây dựng, đầu tư, đăng ký kinh doanh và hộ tịch.

Theo đề xuất, việc xã hội hóa chỉ áp dụng đối với các hoạt động hỗ trợ trong quy trình giải quyết thủ tục hành chính, không làm thay đổi thẩm quyền và trách nhiệm của cơ quan nhà nước; không chuyển giao thẩm quyền quản lý nhà nước cho tổ chức, cá nhân ngoài nhà nước; không tăng biên chế của bộ máy hành chính.

Theo dự thảo nghị quyết, các hoạt động được phép xã hội hóa gồm hỗ trợ tiếp nhận hồ sơ; hướng dẫn kê khai và tạo lập hồ sơ điện tử; số hóa, nhập liệu và chuẩn hóa dữ liệu; rà soát, đối chiếu, xác minh thông tin; theo dõi tiến độ xử lý; hỗ trợ trả kết quả;

Hỗ trợ vận hành trung tâm phục vụ hành chính công, bộ phận một cửa; hỗ trợ thực hiện dịch vụ công trực tuyến, thanh toán điện tử, xác thực điện tử; hỗ trợ sử dụng nền tảng số, chữ ký số…

Theo cơ quan soạn thảo, việc áp dụng cơ chế xã hội hóa có thể giúp cho Thành phố tiết kiệm được hàng triệu giờ lao động thủ công mỗi năm, trực tiếp kéo giảm tỷ lệ công chức, viên chức đang phải làm thêm giờ hiện nay, tạo không gian và thời gian để họ tập trung vào nghiên cứu chuyên sâu, nâng cao chất lượng tham mưu và hiệu quả quản lý nhà nước.