Mở rộng không gian đầu tư từ liên kết ASEAN

Rạng sáng 29/5 theo giờ địa phương, chuyên cơ chở Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân Ngô Phương Ly cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã đến sân bay Changi, bắt đầu chuyến thăm cấp Nhà nước tới Cộng hòa Singapore từ ngày 29 đến ngày 31/5 theo lời mời của Tổng thống Cộng hòa Singapore Tharman Shanmugaratnam và Phu nhân.

Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh quan hệ Việt Nam - Singapore vừa được nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện năm 2025, mở ra dư địa hợp tác sâu rộng trong nhiều lĩnh vực, từ kinh tế, công nghệ đến dịch vụ và du lịch. Trong thời gian ở Singapore, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ tham dự và phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La theo lời mời của Tổng giám đốc kiêm Giám đốc điều hành Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS) Bastian Giegerich.

Năm 2026, Việt Nam có 25 đơn vị, địa phương đạt Giải thưởng du lịch ASEAN, phản ánh sự tham gia ngày càng sâu của du lịch Việt Nam vào các cơ chế hợp tác chung trong khu vực.

Việt Nam và Singapore là hai quốc gia có quan hệ hữu nghị và hợp tác năng động, thực chất, hiệu quả trong khu vực Đông Nam Á. Trải qua hơn nửa thế kỷ phát triển, quan hệ hai nước liên tục được củng cố, mở rộng và ngày càng đi vào chiều sâu, trở thành hình mẫu hợp tác thành công trong ASEAN. Việc thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược năm 2013 và nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện năm 2025 được đánh giá là bước phát triển có ý nghĩa quan trọng, phản ánh mức độ tin cậy chính trị cao, sự gắn kết lợi ích ngày càng sâu sắc cùng tầm nhìn chiến lược chung trong bối cảnh mới.

Trong dòng chảy hội nhập khu vực, ASEAN đang mở ra một không gian hợp tác du lịch ngày càng gắn kết và thích ứng tốt hơn trước những biến động toàn cầu. Theo Kế hoạch ngành du lịch ASEAN giai đoạn 2026 - 2030, các quốc gia thành viên đặt mục tiêu nâng cao năng lực cạnh tranh của điểm đến ASEAN, cải thiện chất lượng trải nghiệm du khách, thúc đẩy phát triển du lịch bền vững và đẩy mạnh chuyển đổi số trong toàn ngành. Kế hoạch cũng ưu tiên tăng cường kết nối nội khối, đa dạng hóa sản phẩm du lịch và nâng cao khả năng chống chịu của ngành trước các rủi ro kinh tế, môi trường và dịch bệnh.

Trong định hướng mới này, hợp tác khu vực được xem là nền tảng quan trọng để thúc đẩy đầu tư vào hạ tầng du lịch, kết nối giao thông, nâng cao chất lượng dịch vụ và phát triển các sản phẩm mới phù hợp với xu hướng thị trường. Việc tăng cường liên kết giữa các quốc gia ASEAN được kỳ vọng sẽ tạo thêm cơ hội cho các điểm đến tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị du lịch khu vực, đồng thời mở rộng khả năng thu hút dòng khách và dòng vốn đầu tư quốc tế.

Theo ông Satvinder Singh, Phó tổng thư ký ASEAN, năm 2025 ASEAN đón khoảng 144 triệu lượt khách du lịch quốc tế, tăng 30,4% so với năm 2024. Du lịch nội khối cũng ghi nhận đà tăng trưởng mạnh với gần 48 triệu lượt khách, cho thấy sức bật của thị trường khu vực. Tổng đóng góp của ngành du lịch ASEAN vào nền kinh tế khu vực đạt gần 400 tỷ USD trong năm 2024, tương đương khoảng 10% quy mô nền kinh tế ASEAN trị giá khoảng 4.000 tỷ USD. Ngành du lịch hiện tạo việc làm cho khoảng 42,5 triệu lao động trong khu vực.

Tại Diễn đàn Du lịch ASEAN (ATF) 2026, việc công bố Kế hoạch ngành du lịch ASEAN giai đoạn 2026 - 2030 cùng Chiến lược tiếp thị du lịch ASEAN giai đoạn 2026 - 2030 được xem là cột mốc quan trọng trong tiến trình hợp tác du lịch khu vực, đồng thời tạo nền tảng triển khai Tầm nhìn ASEAN 2045.

“Mục tiêu của chúng ta rất rõ ràng là đưa ASEAN trở thành một điểm đến đẳng cấp thế giới, có sức cạnh tranh cao, bền vững, bao trùm và có khả năng phục hồi. Để đạt được điều đó, cần có sự chung tay, hợp tác chặt chẽ của tất cả các quốc gia thành viên, không phải với tư cách riêng lẻ mà như một điểm đến chung, thống nhất”, ông Satvinder Singh nhấn mạnh.

