Hôm nay (2/4/2026), Diễn đàn Thị trường Trái phiếu Doanh nghiệp Việt Nam 2026 diễn ra với chủ đề “Củng cố Niềm tin, tính Minh bạch và phát triển Cơ sở hạ tầng cho mục tiêu Tăng trưởng Bền vững”, đại diện cơ quan quản lý và các thành viên thị trường đã có những trao đổi, chia sẻ về thị trường trái phiếu Việt Nam trong bối cảnh tăng trưởng mới.  

Phiên thảo luận tại Diễn đàn Thị trường Trái phiếu Doanh nghiệp Việt Nam 2026.

Đẩy mạnh hơn nữa thị trường trái phiếu doanh nghiệp

Ông Kim Eng Tan – Giám đốc - Xếp hạng Tín nhiệm Quốc gia Châu Á - Thái Bình Dương, S&P Global Ratings đánh giá, mặc dù rủi ro địa chính trị đang quay trở lại, các dự báo kinh tế mới nhất của nhóm nghiên cứu S&P Global Ratings về Việt Nam (công bố ngày 25/3/2026) cho thấy Việt Nam sẽ tiếp tục là nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất tại châu Á (không bao gồm Ấn Độ) trong ba năm tới. 

S&P Global Ratings dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam đạt trung bình 6,7% mỗi năm trong giai đoạn 2026–2028, được hỗ trợ bởi nhu cầu gia tăng đối với các mặt hàng xuất khẩu liên quan đến công nghệ. Việt Nam là một trong số các nền kinh tế tại châu Á đang được hưởng lợi từ việc tỷ trọng xuất khẩu các mặt hàng điện tử chiếm tỷ trọng lớn trong tổng kim ngạch xuất khẩu 

“Nền kinh tế nào thu hút được tỷ trọng đầu tư lớn hơn sẽ có lợi thế cạnh tranh hơn so với các nền kinh tế khác, qua đó củng cố các chỉ số tín dụng của Chính phủ. Tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, Việt Nam đang cho thấy điều này”, ông Kim Eng Tan cho biết. 

Tuy nhiên, đi cùng với mục tiêu tăng trưởng GDP hai chữ số trong những năm tới, nguồn vốn trung và dài hạn của nền kinh tế cũng đứng trước những thách thức lớn. 

Trong nhiều năm qua, hệ thống ngân hàng là nguồn cung vốn chủ đạo cho quá trình phát triển của nền kinh tế. Tuy nhiên, khi tỷ lệ tín dụng trên GDP của toàn hệ thống đã vượt 140%, các hạn chế mang tính cấu trúc ngày càng trở nên rõ rệt. Bên cạnh đó, hệ thống ngân hàng cũng đối mặt với rủi ro chênh lệch kỳ hạn khi phần lớn tiền gửi có kỳ hạn ngắn, trong khi nhu cầu vốn của nền kinh tế – đặc biệt là đối với các dự án cơ sở hạ tầng – lại mang tính dài hạn.

Do đó, tín dụng ngân hàng khó có thể một mình tiếp tục đáp ứng nhu cầu vốn cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo. Hướng tới 2026, triển vọng ngành ngân hàng được kỳ vọng sẽ chuyển từ giai đoạn tăng trưởng nhanh sang tăng trưởng tín dụng có chọn lọc, trong đó sức mạnh (bộ đệm) vốn và khả năng chống chịu thanh khoản sẽ đóng vai trò ngày càng quan trọng.

Trong bối cảnh lãi suất toàn cầu có thể duy trì ở mức cao trong thời gian dài hơn, áp lực tỷ giá vẫn duy trì, và tín dụng ngân hàng ngày càng chọn lọc hơn trong phân bổ tín dụng, nhu cầu phát triển một thị trường trái phiếu doanh nghiệp có chiều sâu và đa dạng hóa đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Thị trường trái phiếu doanh nghiệp cần phải được xây dựng thành trụ cột dẫn vốn chính của nền kinh tế mà không phải là kênh huy động vốn thay thế cho tín dụng ngân hàng.

Đánh giá về thị trường trái phiếu Việt Nam, ông Guy Deslondes - Giám đốc Toàn cầu về Phát triển Thị trường Mới nổi - S&P Global Ratings cho rằng, thị trường trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam đang ghi nhận sự phục hồi, tuy nhiên vẫn còn khiêm tốn về quy mô và chiều sâu so với các quốc gia trong khu vực. 

Bài toán giải quyết điểm nghẽn mang tính cấu trúc

Hiện nay, trái phiếu Chính phủ vẫn chiếm tỷ trọng lớn trên thị trường vốn nợ trong nước, trong khi trái phiếu doanh nghiệp dù chiếm tỷ trọng nhỏ hơn nhưng đang có xu hướng tăng. Những năm gần đây thị trường chứng kiến sự phục hồi trong hoạt động phát hành trái phiếu doanh nghiệp, đặc biệt từ các ngân hàng và doanh nghiệp bất động sản, phản ánh nhu cầu huy động vốn ở các ngành này và sự cải thiện trong tâm lý nhà đầu tư. 

