Chiều 27/1, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức họp báo công bố Lễ trao Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam năm 2025 với chủ đề "Trường học không rác thải nhựa". Đây là hoạt động nhằm giới thiệu chính thức giải thưởng, chia sẻ định hướng, kỳ vọng và các tác động xã hội – giáo dục mà chương trình hướng tới trong giai đoạn mới, đồng thời khẳng định mục tiêu hình thành mạng lưới “Trường học không rác thải nhựa” tại Việt Nam.

Phát biểu tại họp báo, Tiến sĩ Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN là một trong những hoạt động thuộc khuôn khổ Tổ chức các quan chức cấp cao về môi trường ASEAN.

Ông nhấn mạnh, trong những năm qua, các mô hình Trường học Sinh thái ở ASEAN đã bước đầu lồng ghép chủ đề rác thải nhựa, nhưng chưa có hệ thống đánh giá chung hoặc chiến dịch mang tính khu vực. Nhiều quốc gia triển khai các sáng kiến riêng lẻ, song chưa hình thành một mô hình tiêu chuẩn thống nhất.

Trong bối cảnh đó, việc Việt Nam tiên phong tổ chức Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam năm 2025 với chủ đề “Trường học không rác thải nhựa” được xem là cơ hội để xây dựng một mô hình mẫu rõ ràng, thực chất, góp phần định hình các giải pháp bền vững và đóng góp sáng kiến cho toàn khu vực.

Lý giải việc lựa chọn chủ đề năm nay, ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn cho biết nhựa là một trong những nguồn gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, đặc biệt là rác thải nhựa đại dương và vi nhựa, ảnh hưởng trực tiếp tới hệ sinh thái và sức khỏe con người.

Theo báo cáo của Liên hợp quốc, mỗi năm thế giới sản xuất khoảng 300 triệu tấn nhựa, trong đó một phần lớn không được xử lý đúng cách, gây tác động tiêu cực đến môi trường và sức khỏe. Việt Nam hiện là một trong những quốc gia có lượng rác thải nhựa lớn nhất Đông Nam Á. Đáng chú ý, năm 2025, Ngày Môi trường Thế giới (5/6) do Chương trình Môi trường Liên hợp quốc phát động mang chủ đề “Chống ô nhiễm nhựa”, càng nhấn mạnh tính thời sự và sự hưởng ứng kịp thời của Việt Nam thông qua việc tổ chức giải thưởng.

Trải qua lễ phát động và các hội thảo chuyên đề, Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam năm 2025 đã thu hút hơn 500 đại biểu tham dự trực tiếp, kết nối hơn 1.000 điểm cầu tại các địa phương, với trên 50.000 người tham dự trực tiếp. Giải thưởng nhận được 294 hồ sơ tham dự, tăng gấp 3,5 lần so với mùa giải trước, cho thấy sự tham gia tích cực, nghiêm túc của các cơ sở giáo dục trên phạm vi cả nước, đồng thời phản ánh chất lượng hồ sơ được nâng cao rõ rệt.

Các trường đạt giải được phân bố tại 20 tỉnh, thành phố, bao phủ đầy đủ các vùng miền từ miền núi, trung du, đồng bằng, ven biển đến Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long. Đáng chú ý, sự tham gia của các tỉnh miền núi, vùng sâu, vùng xa như Lào Cai, Cao Bằng, Gia Lai, Đắk Lắk, Tuyên Quang, Lạng Sơn cho thấy giải thưởng không chỉ tập trung ở các địa phương có điều kiện thuận lợi, mà còn góp phần khuyến khích các địa phương còn nhiều khó khăn triển khai giáo dục môi trường và mô hình Trường học Sinh thái.

Giải thưởng cũng thu hút đa dạng loại hình trường học, từ công lập, tư thục, liên cấp, quốc tế đến song ngữ, phù hợp với mục tiêu mở rộng mô hình trong nhiều điều kiện khác nhau.

Năm 2025, bên cạnh các hạng mục Nhất, Nhì, Ba và Khuyến khích, giải thưởng được mở rộng thêm hạng mục “Giải Sáng tạo” ở cả ba cấp học. Đây là lần đầu tiên các trường được khuyến khích triển khai các ý tưởng sáng tạo, thực hành giảm thiểu rác thải nhựa, góp phần nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi bảo vệ môi trường.

Đánh giá về tác động của chương trình, ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn khẳng định: “Nhìn lại năm 2025, giải thưởng đã thực sự trở thành một phong trào hành động sâu rộng trong hệ thống giáo dục. Chúng ta có thể kỳ vọng về một mạng lưới các trường học tiên phong, trực tiếp thúc đẩy giáo dục môi trường gắn với các cam kết phát triển bền vững của Việt Nam và khu vực ASEAN”.

Ở góc độ truyền thông và đồng hành, ông Nguyễn Ngọc Thạch, Tổng Biên tập Báo Nông nghiệp và Môi trường cho rằng, quá trình tổ chức giải thưởng cho thấy giáo dục môi trường là lĩnh vực giàu tiềm năng, có sức lan tỏa sâu rộng, không chỉ nâng cao nhận thức mà còn định hình tư duy, thái độ và lối sống xanh cho thế hệ trẻ ngay từ học đường. Đại diện Quỹ Vì Tương lai xanh cũng đánh giá giải thưởng là sáng kiến giàu ý nghĩa, đặt giáo dục môi trường và thế hệ trẻ vào vị trí trung tâm của phát triển bền vững, đồng thời cam kết tiếp tục hỗ trợ các sáng kiến và mô hình trường học sinh thái tiêu biểu.

Theo kế hoạch, lễ trao giải dự kiến diễn ra vào sáng thứ Bảy, ngày 31/1/2026 tại Rạp hát Kim Đồng, Cung Thiếu nhi Hà Nội cơ sở 2 (đường Phạm Hùng, phường Cầu Giấy), với quy mô khoảng 800 đại biểu tham dự.