Bước khởi đầu để tiến lên top đầu nhóm thị trường mới nổi

Ông Phạm Lưu Hưng, Kinh tế trưởng Công ty cổ phần chứng khoán SSI bày tỏ niềm vui với quyết định ngày 8/10 từ phía FTSE Russell và đánh giá đây là một thông tin rất tích cực cho thị trường chứng khoán Việt Nam. 

Thị trường Việt Nam đã đạt được tất cả các tiêu chí nâng hạng và sẽ tiếp tục có đợt rà soát lại vào tháng 3/2026 với các vấn đề liên quan về các nhà môi giới toàn cầu (Global Broker).

Trao đổi với nhà đầu tư, Kinh tế trưởng SSI cho biết thêm, công bố thông tin của FTSE cũng nêu rõ việc các cơ quan quản lý Việt Nam đã có giải pháp cho vấn đề này và họ tin rằng, Việt Nam hoàn toàn có thể triển khai được, giúp cho thị trường minh bạch hơn và giải quyết được các khó khăn vướng mắc từ phía nhà đầu tư. 

“Nói một cách cụ thể hơn thì tôi hiểu rằng là đây là những quan ngại liên quan đến câu chuyện mở tài khoản. Và thực tế ở Việt Nam, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Ngân hàng Nhà nước và các bên có liên quan đã sửa rất nhiều các thông tư để tháo gỡ các khó khăn trong việc mở tài khoản của nhà đầu tư nước ngoài. Và đến thời điểm này, việc mở tài khoản của nhà đầu tư ngoại đã khá thuận lợi. Tuy nhiên, nhà đầu tư nước ngoài có thể còn có các vấn đề về tuân thủ ở góc độ của họ và mong muốn có cơ chế thoáng hơn”, ông Hưng nhận định. 

Về cơ bản, quyết định nâng hạng từ FTSE đã giải tỏa được rất nhiều lo ngại từ phía nhà đầu tư, đồng thời thể hiện rõ khả năng hợp tác hiệu quả giữa các cơ quan quản lý với FTSE trong tiến trình nâng hạng này. 

Trên thực tế, trong vòng 1 năm vừa qua, Việt Nam đã làm được rất nhiều. Từ cơ chế non-prefunding áp dụng tháng 11/2024, đến các chính sách về rút ngắn thời gian mở tài khoản của các nhà đầu tư nước ngoài, sửa được Nghị định 155, rút ngắn thời gian IPO và niêm yết...

Đặc biệt, việc triển khai hệ thống KRX được các nhà đầu tư ngoại đánh giá cao, khi độ trễ trong giao dịch giảm xuống, tương đương với các quốc gia trong khu vực và khẳng định việc thị trường Việt Nam có một hệ thống công nghệ thông tin đủ tốt.

Với những nỗ lực này, ông Hưng cho rằng, Việt Nam đang khẳng định giá trị của thị trường và hiện nay, so với cả những quốc gia đã được nâng hạng, thị trường Việt Nam không còn ở top dưới mà đang dần đi lên nhóm giữa sau khi nâng hạng và khi phát triển hơn nữa, top đầu của khối EM cũng sẽ vẫn gọi tên Việt Nam. 

Khối ngoại và câu chuyện đường dài

Trên thị trường, sự lo ngại của nhà đầu tư vẫn tồn tại với sức bán ròng mạnh của khối ngoại hiện tại và các quỹ bám sát thị trường cận biên có khả năng bán ra khi Việt Nam được nâng hạng. 

Tuy nhiên đánh giá về sự lo lắng này, Kinh tế trưởng SSI cho rằng, nhóm quỹ trên vẫn còn một thời gian dài để cơ cấu danh mục, không bán ra quá sớm và thực tế, số lượng các quỹ sử dụng chỉ số Frontier không nhiều. 

Trong khi đó, quá trình phát triển thị trường vốn không chỉ có mỗi câu chuyện nâng hạng. Còn nhiều câu chuyện khác trong việc phát triển thị trường mà cơ quan quản lý cũng như các thành viên thị trường đang cố gắng tham gia. 

Ví dụ để tăng được độ sâu của thị trường, hoạt động IPO vẫn cần tiếp tục được đẩy mạnh. Khi có nhiều thương vụ IPO lớn trên thị trường trong thời gian này đi cùng với đà phát triển của thị trường, đây sẽ trở thành cơ hội để thu hút thêm các nhà đầu tư nước ngoài vào thị trường Việt Nam.

Những điểm hấp dẫn khác của thị trường từ câu chuyện tăng trưởng, hoạt động IPO, niêm yết mới sẽ đẩy mạnh sự quan tâm của nhà đầu tư ngoại. Và theo ước tính của chuyên gia SSI, thị trường Việt Nam nếu thu hút lại được dòng vốn ngoại từ những yếu tố này thì giá trị có thể còn lớn hơn việc các quỹ thụ động mua vào cổ phiếu Việt Nam khi thị trường được FTSE nâng hạng. 

Bên cạnh đó, ông Hưng cho rằng, không chỉ các quỹ đầu tư hiện hữu, thị trường sẽ còn đón chào những quỹ đầu tư mới, các “cá mập” mới chưa từng xuất hiện ở Việt Nam. Đây cũng chính là điều thị trường kỳ vọng khi được nâng hạng. Nhà đầu tư có thể theo dõi chỉ số số lượng tài khoản chứng khoán của các nhà đầu tư nước ngoài được công bố định kỳ để làm chỉ số nghiên cứu - việc con số này tăng lên trong thời gian tới và tăng mạnh chính là một chỉ báo tốt chứng tỏ tác động của việc nâng hạng thị trường. 

Kinh tế trưởng SSI dự báo, chủ đề nâng hạng thị trường sẽ còn kéo dài trong vòng 1-2 năm tới bởi thực tế, việc nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp của FTSE mới chỉ là điểm khởi đầu.

Thị trường Việt Nam có thể được nâng lên các mức độ cao hơn, phụ thuộc vào tính thanh khoản, quy mô vốn hoá và khả năng niêm yết thêm nhiều cổ phiếu lớn… Điều này sẽ nâng thị trường lên ngưỡng Advanced Emerging Market của FTSE. 

Và đi cùng với đó, chứng khoán Việt Nam còn sẽ tiếp tục với câu chuyện nâng hạng của MSCI - đây là một chỉ số được dùng nhiều và được các nhà đầu tư ngoại rất quan tâm. Nếu đạt được ngưỡng này, Việt Nam hoàn toàn có thể tự tin với quy mô dòng vốn nước ngoài chảy vào.  

Ông Phạm Lưu Hưng nhận định, hiện việc phát triển thị trường đang được thực hiện không chỉ để đáp ứng yêu cầu EM của FTSE mà còn đang tiệm cận dần với MSCI, ví dụ kế hoạch triển khai CCP không hề có trong yêu cầu từ phía FTSE nhưng đây là yếu tố quan trọng để tiệm cận dần tiêu chí của MSCI. 

Do vậy, con đường phía trước của chứng khoán Việt Nam sẽ còn dài và việc nâng hạng hôm nay mới chỉ là bước khởi đầu để chứng khoán Việt Nam tiến tới con đường nâng cấp toàn diện.