Tuy nhiên, tỷ lệ dư nợ trái phiếu doanh nghiệp niêm yết trên GDP của Việt Nam (khoảng 8,7%) vẫn thấp hơn đáng kể so với Malaysia (47%), Thái Lan (25%) và Trung Quốc (37%), cho thấy thị trường vẫn đang ở giai đoạn phát triển ban đầu. 

Ông Guy Deslondes chỉ ra một điểm yếu mang tính cấu trúc của thị trường là phần lớn trái phiếu doanh nghiệp được phát hành riêng lẻ, dẫn đến hoạt động giao dịch thứ cấp hạn chế và thanh khoản yếu. Khi có giao dịch, thanh khoản thường tập trung vào các doanh nghiệp có chất lượng tín dụng thấp hơn, làm gia tăng rủi ro xảy ra sự kiện tín dụng. 

Về dài hạn, đặc điểm này có thể làm suy giảm niềm tin của nhà đầu tư và tạo ra thách thức đối với sự phát triển bền vững của thị trường trái phiếu doanh nghiệp - một vấn đề đã được ghi nhận tại nhiều nền kinh tế mới nổi, nơi việc thiếu tính minh bạch và thanh khoản đã kìm hãm tăng trưởng. 

“Trong thời gian tới, việc phát triển sâu rộng hơn thị trường trái phiếu Việt Nam sẽ phụ thuộc vào việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, hoàn thiện khung pháp lý, và đa dạng hóa cơ sở nhà phát hành cũng như nhà đầu tư, phù hợp với xu hướng toàn cầu về huy động vốn bằng nội tệ và tăng cường khả năng chống chịu của hệ thống tài chính”, đại diện S&P Global Ratings nhận định. 

Ở phía FiinRatings, ông Lê Hồng Khang - Giám đốc Nghiên cứu và Phân tích FiinRatings cũng cho biết, thị trường trái phiếu Việt Nam đang trong giai đoạn phục hồi và cần giải quyết các điểm nghẽn mang tính cấu trúc. Cơ chế định giá trái phiếu doanh nghiệp vẫn chưa dựa trên chất lượng tín dụng: phần lớn các đợt phát hành vẫn tham chiếu theo lãi suất tiền gửi ngắn hạn của ngân hàng thay vì một đường cong lợi suất minh bạch, phản ánh rủi ro tín dụng. 

Lượng phát hành trái phiếu riêng lẻ trên thị trường hiện vẫn đang chiếm trên 90% tổng giá trị phát hành, theo đó hạn chế khả năng tham gia của nhà đầu tư tổ chức và giới hạn thanh khoản thị trường thứ cấp. Các công ty bảo hiểm sở hữu nguồn vốn dài hạn với quy mô hơn 30 tỷ USD, nhưng vẫn phân bổ phần lớn danh mục đầu tư vào tiền gửi ngân hàng do quy định và các hạn chế về mặt cấu trúc thị trường chưa cung cấp được các sản phẩm phù hợp với nhu cầu của họ.

Trong khi đó, các ngành sản xuất trọng điểm như hạ tầng, công nghiệp chế biến và năng lượng chỉ chiếm 9% giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp trong năm 2025, giảm mạnh so với mức 43% vào năm 2019. Do đó, việc thực hiện các cải cách đồng bộ để tháo gỡ các nút thắt trên là rất cấp bách trong giai đoạn tới. 

Đại diện FiinRatings cũng khẳng định, các cải cách trong thời gian qua rất đáng ghi nhận với việc sửa đổi Luật chứng khoán, Nghị định 245 được ban hành và Quyết định 3168 của Bộ Tài chính về tái cấu trúc ngành quỹ đã tạo nền tảng cho các sản phẩm đầu tư mới, mở ra các kênh đầu tư để dòng vốn tổ chức tham gia sâu hơn nữa vào thị trường trái phiếu. 

“Chúng tôi kỳ vọng các cải cách này sẽ được tiếp tục và đẩy mạnh hơn nữa. Bước tiếp theo cần tập trung xây dựng hạ tầng định giá kết nối trực tiếp chất lượng tín dụng với chi phí vốn, tạo ra một thị trường mà cả tổ chức phát hành lẫn nhà đầu tư đều có động lực kinh tế rõ ràng để tham gia. Khi cơ chế đó được hình thành, thị trường trái phiếu doanh nghiệp sẽ chuyển từ một mục tiêu chính sách cần sự can thiệp liên tục sang một hệ sinh thái tài chính tự vận hành. Đó là khi thị trường vốn Việt Nam thực sự sẵn sàng để nắm bắt các cơ hội phía trước”, Giám đốc Nghiên cứu và Phân tích FiinRatings kỳ vọng.