Không đưa vàng, tiền, sản phẩm phái sinh… vào dự trữ quốc gia

Bộ Tài chính khẳng định, dự thảo Luật Dự trữ quốc gia (sửa đổi) không đặt vấn đề về “dự trữ tiền, vàng” và “hoạt động đầu tư và hoạt động vận hành dự trữ năng lượng”. Các nội dung này được thực hiện theo quy định của pháp luật hiện hành có liên quan.

TIN LIÊN QUAN

Đề xuất chính sách ưu đãi đủ mạnh để khuyến khích doanh nghiệp tham gia dự trữ quốc gia

Quốc hội thảo luận tại Hội trường về Dự thảo Luật Dự trữ quốc gia (sửa đổi) sáng 26/11.

Không đặt vấn đề “dự trữ tiền, vàng” vào dự trữ quốc gia

Sáng nay (26/11), Quốc hội thảo luận tại Hội trường về Dự thảo Luật Dự trữ quốc gia (sửa đổi).

Trước đó, trong báo cáo tiếp thu, giải trình thảo luận tổ, Bộ Tài chính cho biết, về phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, một số ý kiến cho rằng, dự thảo luật chưa đề cập đến vấn đề dự trữ tiền, vàng hoặc khoáng sản, công nghệ cao do Nhà nước quản lý. Có ý kiến đề nghị cần quy định phạm vi áp dụng bao gồm dự trữ năng lượng, trong đó có dự trữ chiến lược về các sản phẩm phái sinh, sản phẩm thứ cấp. Đồng thời, có ý kiến đề nghị bổ sung hoạt động đầu tư và hoạt động vận hành vào phạm vi điều chỉnh, đồng bộ với quy định liên quan đến dự trữ năng lượng trong Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Về vấn đề này, Bộ Tài chính khẳng định, trên cơ sở kế thừa những nội dung về phạm vi, đối tượng của Luật Dự trữ quốc gia năm 2012 và cụ thể hóa chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước, Dự thảo Luật Dự trữ quốc gia (sửa đổi) đã tiếp thu, hoàn thiện về phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng để quy định bảo đảm thực hiện theo mục tiêu của dự trữ quốc gia đề ra và nhằm bao quát, thống nhất với những nội dung trong Dự thảo Luật.

Do đó, Chính phủ đã dự thảo hồ sơ Luật báo cáo Quốc hội phạm vi điều chỉnh theo hướng không quy định chi tiết những nội dung mang tính cụ thể như dự trữ năng lượng, khoáng sản, công nghệ cao; đồng thời, Dự thảo Luật không đặt vấn đề về “dự trữ tiền, vàng” và “hoạt động đầu tư và hoạt động vận hành dự trữ năng lượng”, các nội dung này được thực hiện theo quy định của pháp luật hiện hành có liên quan.

Đa dạng nguồn dự trữ quốc gia để giảm áp lực cho ngân sách

Tại phiên thảo luận tổ trước đó, nhiều đại biểu Quốc hội đề nghị bổ sung các chính sách ưu đãi, hỗ trợ mạnh mẽ thiết thực hơn, như ưu đãi thuế (giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, khấu trừ chi phí đầu tư) hoặc ưu đãi tín dụng (cơ chế bảo lãnh vốn vay) để doanh nghiệp tham gia sâu hơn, đặc biệt đối với các mặt hàng có giá trị lớn, thời gian bảo quản dài và rủi ro lỗi thời cao như sản phẩm công nghệ cao. Đồng thời, các đại biểu cũng kiến nghị xây dựng cấu trúc chính sách theo hướng dự trữ quốc gia bao gồm dự trữ chiến lược và dự trữ của bộ, ngành, địa phương để tạo hành lang pháp lý rõ ràng, tránh gây áp lực lên ngân sách…

Về kiến nghị này, cơ quan soạn thảo cho hay, Dự thảo Luật đã quy định “trong từng thời kỳ, Chính phủ quy định chi tiết các chính sách Nhà nước về dự trữ quốc gia”. Do đó, khi Chính phủ ban hành Nghị định hướng dẫn Luật sẽ quy định cụ thể dự trữ của bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp tham gia sâu hơn, cũng như quy định tình huống dự trữ ứng phó khẩn cấp, tạo hành lang pháp lý, giảm bớt áp lực lên ngân sách nhà nước.

