Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Green i-Park Nguyễn Minh Hưng phát biểu tại Lễ khởi công nhà ở xã hội của KCN Liên Hà Thái. Ảnh: P.V

Sáu trụ cột của hệ sinh thái FDI thế hệ mới

Sau hơn ba thập niên thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), Việt Nam đã trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tuy nhiên, bối cảnh mới đang đặt ra yêu cầu phải thay đổi tư duy phát triển. Nếu trước đây lợi thế cạnh tranh chủ yếu dựa vào chi phí lao động, quỹ đất và chính sách ưu đãi, thì ngày nay các tập đoàn công nghệ toàn cầu lại lựa chọn điểm đến dựa trên chất lượng của hệ sinh thái đầu tư.

Đây cũng là tinh thần xuyên suốt trong các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển kinh tế giai đoạn mới: thu hút FDI không chỉ hướng đến tăng số lượng dự án, mà còn phải nâng cao chất lượng dòng vốn, ưu tiên các lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.

Muốn đạt được mục tiêu này, Việt Nam cần chuyển từ tư duy "thu hút dự án đầu tư" sang "kiến tạo hệ sinh thái FDI thế hệ mới" để đồng hành phát triển. Một hệ sinh thái FDI thế hệ mới cần được cấu thành bởi sáu trụ cột:

Một là, hạ tầng kỹ thuật chất lượng cao, ổn định và thông minh.

Hai là, nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu công nghệ.

Ba là, chuỗi cung ứng nội địa có năng lực tham gia sâu.

Bốn là, hệ thống dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp theo tiêu chuẩn quốc tế.

Năm là, môi trường đầu tư minh bạch, số hóa và hiệu quả.

Sáu là, không gian sống chất lượng dành cho chuyên gia và người lao động.

Đối với các ngành công nghệ cao như bán dẫn, điện tử hay trí tuệ nhân tạo (AI), quyết định đầu tư không chỉ phụ thuộc vào mặt bằng sản xuất hay ưu đãi thuế. Điều các doanh nghiệp quan tâm là khả năng vận hành ổn định trong dài hạn: hạ tầng điện, nước và viễn thông đạt tiêu chuẩn quốc tế; nguồn nhân lực kỹ thuật chất lượng cao; hệ thống logistics hiện đại; chuỗi doanh nghiệp hỗ trợ; thủ tục hành chính được xử lý nhanh chóng, minh bạch; cùng môi trường sống đủ sức thu hút chuyên gia và lao động chất lượng cao.

Nói cách khác, lợi thế cạnh tranh ngày nay thuộc về hệ sinh thái đầu tư chứ không còn là lợi thế của từng khu công nghiệp riêng lẻ.

Phó thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc cùng lãnh đạo các ban bộ ngành Trung ương, lãnh đạo tỉnh Hưng Yên chụp ảnh lưu niệm với Công ty cổ phần Green i-Park. Ảnh: P.V

KCN cần trở thành trung tâm của hệ sinh thái

Điều đó cho thấy, trong giai đoạn mới, khu công nghiệp không thể chỉ là nơi cung cấp mặt bằng sản xuất mà cần trở thành trung tâm kết nối giữa doanh nghiệp, chính quyền, cơ sở đào tạo, đơn vị logistics, tổ chức tài chính và các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ.

Từ thực tế đó, Công ty cổ phần Green i-Park (GIP) xác định phát triển khu công nghiệp không chỉ là đầu tư hạ tầng hiện đại, mà còn là xây dựng một môi trường đầu tư đồng bộ, nơi doanh nghiệp được hỗ trợ toàn diện trong suốt quá trình triển khai và mở rộng dự án. Đây cũng là nền tảng để hình thành các cụm công nghiệp chuyên biệt có khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Đặc biệt, nếu Việt Nam đặt mục tiêu trở thành điểm đến của ngành công nghiệp bán dẫn, sự chuẩn bị cần được thực hiện với tầm nhìn dài hạn. Một nhà máy sản xuất chip không chỉ cần quỹ đất sạch mà còn đòi hỏi nguồn điện ổn định gần như tuyệt đối, nguồn nước đạt tiêu chuẩn kỹ thuật cao, đội ngũ kỹ sư được đào tạo bài bản và hệ sinh thái doanh nghiệp hỗ trợ đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Những điều kiện này không thể hình thành trong thời gian ngắn mà cần sự phối hợp đồng bộ giữa Nhà nước, chính quyền địa phương, doanh nghiệp phát triển hạ tầng, các trường đại học và cộng đồng doanh nghiệp.

