Thứ nhất, về vận tải, nét nổi bật của lĩnh vực này là giá trị tăng thêm do ngành vận tải, kho bãi tạo ra tăng cao hơn tốc độ của toàn bộ nền kinh tế (6,59% so với 4,9%). Tỷ trọng ngành vận tải, kho bãi trong GDP của cả nước đạt 3,01%, đứng thứ 14 trong 22 ngành kinh tế quốc dân.

Vận tải hành khách đã đáp ứng cơ bản nhu cầu đi lại của người dân, ngay cả trong những ngày trước, sau Tết…

Trong đó, luân chuyển hành khách bằng đường hàng không tăng 3,6%; khách đi lại bằng đường bộ chiếm tỷ trọng lớn nhất (71,9%) và có tốc độ tăng cao hơn tốc độ chung.

Các ngành vận tải đường biển, đường sông tuy chiếm tỷ trọng nhỏ, nhưng đều tăng cả về vận chuyển và luân chuyển.

Đáng lưu ý, vận chuyển bằng đường đường sắt - phương tiện tận tải chủ yếu, lại giảm cả về số lượt người vận chuyển (giảm 0,2%) và số lượt người.km luân chuyển (giảm 2,1%).

Nguyên nhân chủ yếu do những hạn chế vốn có, nhưng chậm được khắc phục của ngành đường sắt Việt Nam. Vì vậy, ở nội đô, cần khẩn trương đầu tư để mở rộng đường ngầm/đường sắt trên cao; toàn hệ thống cần mở rộng khổ đường từ 1,05 m lên 1,45 m, đường một chiều, tránh đường bộ cắt ngang, nâng cấp cầu đường sắt...

Về khối lượng vận chuyển hàng hoá, nếu những năm trước có tốc độ tăng cao (bình quân thời kỳ 2006-2010 tăng 11,1%), thì năm 2012 chỉ còn tăng 8,3% và 6 tháng đầu năm nay chỉ còn tăng 2,8% (trong đó chỉ có vận tải đường bộ, đường hàng không và đường sông tăng, còn đường sắt giảm 3,1%, đường biển giảm 9,8%). Khối lượng luân chuyển hàng hoá, nếu năm 2010 trở về trước đều tăng khá (bình quân giai đoạn 2006-2010 tăng 16,7%/năm), thì năm 2011 giảm 0,8%, năm 2012 giảm 2,1% và 6 tháng năm nay giảm 3,5%.

Thứ hai, về giao thông. Vốn đầu tư cho lĩnh vực này thời gian qua có một số điểm sáng. Giao thông nông thôn được cải thiện khá nhờ người dân đầu tư công sức, kinh phí và sự hỗ trợ xi măng của Nhà nước. Một số cầu vượt ở Hà Nội được xây dựng, bước đầu giảm ách tắc giao thông và có thể được triển khai ở một số đô thị lớn khác.

Trong nguồn từ ngân sách nhà nước, Bộ Giao thông - Vận tải là bộ có kế hoạch vốn lớn nhất. Ước thực hiện vốn trong 6 tháng đầu năm so với kế hoạch cả năm đạt cao hơn tỷ lệ thực hiện của khối Trung ương quản lý (đạt 46,4% so với đạt 41,4%), nhưng so với cùng kỳ năm trước, tốc độ giảm vốn đầu tư do Bộ Giao thông - Vận tải quản lý lớn hơn tốc độ giảm vốn đầu tư do khối Trung ương quản lý (giảm 16,4% so với giảm 11,2%).

Do vậy, việc đẩy nhanh tiến độ thực hiện kế hoạch cả năm về vốn đầu tư của ngành giao thông - vận tải và có thể phát hành thêm trái phiếu chính phủ để đầu tư, vừa phù hợp với chủ trương tăng tổng cầu trước mắt, vừa phù hợp với mục tiêu cải thiện cơ sở hạ tầng về lâu dài.

Minh Nhung