Cụ thể, Điều 4 quy định: “Ban hành cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện dự trữ quốc gia và khuyến khích tổ chức, doanh nghiệp tham gia dự trữ quốc gia”; “Nhà nước có chính sách huy động nguồn lực, khuyến khích, tạo điều kiện để tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động dự trữ quốc gia”.

Điều 31 quy định “Đa dạng hoá các hình thức, huy động nguồn lực hợp pháp của tổ chức, doanh nghiệp cho hoạt động dự trữ chiến lược; tổ chức, doanh nghiệp và các thành phần tham gia dự trữ chiến lược được ưu đãi về chính sách thuế, chính sách tín dụng và các chính sách ưu đãi khác theo quy định của Chính phủ bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước, các thành phần tham gia dự trữ chiến lược”.

Về đề nghị bổ sung quy định tự nguyện đóng góp bằng tiền (ngoài hàng hóa), khoản 3 Điều 22 dự thảo Luật đã quy định: “Căn cứ vào dự toán được cấp có thẩm quyền phê duyệt và phương án cân đối nguồn tài chính từ nguồn xuất bán hàng dự trữ quốc gia, nguồn hợp pháp khác, Bộ trưởng Bộ Tài chính quyết định kế hoạch dự trữ quốc gia hàng năm để các bộ, cơ quan ngang bộ quản lý hàng dự trữ quốc gia triển khai thực hiện”. Như vậy, khi cá nhân, tổ chức đóng góp bằng tiền sẽ được cơ quan quản lý dự trữ quốc gia sử dụng để hình thành, nhập, mua hàng dự trữ quốc gia, hàng dự trữ chiến lược theo quy định.

Chính phủ sẽ quy định cụ thể tiêu chí hàng dự trữ chiến lược

Liên quan đến hàng dự trữ chiến lược, tại thảo luận tổ trước đó, có ý kiến đề nghị thu hẹp và chuẩn hóa tiêu chí xác định hàng dự trữ chiến lược, chỉ lựa chọn những mặt hàng thực sự liên quan trực tiếp đến an ninh quốc gia, an ninh kinh tế, an ninh năng lượng, an ninh lương thực. Cũng có ý kiến đề nghị tiếp tục rà soát các tiêu chí với hàng dự trữ chiến lược, có ý kiến đề công khai danh mục dự trữ quốc gia (trừ bí mật an ninh, quốc phòng)…

Về nội dung này, Bộ Tài chính cho hay, Dự thảo Luật xác định tiêu chí hàng dự trữ chiến lược bao gồm mục tiêu phục vụ an ninh, quốc phòng và là công cụ điều tiết thị trường. Do vậy, Dự thảo Luật quy định những tiêu chí để Chính phủ hướng dẫn cụ thể, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững kinh tế - xã hội. Việc quy định ngay trong Luật những mặt hàng, xây dựng tiêu chí định lượng cụ thể và làm rõ, phân loại dự trữ quốc gia sẽ khó linh hoạt trong tổ chức thực hiện, khi cần điều chỉnh, bổ sung để đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế, thị trường phải điều chỉnh Luật.

Dự thảo Luật đã giao Chính phủ ban hành danh mục hàng dự trữ quốc gia, hàng dự trữ chiến lược và các bộ, ngành quy định chi tiết mặt hàng nhằm bảo đảm các tiêu chí định lượng cụ thể trong thực tế, bảo đảm tính khả thi và bao quát đủ các mặt hàng chiến lược, đáp ứng yêu cầu của chuyển đổi số, an ninh năng lượng và an ninh lương thực.