Kinh tế vĩ mô được giữ vững và ổn định

Theo chia sẻ của Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi, mỗi góc độ tiếp cận khác nhau, chắc chắn sẽ có những nhận định khác nhau khi đánh giá khả năng chống chịu của nền kinh tế. Tuy nhiên, trên phương diện kinh tế - tài chính, lãnh đạo Bộ Tài chính nhấn mạnh một số vấn đề.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi trả lời câu hỏi tại buổi họp báo. Ảnh: Đức Minh.

Trước tiên, giai đoạn 2021 - 2025, bối cảnh kinh tế thế giới và trong nước diễn biến hết sức phức tạp, khó khăn gia tăng, các yếu tố rủi ro xuất hiện dồn dập và khó lường. Đại dịch COVID-19 bùng phát đã gây ra những tác động nghiêm trọng, chưa từng có tiền lệ đối với kinh tế - xã hội của Việt Nam cũng như toàn cầu. Bên cạnh đó, cạnh tranh chiến lược và xung đột địa chính trị giữa các nước lớn diễn ra ngày càng gay gắt, làm thay đổi sâu sắc trật tự kinh tế, thương mại quốc tế.

Chúng ta cũng chứng kiến những biến động lớn trong thương mại và chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt là các chính sách thuế đối ứng của Chính phủ Hoa Kỳ tác động mạnh đến kinh tế thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng, một nền kinh tế có độ mở lớn.

Trong bối cảnh đó, nền kinh tế Việt Nam đã chứng tỏ năng lực chống chịu vững vàng trước các cú sốc bên ngoài, vượt qua nhiều bất lợi và vẫn duy trì được tốc độ tăng trưởng ở mức cao, thuộc nhóm dẫn đầu thế giới.

Việt Nam tiếp tục duy trì xếp hạng tín nhiệm quốc gia ở mức BB+ và Ba2 với triển vọng ổn định theo đánh giá của Fitch, S&P và Moody's. Các tổ chức quốc tế đều ghi nhận và đánh giá cao kết quả chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, cũng như triển vọng tăng trưởng và khả năng nâng hạng tín nhiệm của Việt Nam trong thời gian tới.

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đánh giá Việt Nam nằm trong top 10 nền kinh tế tăng trưởng cao nhất thế giới. Ngân hàng Standard Chartered dự báo Việt Nam thuộc nhóm 5 quốc gia tăng trưởng nhanh nhất châu Á. Ngân hàng Thế giới (World Bank) cũng xếp Việt Nam vào 21 nền kinh tế có thành tích nổi bật trong năm 2025.

Những đánh giá tích cực từ các tổ chức tài chính và xếp hạng quốc tế uy tín cho thấy nền tảng kinh tế vĩ mô của Việt Nam tiếp tục được giữ vững và ổn định. Đây chính là yếu tố then chốt, tạo niềm tin cho người dân, doanh nghiệp và nhà đầu tư trong việc tìm kiếm cơ hội đầu tư, mở rộng sản xuất - kinh doanh, qua đó góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Thực tế cho thấy, nền kinh tế có 8 điểm nhấn rõ nét trong giai đoạn 2021-2025. Tăng trưởng GDP bình quân đạt 6,3%/năm, riêng 2022-2025 đạt 7,13% nếu loại trừ năm 2021 chịu COVID-19. Năm 2025, dù chịu sức ép từ thuế đối ứng của Hoa Kỳ, GDP vẫn tăng 8,02%, thuộc nhóm cao nhất khu vực và thế giới.

CPI bình quân 2021-2025 được giữ dưới 4%, cung - cầu hàng hóa cơ bản ổn định, giá cả vận động trong tầm kiểm soát. Nợ công giảm mạnh từ 44,3% GDP năm 2020 xuống 35 - 36% năm 2025, tạo dư địa điều hành rộng hơn.

Thu ngân sách 5 năm đạt 9,88 triệu tỷ đồng, vượt 18,1% mục tiêu 8,3 triệu tỷ, trong khi vẫn miễn, giảm, gia hạn thuế, phí 1,1 triệu tỷ để hỗ trợ doanh nghiệp và người dân.

