Hoàn thiện cơ chế tiếp cận tài chính cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Sáng nay (12/11), Quốc hội bắt đầu hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn tại Kỳ họp thứ hai với nhóm vấn đề thứ nhất thuộc lĩnh vực tài chính. Chịu trách nhiệm trả lời chính là Bộ trưởng Bộ Tài chính, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, Bộ trưởng các bộ Xây dựng, Công thương, Nông nghiệp và Môi trường, Khoa học và Công nghệ, Tư pháp cùng tham gia trả lời chất vấn, giải trình về những vấn đề có liên quan.

Một trong bốn nhóm vấn đề lớn đã được Quốc hội chọn để chất vấn Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn là giải pháp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, tháo gỡ khó khăn về vốn, chi phí sản xuất, kinh doanh, thủ tục hành chính và các điều kiện kinh doanh đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh.

Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Tài chính báo cáo giải trình trong một phiên họp tại Kỳ họp thứ hai. Ảnh: Đức Thanh

Đề cập nội dung này tại báo cáo về một số nội dung liên quan đến nhóm vấn đề chất vấn (đã được gửi tới các đại biểu Quốc hội), Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nêu 6 nhóm giải pháp. Trước hết là điều hành chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ chính sách tiền tệ, tài khóa và các chính sách vĩ mô khác nhằm kiểm soát lạm phát, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưỏng kinh tế. Ổn định mặt bằng lãi suất, giảm lãi suất cho vay, quản lý hiệu quả giá cả, thị trường là thông điệp từ nhóm giải pháp này.

Với giải pháp tiếp tục hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và nâng cao hiệu quả thực thi, Bộ trưởng cho biết, sẽ tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các quy định pháp luật về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Trong đó, tập trung tăng cường đầu tư vốn nhà nước cho các doanh nghiệp mạnh, quy mô lớn, đóng vai trò dẫn dắt. Bổ sung cơ chế đánh giá doanh nghiệp gắn với hoạt động nghiên cứu khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyến đổi số, bổ sung cơ chế để doanh nghiệp cổ phần được chủ động hình thành Quỹ cổ phiếu thưởng nhằm thu hút, giữ chân người lao động.

Cùng với đó là triển khai quản trị doanh nghiệp theo các nguyên tắc quản trị của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD), tái cơ cấu toàn diện Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước theo hướng kinh doanh vốn chuyên nghiệp, tiến tới hình thành Quỹ Đầu tư quốc gia.

Khơi thông nguồn vốn, giảm chi phí và củng cố năng lực tài chính cho hoạt động sản xuất, kinh doanh là giải pháp tiếp theo được Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đề cập, với thông điệp tiếp tục thực hiện các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí và tiền thuê đất còn hiệu lực; tháo gỡ vướng mắc trong thực hiện nghĩa vụ tài chính; nghiên cứu, đề xuất giải pháp hỗ trợ phù hợp cho năm 2027 trên cơ sở phù hợp với khả năng cân đối ngân sách nhà nước.

Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, Bộ trưởng cho biết, sẽ hoàn thiện cơ chế hỗ trợ tiếp cận tài chính phù hợp với quy mô và đặc điểm hoạt động, đa dạng hóa phương thức huy động vốn, phối hợp tháo gỡ điểm nghẽn về hạ tầng, logistics, mặt bằng và lưu thông hàng hóa; hỗ trợ đổi mới công nghệ, nâng cao sức cạnh tranh.

Các giải pháp tiếp theo được Bộ trưởng đề cập là đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính gắn với chuyển đổi số và đổi mới phương thức quản lý, nâng cao hiệu quả hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh; nâng cao hiệu quả huy động, sử dụng nguồn lực và tăng cường liên kết giữa các khu vực doanh nghiệp.

