Hơn 280 cơ sở nhà, đất công...bỏ trống

Thanh tra Chính phủ vừa công bố kết luận thanh tra số số 470/KL-TTCP về công tác quản lý, xử lý nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tại tỉnh Lâm Đồng - địa phương mới được hợp nhất từ ba tỉnh Bình Thuận, Đắk Nông và Lâm Đồng cũ.

Sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy, sắp xếp đơn vị hành chính theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, UBND tỉnh Lâm Đồng đã chỉ đạo các cơ quan, đơn vị rà soát các cơ sở nhà, đất tiếp nhận từ cơ quan, đơn vị quản lý cũ để lập, phê duyệt phương án sắp xếp lại, xử lý, trong đó giao cho các đơn vị, tổ chức và đơn vị hành chính cấp xã quản lý, xử lý hoặc thu hồi, giao Trung tâm quản lý nhà tỉnh Lâm Đồng và Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Lâm Đồng quản lý, khai thác theo quy định

Theo đó, tính đến ngày 30/4/2026, toàn tỉnh Lâm Đồng có 421 cơ sở nhà, đất dôi dư cần xử lý. Trong số này có 326 cơ sở phát sinh từ chính địa phương, còn 95 cơ sở là do các bộ, ngành Trung ương bàn giao về.

Đáng chú ý, trong số trên, tính tới thời điểm thanh tra, có 280 cơ sở nhà, đất với tổng diện tích đất 641.837,95 m² bỏ trống, không sử dụng là vi phạm quy định Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017. Trong đó bỏ trống, không sử dụng trên 12 tháng là 115 cơ sở; bỏ trống không sử dụng dưới 12 tháng là 165 cơ sở.

Có 6 cơ sở tạm giao sử dụng, với tổng diện tích đất 8.302,1 m² là không đúng hình thức xử lý khi sắp xếp cơ sở nhà, đất theo quy định.

Có 142 cơ sở, diện tích đất 289.185,2 m² trong hồ sơ bàn giao không có hồ sơ về tài sản công đối với cơ quan, tổ chức được giao quản lý là vi phạm quy định Luật quản lý sử dụng tài sản công năm 2017.

388 cơ sở trong hồ sơ không có biên bản kiểm tra hiện trạng, vi phạm quy định Nghị định số 03/2025/NĐ-CP.

Một trụ sở công để không sau sáp nhập (Ảnh MH)

219 cơ sở, diện tích đất 437.938,05 m² khi bàn giao chưa xác định giá trị quyền sử dụng đất là vi phạm quy định tại Nghị định số 186/2025/NĐ-CP.

Có 17 cơ sở nhà, đất chưa thực hiện đúng nguyên tắc quản lý, sử dụng tài sản công trong quá trình quản lý, kê khai. Trong đó 8 cơ sở biến động tăng diện tích đất, 9 cơ sở biến động giảm diện tích đất , vi phạm quy định Nghị định số 03/2025/NĐ-CP.

8 đơn vị được giao trụ sở làm việc vượt tiêu chuẩn, định mức là vi phạm quy định tại Điều 4 Nghị định số 155/2025/NĐ-CP.

Để hoang, xuống cấp

Qua thanh tra 10 cơ sở nhà, đất trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng, kết luận thanh tra chỉ rõ một số tồn tại, hạn chế, vi phạm chính. Đó là một số cơ sở nhà, đất bỏ trống, không sử dụng trong nhiều năm và không thực hiện các thủ tục sắp xếp, xử lý theo quy định, để tài sản bị xuống cấp, hư hỏng vi phạm khoản 2 Điều 6 Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017 và khoản 2 Điều 42 Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí 2013.

Phê duyệt phương án khi chưa rà soát đầy đủ nhu cầu sử dụng của các cơ quan, đơn vị, chưa chứng minh được sự phù hợp về công năng, tiêu chuẩn, định mức (điển hình là việc chuyển đổi trụ sở Sở Công thương Bình Thuận cũ), vi phạm Nghị định số 03/2025/NĐ-CP.

Ngoài ra còn nhiều vi phạm khác như chậm thống kê; không tính khấu hao tài sản theo quy định; không hạch toán giảm, tăng tài sản theo chế độ kế toán hiện hành; thiếu hồ sơ liên quan biến động tài sản; chưa xác định giá trị quyền sử dụng đất để tính vào giá trị tài sản của cơ quan, tổ chức, đơn vị.