Thương mại lập kỷ lục khi kim ngạch xuất nhập khẩu tăng từ 545 tỷ USD (2020) lên hơn 930 tỷ USD (2025), nằm trong nhóm 20 nền kinh tế thương mại lớn nhất. Việt Nam hiện có quan hệ thương mại với hơn 230 nền kinh tế; 34 thị trường xuất khẩu và 24 thị trường nhập khẩu đạt trên 1 tỷ USD. Bán lẻ nội địa 2025 tăng hơn 9% so với 2024; du lịch phục hồi mạnh, đón 21,1 triệu lượt khách quốc tế - mức cao nhất từ trước đến nay.

Thị trường tài chính, tiền tệ, ngoại hối giữ ổn định; FTSE nâng hạng chứng khoán Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp. Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam được thành lập, dự kiến hoạt động từ cuối 2025.

Kinh tế tư nhân tăng tốc khi 2025 có 297.500 doanh nghiệp đăng ký mới và hoạt động trở lại, tăng 27,4% so với 2024; cả nước có trên 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, tăng 160.000 so với 2024 và tăng hơn 20% so với 2020.

Theo Thứ trưởng, những đánh giá tích cực từ các tổ chức tài chính và xếp hạng quốc tế uy tín cho thấy nền tảng kinh tế vĩ mô của Việt Nam tiếp tục được giữ vững và ổn định. Ảnh: Đức Minh.

Tổng vốn đầu tư toàn xã hội 2021/2025 tăng 44%, tương đương 33,2% GDP; FDI cả nhiệm kỳ đạt 184,2 tỷ USD, tăng 8,4% so với nhiệm kỳ trước và nằm trong nhóm 15 nước đang phát triển thu hút FDI lớn nhất.

Lao động chuyển dịch tích cực khi tỷ lệ lao động nông nghiệp giảm còn 24,7% năm 2025, trong khi lao động qua đào tạo có văn bằng, chứng chỉ tăng lên 29,2%. Quy mô kinh tế 2025 đạt 514 tỷ USD, GDP bình quân đầu người vượt 5.000 USD.

Nhiều giải pháp hướng tới mục tiêu tăng trưởng

Về các nhóm giải pháp được thực hiện để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn 2026 và những năm tiếp theo, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh lại những nội dung Chính phủ đã đưa vào trong các chỉ đạo.

Trên tinh thần đó, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, đổi mới tư duy xây dựng, thực thi pháp luật nhằm kiến tạo và phát triển, giải quyết các cái điểm nghẽn về thể chế và xây dựng thể chế để tạo động lực, thể chế và kiến tạo, tức là chuyển từ quản lý sang kiến tạo để thúc đẩy.

Thứ hai, huy động, phân bổ, sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho phát triển. Sử dụng nguồn lực đầu tư công có hiệu quả, giữ vững vai trò dẫn dắt; nâng cao chất lượng hiệu quả thu hút vốn đầu tư nước ngoài; phát triển đồng bộ các loại thị trường, nhất là thị trường vốn, thị trường tài chính nhằm đa dạng hóa các kênh huy động vốn trung và dài hạn. Nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực cho nền kinh tế, tái cấu trúc các kênh huy động vốn và nâng cao khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế, đặc biệt là trong các khu vực sản xuất.

Thứ ba, chuyển đổi mạnh mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Phát huy vai trò động lực của công nghiệp chế biến, chế tạo. Chuyển dịch sang nền kinh tế dựa vào cả đầu tư, xuất khẩu và tiêu dùng trong nước. Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao gắn đào tạo với nhu cầu của thị trường và yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Thứ tư, phát triển mạnh khu vực kinh tế tư nhân trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế. Tạo điều kiện thuận lợi để kinh tế tư nhân tham gia sâu hơn vào các lĩnh vực then chốt, các dự án lớn, các chuỗi giá trị trong và trong nước và toàn cầu theo đúng tinh thần Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị.

Thứ năm, phát triển đồng bộ kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội, nhất là hạ tầng chiến lược để làm nền tảng cho tăng trưởng nhanh và bền vững. Tập trung đầu tư hạ tầng giao thông, logistics, hạ tầng số, hạ tầng năng lượng, bảo đảm an ninh năng lượng đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội trong bối cảnh mới.