Tin tưởng các Bộ trưởng có các giải pháp thiết thực

Sau Bộ trưởng Bộ Tài chính, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân trả lời chất vấn về kết quả triển khai thực hiện các nhiệm vụ về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết số 57-NQ/TW, giải pháp thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý nhà nước, công tác quản lý, phát triển và thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Người đứng đầu ngành khoa học và công nghệ gửi tới các đại biểu Quốc hội báo cáo về một số nội dung liên quan đến nhóm vấn đề chất vấn.

Trao đổi với phóng viên Báo Tài chính - Đầu tư, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội nhận xét, các nhóm vấn đề được lựa chọn chất vấn thuộc hai lĩnh vực tài chính và khoa học, công nghệ tại kỳ họp này đã chạm đúng yêu cầu đặt ra trong bối cảnh mới, với mục tiêu tăng trưởng cao, bền vững. Báo cáo của hai Bộ cũng đã đề cập trực diện các nội dung theo yêu cầu đặt ra, thẳng thắn chỉ ra những hạn chế, bất cập trong tổ chức thực hiện. 

Cho rằng, phạm vi trả lời rộng, chuyên sâu, nhưng thời lượng có hạn, chắc chắn sẽ là thách thức rất lớn đối với các bộ trưởng, nhưng đại biểu Sơn “tin tưởng rằng, với kinh nghiệm thực tiễn và bản lĩnh của mình, các Bộ trưởng sẽ trả lời đầy đủ, cụ thể các câu hỏi của đại biểu Quốc hội và có những cam kết giải pháp thiết thực, hiệu quả kịp thời tháo gỡ các điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, tạo đà tăng trưởng mạnh mẽ trong thời gian tới”.

Theo đại biểu Hoàng Minh Hiếu, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, đối với hai lĩnh vực được lựa chọn chất vấn lần này, các nhóm vấn đề đã cơ bản bám sát những điểm nghẽn lớn của nền kinh tế, nhưng phạm vi cũng khá rộng so với thời lượng một ngày. Đối với lĩnh vực tài chính, cần tập trung làm rõ vì sao giải ngân đầu tư công chậm, nguồn lực lớn chưa chuyển hóa tương xứng thành năng lực tăng trưởng, trách nhiệm và giải pháp khắc phục.

Với lĩnh vực khoa học, công nghệ, ông Hiếu nhận xét, báo cáo của Bộ Khoa học và Công nghệ cho thấy nhiều kết quả tích cực, nhưng cũng đặt ra những câu hỏi cần làm rõ. Chẳng hạn, hiện nay nhiều cơ sở dữ liệu chưa liên thông, chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư cho nghiên cứu chưa phát huy hiệu quả tương xứng.

“Điều cử tri mong đợi không chỉ là Bộ trưởng báo cáo đã làm được những gì, mà quan trọng hơn là những tồn tại sẽ được giải quyết như thế nào, ai chịu trách nhiệm và bao giờ có kết quả. Đó mới là giá trị cốt lõi cần hướng tới khi đổi mới hoạt động chất vấn của Quốc hội”, đại biểu Hiếu nhấn mạnh.

Đại biểu Nguyễn Đình Xuân, Bí thư Đảng ủy phường Thanh Điền (Tây Ninh) cho rằng, cử tri theo dõi phiên chất vấn không chỉ để biết đại biểu hỏi gì, Bộ trưởng trả lời ra sao, mà còn muốn nhìn thấy thái độ, bản lĩnh, tư duy và trách nhiệm của người đứng đầu các bộ, ngành đối với những vấn đề đang đặt ra trong thực tiễn.

“Đặc biệt, có những câu hỏi được đại biểu nêu trực tiếp, không báo trước, đòi hỏi người được chất vấn phải trả lời ngay tại nghị trường. Chính sự đối đáp trực tiếp đó giúp cử tri đánh giá thực chất hơn năng lực nắm bắt vấn đề, khả năng xử lý tình huống và tinh thần trách nhiệm của người đứng đầu. Đây là giá trị rất riêng của hoạt động chất vấn mà chúng ta cần tiếp tục phát huy”, ông Xuân trao đổi.