Từ liên kết điểm đến tới mở rộng chuỗi giá trị du lịch

Theo ông Scott Morris, Phó chủ tịch phụ trách Đông Á, Đông Nam Á và Thái Bình Dương của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), một số lĩnh vực trọng tâm trong Kế hoạch ngành du lịch ASEAN giai đoạn 2026 - 2030 gồm: du lịch có khả năng phục hồi, nâng cao năng lực nguồn nhân lực du lịch, du lịch dễ tiếp cận và di chuyển liền mạch, du lịch số, đa dạng hóa sản phẩm và thị trường, cùng phát triển du lịch bền vững.

“Các lĩnh vực ưu tiên này thể hiện cam kết mạnh mẽ của ASEAN đối với tăng trưởng chất lượng. Sự tăng trưởng ấy hướng tới một ngành du lịch có tính cạnh tranh cao, có trách nhiệm, bao trùm và sẵn sàng thích ứng với tương lai”, ông Scott Morris nhận định.

Theo ông Scott Morris, yếu tố thực thi đóng vai trò then chốt trong giai đoạn hiện nay khi các kế hoạch và chiến lược chỉ thực sự phát huy hiệu quả nếu được triển khai trong thực tiễn. “Đây là thời điểm quan trọng để ASEAN tận dụng vị thế thuận lợi, phát huy lợi thế cạnh tranh và khẳng định vai trò nổi bật của khu vực trên bản đồ du lịch toàn cầu”, ông nói.

Chiến lược tiếp thị du lịch ASEAN giai đoạn 2026 - 2030 được xây dựng nhằm hỗ trợ định vị ASEAN như một điểm đến đa quốc gia đa dạng, kết nối và có sức cạnh tranh toàn cầu. Theo định hướng này, các quốc gia thành viên sẽ tăng cường quảng bá hình ảnh khu vực thông qua tiếp thị dựa trên dữ liệu, tương tác số và các quan hệ đối tác chiến lược.

Năm 2026 cũng đánh dấu tròn 45 năm Diễn đàn Du lịch ASEAN được tổ chức kể từ lần đầu tiên diễn ra tại Malaysia vào năm 1981. Qua hơn bốn thập kỷ, ATF đã trở thành nền tảng hợp tác quan trọng, góp phần kết nối chính sách, doanh nghiệp và khát vọng phát triển chung, đưa du lịch trở thành động lực phát triển kinh tế - xã hội của nhiều quốc gia trong khu vực.

Trong cấu trúc kết nối của ASEAN, Singapore tiếp tục giữ vai trò quan trọng về giao thông hàng không và logistics. Sân bay Changi nhiều năm liên tiếp nằm trong nhóm trung tâm trung chuyển hàng đầu châu Á, góp phần tăng cường kết nối giữa các quốc gia Đông Nam Á với thị trường quốc tế.

Trong bối cảnh quan hệ Việt Nam - Singapore tiếp tục được củng cố sau khi nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện năm 2025, hợp tác trong các lĩnh vực dịch vụ, kết nối doanh nghiệp, kinh tế số và du lịch được kỳ vọng sẽ tiếp tục mở rộng. Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Singapore của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lần này có ý nghĩa quan trọng trong việc tiếp tục cụ thể hóa khuôn khổ hợp tác mới giữa hai nước.

Một định hướng đáng chú ý trong hợp tác ASEAN giai đoạn mới là thúc đẩy phát triển du lịch bền vững và tăng cường ứng dụng công nghệ số. Theo định hướng phát triển du lịch ASEAN đến năm 2030, các quốc gia thành viên ưu tiên nâng cao chất lượng điểm đến, đổi mới sản phẩm du lịch, tăng cường khả năng thích ứng của ngành và mở rộng hợp tác khu vực theo hướng bền vững hơn.

Đối với Việt Nam, nhiều định hướng này có sự tương đồng với chiến lược phát triển du lịch quốc gia, trong đó chú trọng phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, du lịch nghỉ dưỡng và nâng cao chất lượng trải nghiệm của du khách.

Bên cạnh cơ hội mở rộng hợp tác, du lịch Việt Nam cũng đứng trước áp lực cạnh tranh ngày càng lớn trong khu vực ASEAN. Theo định hướng hợp tác ASEAN giai đoạn 2026 - 2030, việc tăng cường kết nối khu vực, nâng cao năng lực cạnh tranh của các điểm đến và thúc đẩy phát triển bền vững tiếp tục là những ưu tiên hàng đầu của ngành du lịch khu vực.

Với quy mô gần 700 triệu dân và tổng GDP khoảng 4.000 tỷ USD, ASEAN đang tạo ra không gian hợp tác rộng lớn cho các lĩnh vực dịch vụ, hàng không, lưu trú và du lịch. Trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng, việc tận dụng hiệu quả các cơ hội hợp tác khu vực được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của du lịch Việt Nam, đồng thời mở thêm không gian phát triển cho dòng vốn đầu tư vào các lĩnh vực như MICE, du lịch xanh, nghỉ dưỡng chăm sóc sức khỏe, công nghệ du lịch, kinh tế đêm và các dịch vụ trải nghiệm chất lượng cao.