Phát biểu chỉ đạo tại Đại hội, Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan nhấn mạnh, Hội Làm vườn Việt Nam không chỉ là một tổ chức nghề nghiệp mà còn là không gian học tập cộng đồng, nơi người làm vườn gắn kết, chia sẻ tri thức và hỗ trợ nhau phát triển.

Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan phát biểu tại Đại hội Hội Làm vườn Việt Nam lần thứ VIII.

Ghi nhận những kết quả trong nhiệm kỳ qua, ông đánh giá cao vai trò của Hội trong chuyển giao kỹ thuật, cải tạo giống, phát triển mô hình VAC (vườn-ao-chuồng), kết nối nông dân với nhà khoa học và doanh nghiệp, qua đó góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống nông thôn.

Mở đầu bài phát biểu bằng một hình ảnh giàu cảm xúc, ông chia sẻ: “Xin cho phép tôi bắt đầu bằng một khoảng lặng. Một buổi chiều đứng trước một khu vườn. Không micro. Không diễn đàn…”. Từ “khoảng lặng” ấy, ông gợi mở về những giá trị ít được nhìn thấy phía sau mỗi khu vườn: sự cần mẫn, tinh thần học hỏi, chia sẻ giống cây, kinh nghiệm và niềm tin giữa những người làm vườn.

Theo ông, Hội Làm vườn Việt Nam chính là nơi “tri thức được truyền tay như hạt giống”, nơi người làm vườn không còn đơn độc trên mảnh đất của mình. Giá trị của Hội không chỉ đến từ hoạt động chuyên môn, mà còn từ sự kết hợp giữa trí tuệ và tâm huyết của đội ngũ chuyên gia, hội viên.

Trong nhiệm kỳ qua, Hội đã triển khai nhiều hoạt động thiết thực như tập huấn kỹ thuật, cải tạo giống, chuyển đổi cây trồng, nhân rộng mô hình VAC hiệu quả, kết nối nông dân với nhà khoa học và doanh nghiệp.

Các dự án khuyến nông như “Cải tạo vườn tạp”, xây dựng “Vườn mẫu” trong Chương trình nông thôn mới nâng cao tại nhiều địa phương như Hà Tĩnh, Nghệ An, Thanh Hóa, Hải Phòng, Nam Định, Hưng Yên, Thái Nguyên… đã mang lại kết quả tích cực. Bên cạnh đó, các mô hình phục hồi cây có múi tại Hòa Bình (nay là Phú Thọ), Tuyên Quang… cũng được nghiệm thu tốt, không xảy ra vi phạm hay sự cố.

Về kỹ thuật, nhiều mô hình trang trại, gia trại VAC đã áp dụng công nghệ tiên tiến, sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, phát triển nông nghiệp tuần hoàn, hữu cơ, kết hợp du lịch nông nghiệp và trải nghiệm cho giới trẻ. Ở đô thị, phong trào làm vườn sinh thái, vườn treo cũng được khuyến khích và nhân rộng.

Từ thực tiễn đó, Phó Chủ tịch Quốc hội đặt ra một câu hỏi: “Làm vườn là một công việc hay là một nghề?”. Theo ông, khi được nhìn nhận là “nghề”, làm vườn đòi hỏi tính chuyên nghiệp, tri thức và niềm tự hào. Người làm vườn không chỉ nắm kỹ thuật mà còn cần hiểu về quản trị, thị trường, thương hiệu, chuyển đổi số và trách nhiệm môi trường. Họ phải biết tính toán chi phí – lợi nhuận, truy xuất nguồn gốc, kể câu chuyện sản phẩm và bảo vệ hệ sinh thái.

Ông nhấn mạnh, kinh tế vườn không thể phát triển tách rời mà cần gắn với kinh tế nông thôn và các xu hướng lớn như nông nghiệp sinh thái, tuần hoàn, thông minh và nông nghiệp đô thị xanh. Mỗi khu vườn không chỉ tạo ra nông sản mà còn có thể mang lại giá trị môi trường, du lịch, văn hóa và giáo dục.

“Nếu mỗi khu vườn biết kể câu chuyện của mình, nông thôn sẽ không còn là nơi ‘sản xuất nguyên liệu’, mà trở thành không gian sống đáng mơ ước”, ông nói, đồng thời cho rằng một khu vườn có thể trở thành hệ sinh thái nhỏ thích ứng với biến đổi khí hậu, điểm đến du lịch cộng đồng, không gian trải nghiệm cho trẻ em và là “đại sứ thương hiệu” của địa phương.

Từ góc độ xã hội, Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan cũng đề cập thực trạng nhiều thanh niên rời quê do thu nhập từ nông nghiệp còn bấp bênh. Tuy nhiên, nếu kinh tế vườn tạo ra giá trị cao hơn, nếu sản phẩm được bán bằng thương hiệu thay vì cân ký, nếu mỗi khu vườn trở thành điểm đến trải nghiệm, thì người trẻ sẽ có lý do để ở lại. “Giữ vườn chính là giữ làng, giữ làng chính là giữ văn hóa, giữ văn hóa chính là giữ tương lai”, ông nhấn mạnh.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, mỗi khu vườn còn có thể đóng vai trò như một “lá phổi xanh”, góp phần giảm phát thải, tái tạo đất, giữ nước và bảo tồn đa dạng sinh học. Khi đó, Hội Làm vườn không chỉ là tổ chức nghề nghiệp mà còn là phong trào kiến tạo nông thôn mới theo chiều sâu sinh thái.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung phát biểu tại Đại hội.

Cùng quan điểm này, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung cho biết, ngành nông nghiệp đang đứng trước yêu cầu phát triển theo hướng sinh thái, tuần hoàn, xanh và bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu, nâng cao giá trị gia tăng và khả năng cạnh tranh. Trong bối cảnh đó, kinh tế vườn và VAC ngày càng khẳng định là trụ cột quan trọng, gắn với sinh kế của hàng triệu hộ nông dân.

Để nâng cao hiệu quả hoạt động trong nhiệm kỳ tới, Thứ trưởng Hoàng Trung đề nghị Hội Làm vườn Việt Nam tiếp tục củng cố tổ chức, nâng cao chất lượng hội viên, thu hút các nhà khoa học, chuyên gia và doanh nghiệp tham gia; đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số; phát triển các mô hình kinh tế vườn theo hướng sinh thái, tuần hoàn, hữu cơ; tăng cường liên kết sản xuất gắn với chế biến và tiêu thụ, hỗ trợ xây dựng vùng trồng có mã số, truy xuất nguồn gốc đáp ứng yêu cầu thị trường.