Nhiều năm qua, nhắc đến “hữu cơ”, người ta thường nghĩ đến rau sạch, trái cây sạch hay những cánh đồng không hóa chất. Nhưng nếu hữu cơ chỉ dừng lại ở những gì chúng ta ăn, khái niệm ấy có lẽ vẫn còn quá nhỏ. Với "Hạt lành gieo lại đời mình", Nguyễn Hoài gợi mở một cách nhìn rộng hơn: sống hữu cơ trước hết là nuôi dưỡng một con người lành mạnh từ bên trong, từ cách nghĩ, cách làm việc đến cách ứng xử với gia đình, cộng đồng và thiên nhiên.

Câu chuyện về “hữu cơ” trong cuốn sách bắt đầu từ hành trình Nguyễn Hoài bước vào nông nghiệp sau một biến cố sức khỏe trong thời gian Covid-19. Tác giả gần như bắt đầu lại từ con số 0 với “bốn không”: không tiền, không nhân lực, không hậu thuẫn và không có kiến thức chuyên môn về nông nghiệp. Từ việc phục hồi những mảnh đất bị tổn thương, quá trình làm nông dần giúp tác giả hình thành cách nhìn rộng hơn về tự nhiên và cách con người tạo ra giá trị.

Sách "Hạt lành gieo lại đời mình" của Nguyễn Hoài.

Theo Nguyễn Hoài, làm nông hữu cơ trước hết là học cách tôn trọng quy luật tự nhiên. Đất cần thời gian để hồi phục, cây trồng có chu kỳ riêng và không phải kết quả nào cũng có thể thúc đẩy bằng tốc độ hay nguồn lực. Thay vì ép tự nhiên theo ý muốn, người làm nông cần quan sát, điều chỉnh và làm việc thuận theo những điều kiện vốn có.

Quan niệm ấy cũng được đặt vào quá trình tạo ra một sản phẩm. Chất lượng không chỉ nằm ở thành phẩm cuối cùng mà bắt đầu từ đất, nguồn nguyên liệu, phương pháp canh tác và người trực tiếp sản xuất. Không rút ngắn những công đoạn cần thiết để chạy theo lợi nhuận, đồng thời duy trì sự minh bạch trong quá trình sản xuất, cũng là một phần của cách làm hữu cơ.

Từ “đất sạch”, câu chuyện trong Hạt lành gieo lại đời mình tiếp tục mở rộng đến “tâm sạch”. Một trong những quan điểm được nhắc đến là “ba tầng thanh lọc”: tâm sạch, đất sạch, thực phẩm sạch. Nếu đất là nền tảng của nông nghiệp và thực phẩm là kết quả của quá trình canh tác, thì “tâm sạch” nằm ở chính người tạo ra sản phẩm.

Từ đó, câu chuyện về thực phẩm được mở rộng sang sự tử tế và niềm tin. Trong quá trình phát triển các sản phẩm từ rau củ, Nguyễn Hoài đề cập việc kết hợp kiến thức khoa học, công nghệ, trong đó có công nghệ nano, với nguồn nguyên liệu nông nghiệp. Tuy nhiên, công nghệ chỉ là công cụ hỗ trợ; nền tảng của niềm tin vẫn nằm ở sự chân thật, minh bạch và trách nhiệm trong cách làm.

“Hữu cơ”, vì thế, không còn chỉ là một phương pháp canh tác mà trở thành một cách nhìn về đời sống. Nếu “ăn sạch”, “uống sạch” hướng đến sức khỏe thể chất, thì “tâm sạch, nghĩ sạch” đặt ra câu hỏi về cách mỗi người suy nghĩ, lựa chọn và tạo ra những giá trị lâu dài.

Qua hành trình làm nông, Nguyễn Hoài cũng nhìn lại những giá trị từng theo đuổi. Nếu ở tuổi 25, con số 100 tỷ đồng từng là một dấu mốc quan trọng, thì sau những trải nghiệm tiếp theo, sự quan tâm của tác giả chuyển dần sang chất lượng, tính bền vững và những giá trị lâu dài. Theo cách nhìn ấy, sống hữu cơ không chỉ là sử dụng thực phẩm hữu cơ, mà còn thể hiện qua cách một người làm việc, lựa chọn và chịu trách nhiệm với những gì mình tạo ra.

“Mọi khổ đau đều giá trị nếu ta biết nở hoa từ đó”. Từ câu chuyện làm nông, tác giả tiếp tục nói về việc xây dựng cộng đồng dựa trên niềm tin và sự tử tế. “Gieo hạt” vì thế không chỉ là câu chuyện của đất, mà còn là cách con người tạo ảnh hưởng đến những người xung quanh bằng chính lựa chọn và cách ứng xử của mình.

Hạt lành gieo lại đời mình không đưa ra một khuôn mẫu cố định về “sống hữu cơ”. Cuốn sách mở rộng khái niệm ấy từ phương pháp canh tác đến cách con người sống, trong đó sự chân thật, tử tế và trách nhiệm được đặt vào những lựa chọn cụ thể mỗi ngày. Bởi sau cùng, một hạt giống tốt không chỉ cần đất lành để nảy mầm; nó còn cần một bàn tay biết gieo và một người đủ kiên nhẫn để chờ ngày hái quả.