Thu hút những dòng vốn có giá trị gia tăng cao

Từ góc độ doanh nghiệp phát triển khu công nghiệp, chúng tôi kiến nghị Chính phủ sớm xây dựng chiến lược quốc gia về phát triển hệ sinh thái FDI thế hệ mới, trong đó xác định rõ các ngành ưu tiên như bán dẫn, AI, điện tử, trung tâm dữ liệu và công nghệ xanh để tập trung nguồn lực đầu tư.

Đồng thời, cần ưu tiên đầu tư hạ tầng chiến lược về năng lượng, logistics và hạ tầng số; đẩy mạnh cải cách thủ tục đầu tư theo hướng số hóa toàn diện; có chính sách khuyến khích phát triển các khu công nghiệp xanh, thông minh và chuyên biệt cho các ngành công nghệ cao.

Cùng với đó là cơ chế gắn kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp, trường đại học và cơ sở đào tạo nhằm chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu của các ngành công nghệ chiến lược.

Làn sóng dịch chuyển đầu tư toàn cầu đang mở ra cơ hội hiếm có cho Việt Nam. Tuy nhiên, cơ hội chỉ trở thành lợi thế khi chúng ta chuẩn bị được một hệ sinh thái đầu tư đủ mạnh. Khi chuyển từ tư duy cạnh tranh bằng chi phí sang cạnh tranh bằng chất lượng hệ sinh thái, Việt Nam nói chung và Green i-Park nói riêng sẽ không chỉ thu hút được nhiều dự án FDI hơn, mà quan trọng hơn là thu hút được những dòng vốn có giá trị gia tăng cao, tạo động lực cho đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong giai đoạn phát triển mới.

Dẫn dắt làn sóng thu hút FDI trong hệ sinh thái khu kinh tế

Ngay từ đầu, Công ty cổ phần Green i-Park đã định hướng xây dựng Khu công nghiệp Liên Hà Thái theo mô hình hiện đại, đồng bộ và thân thiện với nhà đầu tư quốc tế. Khu công nghiệp có quy mô 1.200 ha, trong đó 1.000 ha là đất công nghiệp và 200 ha là đất dành cho nhà ở xã hội phục vụ chuyên gia và người lao động.

Đến nay, Khu công nghiệp Liên Hà Thái đã thu hút 54 nhà đầu tư FDI với tổng vốn đăng ký trên 1,7 tỷ USD, đến từ Hàn Quốc, Trung Quốc, Đài Loan (Trung Quốc), Singapore và nhiều quốc gia, vùng lãnh thổ khác.

Green i-Park đã đạt các chứng nhận Hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001:2015 và Hệ thống quản lý môi trường ISO 14001:2015, đồng thời xây dựng khu công nghiệp theo mô hình hiện đại, tích hợp các yếu tố công nghệ xanh, thông minh và phát triển bền vững.

Sau hơn 5 năm đầu tư phát triển, Khu công nghiệp Liên Hà Thái đang giữ vai trò khu công nghiệp tiên phong, trọng điểm trong thu hút FDI tại hệ sinh thái khu kinh tế  tỉnh Hưng Yên.

Green i-Park cũng đang đẩy mạnh phát triển năng lượng tái tạo như điện gió, điện mặt trời và điện rác nhằm hình thành hệ sinh thái xanh, cung cấp nguồn năng lượng sạch và hướng tới cung cấp chứng chỉ xanh cho các nhà đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu sang các thị trường châu Âu và Mỹ.