Cần chấm dứt tình trạng "tạm giao", đẩy nhanh tiến độ khai thác

Theo Thanh tra Chính phủ, số cơ sở nhà, đất dôi dư trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp (421 cơ sở) phần lớn chưa được đưa vào khai thác, sử dụng do vướng mắc về công tác bàn giao, hồ sơ pháp lý, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.

Đến thời điểm thanh tra, các cơ sở nhà, đất dôi dư đã được Trung tâm quản lý nhà tập trung tổ chức đấu giá, cho thuê đối với nhóm có lợi thế thương mại, nhóm nhà có diện tích lớn, nhóm nhà có diện tích nhỏ; Trung tâm Phát triển quỹ đất ưu tiên tiếp nhận, quản lý bảo toàn, tạo quỹ đất sạch và tổ chức đấu giá thương mại.

Cụ thể, có 158/421 cơ sở với tổng diện tích đất 357.719 m², diện tích nhà 104.437 m² chuyển giao về Trung tâm phát triển quỹ đất, Trung tâm quản lý nhà có thể đưa vào khai thác, sử dụng.

"Trường hợp các cơ sở nhà, đất trên được đưa vào khai thác thì giá trị nguồn lực đất đai được khơi thông ngay", kết luận thanh tra nêu rõ. 

Một trụ sở công sau sáp nhập ở Lâm Đồng (Ảnh MH)

Từ đó Tổng Thanh tra Chính phủ đề nghị UBND tỉnh Lâm Đồng chỉ đạo rà soát, ban hành đầy đủ, kịp thời các văn bản quy phạm pháp luật và văn bản chỉ đạo điều hành thuộc thẩm quyền của UBND tỉnh trong lĩnh vực quản lý, sử dụng tài sản công.

Tăng cường công tác chỉ đạo, đôn đốc các cơ quan tham mưu thực hiện nghiêm túc, đúng tiến độ các văn bản chỉ đạo của Chính phủ và Bộ Tài chính, các văn bản/kế hoạch/quyết định của UBND tỉnh Lâm Đồng hoặc của Sở, ban, ngành có liên quan, chấm dứt tình trạng chậm trễ, kéo dài trong tổ chức thực hiện.

Rà soát điều chỉnh các phương án phê duyệt đã ban hành nhưng không phù hợp với hiện trạng thực tế; các cơ sở nhà, đất được xử lý theo hình thức “tạm giao” để chuyển sang một trong các hình thức xử lý đúng quy định.

Chỉ đạo cập nhật kịp thời, đầy đủ hồ sơ nhà, đất vào cơ sở dữ liệu và phần mềm quản lý tài sản công; đồng thời yêu cầu các đơn vị khẩn trương xác định giá trị tài sản để thực hiện ghi sổ kế toán theo đúng quy định.

Đôn đốc các đơn vị hoàn thành thủ tục tiếp nhận bàn giao các cơ sở nhà, đất từ Trung ương chuyển giao về địa phương; chỉ đạo ƯBND các xã, phường khẩn trương hoàn thành việc lập, trình duyệt phương án xử lý cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp đơn vị hành chính/tài sản công theo đúng tiến độ.

Khẩn trương rà soát, xử lý dứt điểm các biến động về diện tích đất dôi dư sau sáp nhập; đẩy nhanh tiến độ đo đạc, lập hồ sơ địa chính và hoàn thiện đầy đủ hồ sơ pháp lý đối với từng cơ sở.

Kịp thời điều chỉnh ngay quy hoạch tại các vị trí nhà, đất công dôi dư, bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ và phù hợp với phương án, tạo hành lang pháp lý để phục vụ công tác khai thác, xử lý hoặc chuyển đổi công năng hiệu quả.

Thanh tra Chính phủ cũng yêu cầu Trung tâm phát triển quỹ đất tỉnh Lâm Đồng, Trung tâm quản lý nhà tỉnh Lâm Đồng khẩn trương rà soát toàn diện hồ sơ pháp lý, hiện trạng các cơ sở nhà, đất được giao quản lý, khai thác để có phương án cụ thể.

Thực hiện dứt điểm các phương án xử lý đã phê duyệt, đặc biệt là các cơ sở đang bỏ trống, không sử dụng; ưu tiên bố trí, điều chuyển tài sản đúng đối tượng, tiêu chuẩn, định mức; tổ chức kiểm tra, thanh tra đổi với cơ sở nhà, đất đã có phương án, kế hoạch xử lý, khai thác nhưng chậm đưa vào sử dụng, tránh kéo dài gây lãng phí nguồn lực Nhà nước.